Τα τελευταία δύο χρόνια, η Λιβύη πραγματοποιεί στοχευμένη προσπάθεια για την προσέλκυση τουριστών από το εξωτερικό.
Τον Νοέμβριο του 2025, ο Τζέιμς Γουίλκοξ, ιδρυτής της εταιρείας τουρισμού περιπέτειας Untamed Borders, πραγματοποίησε την πρώτη του εκδρομή στον νότο της Λιβύης μετά από 14 χρόνια.
Ένας καταστροφικός εμφύλιος πόλεμος έξι ετών και οι κατά διαστήματα συγκρούσεις που συνεχίζονται μετά την εκεχειρία του 2020 έχουν καταστήσει τη βορειοαφρικανική χώρα σε μεγάλο βαθμό απρόσιτη για ταξιδιώτες.
Ωστόσο, οι αντιλήψεις αλλάζουν. Η λιβυκή κυβέρνηση λαμβάνει μέτρα για να ανοίξει τις πόρτες σε διεθνείς επισκέπτες, ενώ οι ταξιδιωτικές εταιρείες προσθέτουν προγράμματα στη χώρα.
Παρότι η Λιβύη παραμένει ένας απαιτητικός και ενδεχομένως επικίνδυνος προορισμός, ο τουρισμός αυξάνεται.
Προσπάθειες προσέλκυσης τουριστών
Τα τελευταία δύο χρόνια, Λιβύη καταβάλλει συντονισμένη προσπάθεια να προσελκύσει τουρίστες από το εξωτερικό.
Η χώρα εισήγαγε σύστημα ηλεκτρονικής βίζας το 2024, απλοποιώντας τη διαδικασία που άλλοτε ήταν χρονοβόρα και γραφειοκρατική. Εκεί που απαιτείτο επίσκεψη σε πρεσβεία και μήνες αναμονής, πλέον η βίζα εκδίδεται μέσω διαδικτυακής αίτησης που συνήθως εγκρίνεται μέσα σε δύο εβδομάδες.
Έχουν ολοκληρωθεί έργα ανακαίνισης σε βασικούς χώρους επίσκεψης και ανοίγουν νέα αξιοθέατα.
Τον περασμένο μήνα, το ανακαινισμένο Εθνικό Μουσείο στην Τρίπολη άνοιξε ξανά μετά από 14 χρόνια, ενώ στην Παλιά Πόλη της Τρίπολης, με τα κτίρια σε αμμώδεις αποχρώσεις και τα σουκ, έχουν γίνει εκτεταμένες ανακαινίσεις με τη βοήθεια της UNESCO.
Παράλληλα, ξαναρχίζουν εργασίες σε βασικά έργα ανάπτυξης, μεταξύ των οποίων το Τουριστικό Συγκρότημα Αλ-Άνδαλους στην Τρίπολη, με ξενοδοχεία, μαρίνα για σκάφη και εμπορικά κέντρα, που είχε μείνει στάσιμο επί 14 χρόνια.
Παράλληλα διοργανώνονται εκδηλώσεις για να προσελκυστούν περισσότεροι επισκέπτες, όπως ένα ράλι ερήμου στο Ουάντι αλ-Χαγιάτ στην αρχή της χρονιάς.
Δημιουργείται επίσης μια νέα εθνική αεροπορική εταιρεία για τη βελτίωση των συνδέσεων με διεθνείς προορισμούς.
Αύξηση του αριθμού των τουριστών
Οι εξελίξεις αυτές έχουν ήδη αποτέλεσμα. Στο πρώτο εξάμηνο του 2025, σημειώθηκε αύξηση 60% στον αριθμό των επισκεπτών στη χώρα σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με τον υπουργό Τουρισμού και Χειροτεχνίας, Νάσρ Ελ-Ντιν Αλ-Φεζάνι.
Η κυβέρνηση λέει ότι στο πρώτο εξάμηνο του 2025, 282.000 άνθρωποι επισκέφθηκαν τα σημαντικά αρχαιολογικά μνημεία της Λιβύης, όπως η Σαμπράθα και η Λέπτις Μάγκνα.
Η αύξηση των επισκεπτών οφείλεται επίσης στο ότι η χώρα διανύει μια περίοδο σχετικής σταθερότητας, επιτρέποντας την πρόσβαση σε τμήματα της Λιβύης που ήταν απρόσιτα για πάνω από μία δεκαετία, εξηγεί ο αρχηγός εκδρομών Γουίλκοξ.
Τον Νοέμβριο, η Untamed Borders οργάνωσε το πρώτο της ταξίδι μετά από 14 χρόνια στη Σαχάρα, στον νότο της Λιβύης, με επισκέψεις σε τοποθεσίες όπως τα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO στο Τζέμπελ Ακάκους, οι Οάσεις του Ουμπάρι και η έρημη πόλη Γκατ.
Σταμάτησαν επίσης στη Γκαντάμες, μια ασβεστωμένη πόλη της ερήμου ακριβώς στα σύνορα με την Τυνησία και ενταγμένη στον κατάλογο της UNESCO.
Η Untamed Borders έχει επαναλάβει και ιδιωτικά ταξίδια στην ανατολική Λιβύη, με επισκέψεις στη Βεγγάζη, στα αρχαία ερείπια της Απολλωνίας και στα μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO στην Κυρήνη.
Τους τελευταίους 12 μήνες, η εταιρεία έχει καταγράψει αύξηση 200% στις κρατήσεις της για τη χώρα σε σύγκριση με το 2024. Οι αρχικές κρατήσεις για το 2026 είναι ήδη υψηλότερες από το σύνολο πριν από δύο χρόνια.
Τουρισμός συνοδεία αστυνομίας
Παρά τις βελτιώσεις στις υπηρεσίες και τις υποδομές για τους τουρίστες, το ταξίδι στη Λιβύη εξακολουθεί να συνοδεύεται από δυσκολίες.
Σε αυτές περιλαμβάνονται οι άδειες και οι εγκρίσεις που απαιτούνται για μια βίζα, η διαχείριση κινδύνων ασφαλείας και οι υλικοτεχνικές προκλήσεις σε απομακρυσμένες περιοχές, εξηγεί ο Γουίλκοξ.
Ένα πράγμα για το οποίο οι ταξιδιώτες πρέπει να είναι προετοιμασμένοι είναι η απαίτηση να συνοδεύονται από κυβερνητικούς αξιωματούχους ασφαλείας ή από αστυνομική συνοδεία.
«Γενικά, οι άνθρωποι αυτοί είναι πρόθυμοι να ταξιδέψουν στα δηλωμένα μέρη, αλλά το μόνο πραγματικό ζήτημα είναι ότι υπάρχει συμφωνία για το πού πηγαίνεις», λέει ο Γουίλκοξ.
«Αν το αλλάξεις, πρέπει να υποβάλεις αίτηση, οπότε δεν μπορείς να αλλάξεις εύκολα τα πράγματα επιτόπου.»
Ο Ντιντιέ Γκουντάν, Γάλλος δικηγόρος που ζει στην Πορτογαλία, συμμετείχε πέρυσι σε μια περιήγηση στον νότο της Λιβύης με τον Γουίλκοξ.
Έχει επισκεφθεί πολλά θεωρούμενα ως επικίνδυνα μέρη, όπως το Αφγανιστάν και το Ιράκ, αλλά ήταν η πρώτη του φορά στη Λιβύη.
«Μου αρέσουν πολύ οι μουσουλμανικές χώρες, πάντα έχω πολύ καλή εμπειρία. Οι άνθρωποι είναι πολύ ευγενικοί, φιλόξενοι και φιλικοί», λέει. «Έχω πολλούς συναδέλφους που έχουν πάει στη Λιβύη, και για δουλειά τη δεκαετία του ’80 και του ’90. Πάντα τους άρεσε και έλεγαν ότι είναι μια υπέροχη χώρα.»
Αν και η αστυνομική συνοδεία μπορεί να φαίνεται ανησυχητική, ο Γκουντάν λέει ότι ο αξιωματικός τους ήταν άοπλος και με πολιτικά και ουσιαστικά βρισκόταν εκεί για να διευκολύνει τα πράγματα.
«Υπάρχουν σημεία ελέγχου στη διάρκεια του ταξιδιού, στους δρόμους κ.ο.κ., οπότε ο αστυνομικός μπορεί να βοηθήσει αν μας κάνουν υπερβολικές ερωτήσεις ή αν η κατάσταση γίνεται δύσκολη», λέει.
«Ο αστυνομικός στον βορρά, στην Τρίπολη, ήταν πολύ συμπαθής. Δεν είχε πάει ποτέ σε κάποια από τα μέρη όπου πήγαμε, οπότε ήταν πολύ ευχαριστημένος και έβγαζε φωτογραφίες μαζί μας.»
Η Λιβύη παραμένει στις λίστες «μην ταξιδεύετε» των κυβερνήσεων
Ένα ακόμη πρακτικό ζήτημα στο ταξίδι προς τη Λιβύη είναι η ασφάλιση. Η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται στις λίστες «μην ταξιδεύετε» πολλών κυβερνήσεων. Το βρετανικό FCDO, για παράδειγμα, συμβουλεύει να αποφεύγεται κάθε ταξίδι στη Λιβύη, εκτός από τις πόλεις Βεγγάζη και Μιζράτα.
Αυτό σημαίνει ότι οι επισκέπτες πρέπει να αναζητήσουν ειδικές εταιρείες ταξιδιωτικής ασφάλισης με συμβόλαια που να καλύπτουν αυτές τις περιστάσεις, καθώς οι περισσότερες τυπικές ασφαλίσεις καθίστανται άκυρες αν ταξιδέψετε σε περιοχή για την οποία υπάρχει κυβερνητική προειδοποίηση.
Ο Γκουντάν λέει ότι αυτό σπάνια τον αποτρέπει από έναν προορισμό, όμως.
«Παρακολουθώ τις ειδήσεις και μιλάω με ανθρώπους. Προφανώς, με την Untamed Borders δεν πηγαίνουμε σε εμπόλεμες περιοχές», λέει.
«Βασικά, όταν λες Λιβύη, Ιράκ, Αφγανιστάν, ο κόσμος νομίζει ότι είναι ακόμα εμπόλεμη ζώνη, ότι συνεχίζονται οι μάχες, κάτι που δεν ισχύει. Αυτό είναι το πρόβλημα με τον τρόπο που διαχειρίζονται και παρουσιάζονται οι ειδήσεις σήμερα.»
Πέρα από αυτά, όμως, υπάρχουν και άλλοι κίνδυνοι που μπορεί να είναι πιο δύσκολοι για τις γυναίκες ή για τους LGBTQ+ ταξιδιώτες.
Η ομοφυλοφιλία είναι παράνομη, επομένως οι ταξιδιώτες πρέπει να αποφεύγουν οποιεσδήποτε δημόσιες εκδηλώσεις στοργής. Ο Γουίλκοξ λέει ότι οι ενδυματολογικοί κανόνες για τις γυναίκες είναι λιγότερο αυστηροί από ό,τι σε άλλες συντηρητικές μουσουλμανικές χώρες, ωστόσο θα πρέπει να προσέχουν να αποφεύγουν αποκαλυπτικά ή εφαρμοστά ρούχα.
Οι τουριστικές επιχειρήσεις που ποντάρουν σε ανάκαμψη των ταξιδιών
Παρά την παύση του τουρισμού για πάνω από μια δεκαετία, οι υποδομές για επισκέπτες και οι υπηρεσίες φιλοξενίας αναβιώνουν σταδιακά.
«Όσο ήμουν στην Τρίπολη, εξεπλάγην. Έχει ένα καλό ξενοδοχείο, το Radisson Blue, όπου συναντιούνται όλοι οι άνθρωποι του ΟΗΕ και οι αξιωματούχοι», λέει ο Γκουντάν.
«Συνήθως επιλέγουμε ένα λιγότερο φανταχτερό ξενοδοχείο λόγω του κόστους, και επίσης έτσι είσαι λιγότερο στόχος, αλλά εκείνο στην Τρίπολη ήταν παρ’ όλα αυτά πολύ ωραίο και μοντέρνο.»
Στον νότο, οι επενδύσεις αυξάνονται επίσης, αν και με πιο αργό ρυθμό.
«Ειδικά στον νότο κοντά στο Τζέμπελ Ακάκους, υπάρχει μια περιοχή όπου πήγαμε με μόνο ένα ξενοδοχείο που έχει κάπως ξανανοίξει», λέει ο Γουίλκοξ.
Στην πόλη Γκατ, στα σύνορα με την Αλγερία, υπάρχουν μερικά ξενοδοχεία που βρίσκονται αυτή την περίοδο σε ανακαίνιση, αλλά δεν ήταν ανοικτά κατά την επίσκεψη του Γκουντάν.
«Μείναμε σε κάτι σαν ξενώνα. Νομίζω ότι παλιότερα ήταν σχολείο, επειδή δεν υπάρχει ξενοδοχείο σύμφωνο με τα ευρωπαϊκά πρότυπα», λέει.
Ο Γουίλκοξ λέει ότι η έρημος ήταν δημοφιλής για κατασκήνωση πριν από τον πόλεμο. Παρότι οι κατασκηνώσεις υπάρχουν ακόμη, τώρα είναι «όλες εκτός λειτουργίας».
Ο Γκουντάν δεν το βρήκε αυτό πρόβλημα, πάντως. «Κατασκηνώσαμε ελεύθερα πάνω στην αμμοθίνη. Οι οδηγοί ξέρουν πού να βρουν σημείο και να στήσουν την κατασκήνωση. Είναι απίστευτο και το τοπίο είναι “ουάου”.»
Για τον Γκουντάν, είναι μια εμπειρία που θα επαναλάμβανε. «Δεν είναι συνηθισμένοι στους τουρίστες στη Λιβύη, ειδικά στις επαρχίες του νότου, αλλά οι άνθρωποι είναι πολύ φιλόξενοι. Το τοπίο είναι συγκλονιστικό και οι θίνες της Σαχάρας απίθανες. Θα ήθελα να επιστρέψω.»