Μπορεί ο αθλητισμός να βελτιώνει τη ζωή παιδιών με αυτισμό; Από προσαρμοσμένη ποδηλασία έως αγώνες δρόμου, η άσκηση ενισχύει επικοινωνία, προσοχή και συναισθηματική ρύθμιση.
Περισσότεροι από 75 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο ζουν με διαταραχή αυτιστικού φάσματος (ASD). Ένα στα 100 παιδιά διαγιγνώσκεται με αυτισμό, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο αυτισμός δεν είναι μια διαταραχή που θεραπεύεται με φάρμακα. Χρειάζεται διαφορετικές προσεγγίσεις για την υποστήριξη της ανάπτυξης.
Για πολλά παιδιά με αυτισμό, η επικοινωνία και η κοινωνική αλληλεπίδραση είναι από τις μεγαλύτερες προκλήσεις. Πολλοί γονείς επιλέγουν τον αθλητισμό ως έναν από τους τρόπους να στηρίξουν την ανάπτυξή τους.
Από την ποδηλασία μέχρι το τρέξιμο, η δομημένη σωματική δραστηριότητα βοηθά τα παιδιά με αυτισμό να συγκεντρώνονται καλύτερα, να ρυθμίζουν τα συναισθήματά τους και να αναπτύσσουν επικοινωνιακές δεξιότητες. Ένα από τα αθλήματα που επιλέγουν πολλοί γονείς είναι η προσαρμοστική ποδηλασία.
Ο γιος της Φατίμα Αμερζάνοβα από την Αστάνα (Καζακστάν) διαγνώστηκε με αυτισμό στην ηλικία των τεσσάρων. Σήμερα, ο 10χρονος Αμίρ δεν μιλά, όμως σημειώνει πρόοδο μέσα από τον αθλητισμό.
«Στα έξι του χρόνια δώσαμε μεγαλύτερη έμφαση στον αθλητισμό και είδαμε αμέσως αποτελέσματα. Διαπιστώσαμε ότι μέσα από τη σωματική δραστηριότητα το παιδί αρχίζει να ηρεμεί, βοηθά στη διόρθωση της επιθετικότητας και της αυτοεπιθετικότητας», λέει η Φατίμα Αμερζάνοβα.
«Μέσα από τη σωματική άσκηση και την κίνηση, το παιδί αρχίζει να νιώθει και να καταλαβαίνει καλύτερα το σώμα του και ο εγκέφαλός του αρχίζει να λειτουργεί διαφορετικά. Ακόμη και το δικό μου παιδί κάποιες φορές δαγκώνει τον εαυτό του και καταλαβαίνω ότι δεν συνειδητοποιεί πλήρως πως πληγώνει τον εαυτό του».
Η Φατίμα γνώρισε για πρώτη φορά την προσαρμοστική ποδηλασία για τον γιο της σε μια καλοκαιρινή κατασκήνωση στην Τουρκία. Επιστρέφοντας στο Καζακστάν, συνέχισαν την προπόνηση και στη συνέχεια αποφάσισε να μεταφέρει τον γιο της από τις ατομικές συνεδρίες σε ομαδικές, ελπίζοντας ότι αυτό θα τον βοηθούσε να κοινωνικοποιηθεί.
«Σε μια ομάδα υπάρχουν 10 έως 12 παιδιά. Είναι αγχωτικό όχι μόνο για τα παιδιά με αυτισμό, αλλά και για τα νευροτυπικά παιδιά. Στην 23η προπόνηση ανέβηκε για πρώτη φορά σε αγωνιστικό ποδήλατο και έκλαψα, γιατί τα είχαμε καταφέρει», λέει η Φατίμα Αμερζάνοβα.
Ο προπονητής ποδηλασίας Καϊράτ Χαλντιμπέκ είναι ένας από εκείνους που εργάζονται καθημερινά με παιδιά με αυτισμό. Τα τελευταία δύο χρόνια τα προπονεί στο κέντρο Velolegend στην Αστάνα, ένα από τα λίγα μέρη στην Κεντρική Ασία που προσφέρουν τέτοια προγράμματα.
«Ο αυτισμός εκδηλώνεται με πολλές μορφές, αλλά δεν κάνουμε επιλογή στα παιδιά. Δουλεύουμε με όλα από την πρώτη στιγμή και κάποια ήδη συμμετέχουν σε αγώνες», λέει ο Καϊράτ Χαλντιμπέκ.
«Προς το παρόν βρισκόμαστε μόνο στην Αστάνα, στο Καζακστάν, αλλά δεχόμαστε μηνύματα από διάφορες πόλεις της Κεντρικής Ασίας που μας ζητούν να ανοίξουμε παραρτήματα».
Πέρα από την ποδηλασία, παιδιά με αυτισμό συμμετέχουν ολοένα και περισσότερο σε κολύμβηση, τένις και τρέξιμο.
Παρά το αυξανόμενο ενδιαφέρον, η πρόσβαση σε συμπεριληπτικό αθλητισμό παραμένει άνιση στην περιοχή. Τα περισσότερα προγράμματα συγκεντρώνονται σε μεγάλες πόλεις, ενώ οι οικογένειες σε μικρότερες κωμοπόλεις συχνά έχουν περιορισμένες επιλογές.
Περισσότερο από έναν απλό αγώνα
Τον περασμένο μήνα, η Αστάνα φιλοξένησε έναν από τους μεγαλύτερους συμπεριληπτικούς αγώνες δρόμου στην Κεντρική Ασία. Ο αγώνας «Run for Autism» συγκέντρωσε περίπου 5.000 συμμετέχοντες.
«Όταν ξεκινήσαμε το εγχείρημα, ο στόχος μας ήταν να προσελκύσουμε την προσοχή της κοινωνίας στον αυτισμό και την ψυχική υγεία», λέει η Ντινάρα Γκαπλάν, πρόεδρος του φιλανθρωπικού ιδρύματος Bolashak.
«Σήμερα, χιλιάδες άνθρωποι στέκονται μαζί μας στη γραμμή εκκίνησης και αυτό δείχνει ότι η κοινωνία γίνεται πιο ανοιχτή, πιο ενημερωμένη και πιο πρόθυμη να στηρίξει σημαντικές κοινωνικές πρωτοβουλίες».
Ξεκίνησε στο Καζακστάν από το φιλανθρωπικό ίδρυμα Bolashak το 2023 και ήδη έχει φέρει κοντά περισσότερους από 6.400 συμμετέχοντες, συγκεντρώνοντας περίπου 80.000 ευρώ (πάνω από 42 εκατομμύρια τένγκε).
«Σήμερα τα παιδιά μεγαλώνουν και τα προγράμματά μας εξελίσσονται μαζί τους. Επεκτείνουμε τις δυνατότητες επαγγελματικής εκπαίδευσης για εφήβους και νέους με αυτισμό», σημειώνει η Γκαπλάν.
Όλα τα χρήματα που συγκεντρώνονται θα διατεθούν για προγράμματα επαγγελματικής εκπαίδευσης εφήβων με αυτισμό και σύνδρομο Down.
Το φιλανθρωπικό ίδρυμα Bolashak έχει ήδη συμβάλει στο άνοιγμα 25 δωματίων υποστήριξης ένταξης σε σχολεία και κολέγια σε όλο το Καζακστάν.
Για πολλές οικογένειες στην Κεντρική Ασία, ο αθλητισμός δεν είναι πια απλώς μια δραστηριότητα για τα παιδιά. Βοηθά στη μείωση του άγχους, στην ενίσχυση της αυτονομίας και, σε ορισμένες περιπτώσεις, δίνει σε παιδιά με αυτισμό την πρώτη τους πραγματική επαφή με τον κόσμο γύρω τους.