Ο Ραφαέλ Γκρόσι στο Euronews: η επίθεση με drone σε εν λειτουργία πυρηνικό σταθμό στα ΗΑΕ είναι πιο επικίνδυνη από τη Ζαπορίζια και μπορεί να προκαλέσει σοβαρό ραδιολογικό ατύχημα
Η επίθεση με μη επανδρωμένο αεροσκάφος τον περασμένο μήνα στον πυρηνικό σταθμό Μπαράκα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ήταν πιθανόν πιο επικίνδυνη από την κατάσταση στον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια στην Ουκρανία, επειδή εκείνη τη στιγμή οι αντιδραστήρες λειτουργούσαν, δήλωσε ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) Ραφαέλ Γκρόσι.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Μιλώντας στο Euronews μετά την επίσκεψή του στον σταθμό στο δυτικό τμήμα του κράτους του Κόλπου, ο επικεφαλής του ΔΟΑΕ χαρακτήρισε την επίθεση «εξαιρετικά σοβαρή και ανεύθυνη πράξη» και προειδοποίησε για τους κινδύνους που συνεπάγεται η στοχοποίηση πολιτικών πυρηνικών υποδομών.
«Ένας πυρηνικός σταθμός παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, πέρα από το ότι αποτελεί πολύ σημαντικό τμήμα της ενεργειακής υποδομής μιας χώρας, είναι ένας χώρος όπου υπάρχουν χιλιάδες τόνοι πυρηνικού υλικού, το οποίο θα μπορούσε να προκαλέσει ένα ραδιολογικό ατύχημα με πολύ, πολύ σοβαρές συνέπειες», είπε ο Γκρόσι.
Ο Γκρόσι είπε ότι το περιστατικό μπορεί να συγκριθεί με την κατάσταση στη Ζαπορίζια, τον μεγαλύτερο πυρηνικό σταθμό της Ευρώπης, με μία σημαντική διαφορά.
«Παρότι πρόκειται για μια πολύ σοβαρή κατάσταση, ο ΔΟΑΕ εργάζεται εκεί και είναι ένα πολύ ευαίσθητο ζήτημα στα χέρια μας, οι αντιδραστήρες βρίσκονται σε αυτό που αποκαλούμε “στάση λειτουργίας”», εξήγησε ο Γκρόσι.
«Άρα δεν λειτουργούν, δεν είναι σε λειτουργία. Η Μπαράκα όμως λειτουργεί. Αυτό την καθιστά δυνητικά ακόμη πιο επικίνδυνη.»
Οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια τον Μάρτιο του 2022, λίγο μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής της Μόσχας στην Ουκρανία, και έκτοτε τον ελέγχουν.
Ο ΔΟΑΕ εγκαθίδρυσε μόνιμη παρουσία παρακολούθησης στην εγκατάσταση τον Σεπτέμβριο του 2022, μετά από επανειλημμένα περιστατικά βομβαρδισμών κοντά στον σταθμό και διακοπές στην εξωτερική παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, η οποία είναι αναγκαία για τη λειτουργία των συστημάτων ψύξης.
Και οι έξι αντιδραστήρες της Ζαπορίζια βρίσκονται σε κατάσταση ψυχρής στάσης από τα τέλη του 2022. Ο ΔΟΑΕ έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι τα περιθώρια ασφαλείας στον σταθμό διαβρώνονται και ότι ο κίνδυνος ενός πυρηνικού ατυχήματος, αν και δεν είναι άμεσος, δεν μπορεί να αποκλειστεί.
Οι δηλώσεις αυτές κατατάσσουν την επίθεση με drone –η οποία, σύμφωνα με τις αρχές των ΗΑΕ, διαπιστώθηκε ότι προήλθε από το Ιράκ– ανάμεσα στις σημαντικότερες ανησυχίες για την πυρηνική ασφάλεια που αντιμετωπίζει σήμερα η διεθνής κοινότητα.
Ο Χάμαντ Αλκαάμπι, αναπληρωτής πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδιακής Αρχής Ρύθμισης Πυρηνικής Ενέργειας των ΗΑΕ, χαρακτήρισε την επίθεση σοβαρή κλιμάκωση και παραβίαση του διεθνούς δικαίου.
«Προφανώς, η επίθεση σε έναν πυρηνικό σταθμό είναι σοβαρή κλιμάκωση. Κάτι τέτοιο θεωρείται διεθνώς ταμπού λόγω των ενδεχόμενων συνεπειών από την πιθανή απελευθέρωση ραδιενέργειας στο κοινό και στο περιβάλλον», είπε ο Αλκαάμπι.
Πρόσθεσε ότι οι επιθέσεις σε λειτουργικές πυρηνικές εγκαταστάσεις απαγορεύονται από το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο και από σειρά διεθνών συμφωνιών που διέπουν την πυρηνική ασφάλεια και προστασία.
«Το γεγονός ότι ο σταθμός αποτέλεσε στόχο και δέχθηκε επίθεση είναι απαράδεκτο και συνιστά σαφή παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Σοβαρό; Ναι. Κλιμάκωση; Ναι, είναι. Απαγορευμένο διεθνώς; Ναι.»
Σύστημα αντιμετώπισης: άμεσο και ιδιαίτερα επαγγελματικό
Παρά τη σοβαρότητα της επίθεσης, και οι δύο αξιωματούχοι υπογράμμισαν την αποτελεσματικότητα των συστημάτων αντιμετώπισης που λειτουργούν στη Μπαράκα.
Ο Γκρόσι εξήρε τις ενέργειες που ανέλαβε ο διαχειριστής του σταθμού και οι ρυθμιστικές αρχές αμέσως μετά το περιστατικό.
«Αυτό που ήταν πάρα πολύ σημαντικό, και θεωρώ ότι πρέπει να τονιστεί, είναι η άμεση και εξαιρετικά επαγγελματική αντίδραση του διαχειριστή, της ENEC, αλλά και των στελεχών της εθνικής ρυθμιστικής αρχής, οι οποίοι ενεργοποίησαν αμέσως τις ειδικές διαδικασίες, ώστε να τεθούν σε εφαρμογή μέτρα περιορισμού των συνεπειών», είπε ο Γκρόσι.
Ο Αλκαάμπι είπε ότι τα χρόνια επενδύσεων στην ασφάλεια, την εκπαίδευση και την ετοιμότητα διασφάλισαν ότι ο σταθμός παρέμεινε ασφαλής σε όλη τη διάρκεια του περιστατικού.
«Δεν υπήρξε απελευθέρωση ραδιενέργειας, δεν παρουσιάστηκε αστοχία οποιουδήποτε συστήματος, όλοι ακολούθησαν τα πρωτόκολλα, ο σταθμός διατήρησε την ασφάλειά του για το κοινό και για τους χειριστές», εξήγησε ο Αλκαάμπι.
Είπε ότι η αντίδραση αντανακλά χρόνια συνεργασίας με διεθνείς εταίρους, συμπεριλαμβανομένου του ΔΟΑΕ, και υπογράμμισε τη σημασία εκπαιδευμένου προσωπικού και καθορισμένων διαδικασιών έκτακτης ανάγκης.
Κοιτάζοντας προς το μέλλον, ο Αλκαάμπι είπε ότι η επίθεση θα προσφέρει σημαντικά διδάγματα για τη βιομηχανία πυρηνικής ενέργειας.
«Βεβαίως, η επίθεση σε έναν πυρηνικό σταθμό δεν είναι σενάριο για το οποίο προετοιμάζεσαι καθημερινά, στο πλαίσιο των πιθανών σεναρίων πυρηνικών ατυχημάτων, αλλά πλέον είναι μια πραγματικότητα.»
Ο Γκρόσι χαιρέτισε επίσης την απόφαση των ΗΑΕ να φέρουν το ζήτημα ενώπιον του διεθνούς πυρηνικού θεσμού αντί να απαντήσουν με κλιμάκωση.
«Αυτό καταδεικνύει σε πολύ μεγάλο βαθμό την πολιτική ωριμότητα της χώρας. Συζητούσα σήμερα με τον υπουργό Εξωτερικών για το γεγονός ότι τα Εμιράτα αποφάσισαν να απαντήσουν με μετρημένο τρόπο, να προσέλθουν στον ΔΟΑΕ, στον θεσμό που ασχολείται με την πυρηνική ασφάλεια σε παγκόσμιο επίπεδο», είπε.
Το περιστατικό θα συζητηθεί τώρα σε ειδική συνεδρίαση του Συμβουλίου των Διοικητών του ΔΟΑΕ στη Βιέννη.
«Την ερχόμενη Παρασκευή θα πραγματοποιηθεί ειδική συνεδρίαση του Συμβουλίου των Διοικητών του ΔΟΑΕ. Έτσι, μετά την επίσκεψή μου εδώ θα επιστρέψω στη Βιέννη, όπου θα διεξαγάγουμε αυτή τη συζήτηση, διότι θεωρώ ότι αυτό χρειάζεται η διεθνής κοινότητα: μια ανοιχτή συζήτηση, πλήρη ενημέρωση για όσα συνέβησαν», κατέληξε ο Γκρόσι.
Η Μπαράκα, που βρίσκεται στις ακτές του Κόλπου στην περιοχή Αλ Ντάφρα του Αμπού Ντάμπι, είναι ο πρώτος εν λειτουργία πυρηνικός σταθμός στον αραβικό κόσμο και ένας από τους μεγαλύτερους στον κόσμο ως προς την ισχύ παραγωγής.