«Τουρισμός της τελευταίας ευκαιρίας»: Η κρουαζιέρα με τον χανταϊό αναδεικνύει το εύθραστο περιβάλλον

Ορισμένοι από τους πιο απομακρυσμένους προορισμούς στη Γη λιώνουν ανεπιστρεπτί, δημιουργώντας τον «τουρισμό της τελευταίας ευκαιρίας». Πρόκειται για μια βιομηχανία που βασίζεται στην επιθυμία να δει κανείς μέρη όπως η Ανταρκτική πριν εξαφανιστούν.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Όμως, ένα θανατηφόρο ξέσπασμα του σπάνιου ιού hantavirus/χανταϊός σε ένα ολλανδικό κρουαζιερόπλοιο έχει κάνει τους ειδικούς να προειδοποιούν ότι οι τουρίστες μπορεί να μολύνουν κατά λάθος πολύ εύθραυστα οικοσυστήματα.

Ο χανταϊός έχει επιβεβαιωθεί ότι σκότωσε δύο ανθρώπους και υπάρχουν υποψίες ότι σκότωσε έναν ακόμη στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius, το οποίο αναχώρησε από την Αργεντινή την 1η Απριλίου και επισκέφθηκε την Ανταρκτική και διάφορα απομονωμένα νησιά.

Το πλοίο βρίσκεται από το Σάββατο στο επίκεντρο διεθνούς υγειονομικής ανησυχίας, αφού αποκαλύφθηκε ότι η σπάνια ασθένεια, που συνήθως μεταδίδεται από μολυσμένα τρωκτικά, ήταν το επίκεντρο της επιδημίας στο «ενισχυμένο με πάγο κρουαζιερόπλοιο».

Το σκάφος μήκους 107 μέτρων βρίσκεται αυτή τη στιγμή στα ανοικτά των ακτών του Πράσινου Ακρωτηρίου, περιμένοντας την εκκένωση των επιβατών που χρειάζονται ιατρική φροντίδα. Από εκεί, το πλοίο ελπίζει να πλεύσει προς τα Κανάρια Νησιά, αλλά οι τοπικές αρχές δεν έχουν ακόμη δώσει άδεια για να δέσει το πλοίο.

Η Ανταρκτική είναι ένα από τα μέρη που θερμαίνονται ταχύτερα

Ο τουρισμός στην άκρη του κόσμου αυξάνεται κατακόρυφα. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι με τους περισσότερους επισκέπτες, αυξάνεται και ο κίνδυνος μόλυνσης, ασθενειών και άλλων ζημιών στην ήπειρο.

Ενώ ο αριθμός των επισκεπτών είναι ακόμη μικρός - εν μέρει λόγω του υψηλού κόστους και του χρόνου που μπορεί να απαιτηθεί - αυξάνεται τόσο γρήγορα που οι επιστήμονες και οι περιβαλλοντολόγοι κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.

Οι περισσότερες αποστολές κατευθύνονται στην Ανταρκτική, ένα από τα μέρη που θερμαίνονται ταχύτερα στον κόσμο. Από το 2002 έως το 2020, περίπου 149 δισεκατομμύρια μετρικοί τόνοι (164 δισεκατομμύρια τόνοι) πάγου της Ανταρκτικής λιώνουν ετησίως, σύμφωνα με την Εθνική Υπηρεσία Αεροναυτικής και Διαστήματος.

Μια συνηθισμένη διαδρομή είναι το ταξίδι νότια από την Αργεντινή προς την Ανταρκτική πριν κατευθυνθεί βόρεια προς τις ακτές της Αφρικής - η ίδια διαδρομή που ακολουθεί το κρουαζιερόπλοιο MV Hondius.

Η γρίπη των πτηνών εξαπλώθηκε στην Ανταρκτική

Αξιωματούχοι δεν έχουν επισημάνει κανένα στοιχείο μόλυνσης από το MV Hondius. Ωστόσο, σμήνη μεταναστευτικών πτηνών έφεραν τη γρίπη των πτηνών από τη Νότια Αμερική στην Ανταρκτική τα τελευταία χρόνια, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ.

Το ξέσπασμα αυτό ώθησε τη Διεθνή Ένωση Τουριστικών Πρακτόρων της Ανταρκτικής και άλλους να σκληρύνουν τους κανόνες συμπεριφοράς και υγιεινής των τουριστών για την προστασία των επισκεπτών από τη μόλυνση.

Για την προστασία του εύθραυστου οικοσυστήματος από εισβολείς μεγάλων και μικροσκοπικών ειδών, οι επισκέπτες καλούνται να μένουν μακριά από τα ζώα και να αποφεύγουν να αγγίζουν το έδαφος με οτιδήποτε άλλο εκτός από τα πόδια τους.

«Υπάρχουν κανόνες που δεσμεύουν τους ανθρώπους όταν κατευθύνονται νότια», δήλωσε η Χάνε Νίλσεν, περιγράφοντας τα πέντε ταξίδια της ως ξεναγός. Τα πληρώματα και οι επιβάτες χρησιμοποιούν ηλεκτρικές σκούπες, απολυμαντικά και βούρτσες για να καθαρίσουν τα παπούτσια και τον εξοπλισμό από έντομα, φτερά, σπόρους και βρωμιά που μεταφέρουν μικρόβια.

«Ανάμεσα στις γλώσσες και τα κορδόνια των μπότών μπορείς να βρεις πολλά πράγματα», είπε.

Τα κρουαζιερόπλοια έχουν πληγεί από επιδημίες ασθενειών όπως ο νοροϊός, ο οποίος μπορεί να εξαπλωθεί γρήγορα στους στενούς χώρους ενός πλοίου. Το 2020, ένα ξέσπασμα του COVID-19 στο Diamond Princess μετέτρεψε το κρουαζιερόπλοιο σε θερμοκοιτίδα για τον μυστηριώδη τότε ιό.

Ο χανταϊός εξαπλώνεται συνήθως με την εισπνοή μολυσμένων περιττωμάτων τρωκτικών.

Εκρηκτική αύξηση των ταξιδιών στη νότια ήπειρο

Το 2024, περισσότεροι από 80.000 τουρίστες έφτασαν μεχρι την αχανή ήπειρο που καλύπτεται από πάγο και 36.000 θα την δουν από την ασφάλεια των πλοίων, σύμφωνα με τα στοιχεία που συνέλεξε η Διεθνής Ένωση Τουριστικών Πρακτόρων της Ανταρκτικής.

Η Διεθνής Ένωση Ανήσυχων Επιστημόνων εκτιμά ότι ο τουρισμός στην Ανταρκτική έχει δεκαπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια.

Ο αριθμός αυτός θα μπορούσε να αυξηθεί περαιτέρω την επόμενη δεκαετία, καθώς το κόστος μειώνεται με την εμφάνιση περισσότερων πλοίων που μπορούν να μετακινηθούν στους πάγους και την τεχνολογική πρόοδο, λέει η Χάνε Νίλσεν, λέκτορας του δικαίου της Ανταρκτικής στο Πανεπιστήμιο της Τασμανίας. Οι συνάδελφοί της στο πανεπιστήμιο εκτιμούν ότι ο ετήσιος αριθμός θα μπορούσε να τριπλασιαστεί ή να τετραπλασιαστεί σε πάνω από 400.000 επισκέψεις σε αυτό το διάστημα.

Η κρουαζιέρα του Hondius σε νησιά

Ο ΠΟΥ διερευνά πιθανή μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο στο κρουαζιερόπλοιο, δήλωσε η δρ Μαρία Βαν Κέρκοβε, διευθύντρια του ΠΟΥ για τις επιδημίες και τις πανδημίες. Οι αξιωματούχοι υποψιάζονται ότι το πρώτο μολυσμένο άτομο πιθανόν προσβλήθηκε από τον ιό πριν επιβιβαστεί στο πλοίο.

Η Ανταρκτική διέπεται από τη Συνθήκη της Ανταρκτικής, η οποία το 1959 κατοχύρωσε την περιοχή ως επιστημονικό καταφύγιο που χρησιμοποιείται μόνο για ειρηνικούς σκοπούς. Μια σειρά από κανόνες που ακολούθησαν «έχουν ως στόχο να διασφαλίσουν ότι όλες οι επισκέψεις, ανεξαρτήτως τοποθεσίας, δεν επηρεάζουν αρνητικά το περιβάλλον της Ανταρκτικής ή τις επιστημονικές και αισθητικές αξίες της», σύμφωνα με τη γραμματεία της συνθήκης.

Οι εταιρείες και τα επιστημονικά εγχειρήματα συμμορφώνονται με τις κατευθυντήριες γραμμές βιοασφάλειας και υποβάλλουν εκτιμήσεις περιβαλλοντικών επιπτώσεων για τις επιχειρήσεις στην Ανταρκτική.

Η συνθήκη γράφτηκε όταν ο αριθμός των τουριστών ήταν πολύ χαμηλότερος, δήλωσε ο Κριστιάν.

«Η δραστηριότητα πρέπει να ρυθμίζεται κατάλληλα, όπως θα γινόταν με οποιαδήποτε από τις ευαίσθητες και πολύτιμες οικολογικές τοποθεσίες του κόσμου», δήλωσε η Κριστιάν από τη Χιροσίμα της Ιαπωνίας, όπου προετοιμάζεται για μια συμβουλευτική συνάντηση της «Συνθήκης για την Ανταρκτική». Εκεί, θα στηρίξει τις εκκλήσεις για την ενίσχυση της προστασίας των πιγκουίνων, των φαλαινών, των θαλασσοπουλιών, των φώκιων και του κριλ - μικροσκοπικών πλασμάτων στη βάση της τροφικής αλυσίδας - της Ανταρκτικής.

Προς το παρόν, το δέλεαρ των παγωμένων συνόρων συνεχίζει να προσελκύει επισκέπτες.

«Μπορείς να αφήσεις ένα αποτύπωμα στην Ανταρκτική και να είναι ακόμα εκεί 50 χρόνια αργότερα», δήλωσε ο Κρίστιαν.