Η Γαλλία συνδιοργανώνει αυτή την εβδομάδα με τη Γερμανία μεγάλη σύνοδο για το διάστημα, καθώς η Ευρώπη βρίσκεται σε στρατηγικό σταυροδρόμι
Αστροναύτες, αρχηγοί κρατών και κορυφαίοι οικονομικοί παράγοντες της διαστημικής βιομηχανίας θα βρεθούν την Τετάρτη και την Πέμπτη στο διεθνές διαστημικό συνέδριο, που συνδιοργανώνουν η Γαλλία και η Γερμανία, στο Grand Palais του Παρισιού.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με πληροφορίες, αρκετές αμερικανικές εταιρείες αποσύρθηκαν από την εκδήλωση, λόγω πιέσεων από την Ουάσινγκτον σχετικά με τη στήριξη των «θέσεων πολιτικής της ΕΕ».
Η σύνοδος διεξάγεται σε μια κρίσιμη καμπή για την ευρωπαϊκή διαστημική βιομηχανία. Ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν την έχει χαρακτηρίσει ως ευκαιρία να «ενώσει τους Ευρωπαίους γύρω από μια κοινή φιλοδοξία» και να διαμορφώσει «μια κοινή αντίληψη για τη θέση της Ευρώπης στον χάρτη των παγκόσμιων διαστημικών δυνάμεων έως το 2035», όταν ανακοίνωσε τη διοργάνωση τον Οκτώβριο του 2025.
Σύμφωνα με το Ελιζέ, η σύνοδος θα επικεντρωθεί στη διεθνή συνεργασία στον χώρο του διαστήματος και στην ενίσχυση της διαστημικής ασφάλειας. Τα τελευταία χρόνια, η Ευρώπη επιδιώκει ολοένα και περισσότερο να αμφισβητήσει την κυριαρχία των ΗΠΑ στην παγκόσμια αγορά διαστήματος, αναπτύσσοντας δικούς της πυραύλους και αυξάνοντας τη χρηματοδότηση για το διάστημα τόσο σε εθνικό επίπεδο όσο και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ιστορικά, η Ευρώπη έχει επενδύσει το 0,07% του ΑΕΠ της σε διαστημικά προγράμματα, έναντι 0,24% των ΗΠΑ.
Το 2025 όμως αποτέλεσε σημείο καμπής: τον Νοέμβριο, η Ευρωπαϊκή Διαστημική Υπηρεσία (ESA) ενέκρινε έναν ιστορικά υψηλό προϋπολογισμό 22,3 δισ. ευρώ για την τριετία 2026–2028, ενώ 35 δισ. ευρώ προορίζονται για προγράμματα διαστήματος που συνδέονται με την ασφάλεια και την άμυνα.
Η εξόρυξη στη Σελήνη αναδεικνύεται επίσης σε πιθανή διέξοδο για την εξασφάλιση πόρων καθαρής ενέργειας και κρίσιμων πρώτων υλών, καθώς η Ευρώπη επιδιώκει να περιορίσει την εξάρτησή της από την Κίνα και τη Ρωσία.
Διαφορές μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας
Σχεδόν έναν χρόνο μετά την ανακοίνωση της συνόδου από τον Μακρόν, η διοργάνωση συνάντησε εμπόδια πριν καν ξεκινήσει. Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς επιβεβαίωσε την Παρασκευή ότι δεν θα παραστεί, επικαλούμενος εσωτερικές υποχρεώσεις. Αντ’ αυτού, θα τον εκπροσωπήσουν ο υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους και η υπουργός αρμόδια για θέματα διαστήματος Ντορότεε Μπερ.
Στο παρασκήνιο, Γαλλία και Γερμανία έχουν έρθει αντιμέτωπες με σειρά διαφωνιών για έργα στο πεδίο του διαστήματος και της άμυνας· εγκατέλειψαν μάλιστα τον Ιούνιο του 2026 το πρόγραμμα Future Combat Air System (FCAS), έπειτα από χρόνια αντιπαραθέσεων.
Ο Μακρόν υπογραμμίζει σταθερά τη σημασία ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης, στηρίζοντας προγράμματα όπως ο Ariane 6, αντί να βασίζεται σε αμερικανούς παρόχους όπως η SpaceX του Έλον Μασκ.
Η Γερμανία, αντιθέτως, εμφανίζεται πιο πρόθυμη να βασιστεί σε οικονομικότερες αμερικανικές λύσεις, όπως η SpaceX. Το Σάββατο, η γερμανική νεοφυής εταιρεία Isar Aerospace εκτόξευσε τον πρώτο εμπορικό πύραυλο που έφτασε σε τροχιά από την ηπειρωτική Ευρώπη, σηματοδοτώντας σημαντικό ορόσημο στην προσπάθεια της Ευρώπης να εξασφαλίσει ανεξάρτητη πρόσβαση στο διάστημα. Ο Μερτς χαρακτήρισε την εκτόξευση «αρχή μιας νέας εποχής».
Αμερικανικές εταιρείες αποσύρονται από τη σύνοδο
Πολλές αμερικανικές εταιρείες αποχώρησαν επίσης από τη σύνοδο, αφού, σύμφωνα με δημοσίευμα του Politico, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου τις προειδοποίησε ότι η παρουσία τους «θα μπορούσε να εκληφθεί ως σιωπηρή στήριξη των θέσεων πολιτικής της ΕΕ».
Εκπρόσωπος του γαλλικού Υπουργείου Ανώτατης Εκπαίδευσης και Έρευνας, που είναι αρμόδιο για την εθνική διαστημική πολιτική, δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων AFP ότι οι SpaceX, Blue Origin, Stoke Space και Starcloud αποσύρθηκαν από τη σύνοδο, επισημαίνοντας πως «είναι δύσκολο να μη συνδεθεί αυτό με τις φημολογίες περί πιέσεων που κυκλοφόρησαν στον Τύπο».
Μιλώντας στο Euronews, ο Χέρμαν Λούντβιχ Μέλερ, διευθυντής του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Διαστημικής Πολιτικής, περιέγραψε τη Γαλλία ως «κινητήρια δύναμη» του ευρωπαϊκού διαστημικού τομέα, προσφέροντας «ισχυρή πολιτική στήριξη» στη βιομηχανία και τονίζοντας ότι «η σημασία του διαστήματος αυξάνεται διαρκώς».
Το διάστημα εξελίσσεται ολοένα και περισσότερο σε πεδίο διεξαγωγής πολέμου, ενώ την ίδια στιγμή έχει γίνει σαφές και στο ευρύ κοινό ότι οι συγκρούσεις αποκτούν υβριδικό χαρακτήρα, για παράδειγμα μέσω επιθέσεων σε κρίσιμες υποδομές μεταφορών, ενέργειας και ψηφιακών δικτύων. Εκεί είναι που οι διαστημικές δυνατότητες μπορούν να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα.
Ο Μέλερ υπογράμμισε τον ρόλο τεχνολογιών όπως η δορυφορική πλοήγηση, που έχουν τόσο πολιτικές όσο και στρατιωτικές χρήσεις.
«Παρότι είναι πλέον απαραίτητες στην καθημερινή ζωή, ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέδειξε και τη στρατηγική τους σημασία στον σύγχρονο πόλεμο», σημείωσε.
Η εξάρτηση του Κιέβου από το Starlink του Μασκ μετά τη ρωσική εισβολή ευρείας κλίμακας στην Ουκρανία έχει υπογραμμίσει τον στρατηγικό ρόλο των διαστημικών υπηρεσιών σε περίοδο πολέμου: το δορυφορικό δίκτυο παρέχει ανθεκτική σύνδεση στο διαδίκτυο ακόμη και όταν οι υποδομές έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί.
Αυτή η πραγματικότητα ώθησε επίσης την Ευρώπη να αναπτύξει δικά της ανεξάρτητα δορυφορικά δίκτυα, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τον ασφαλή αστερισμό διαδικτυακής σύνδεσης IRIS².