Οι φοιτητικές κινητοποιήσεις ξέσπασαν στην περιοχή του Παρισιού στα μέσα Σεπτεμβρίου και έκτοτε εξαπλώθηκαν σε όλη τη χώρα, με ορισμένες διαδηλώσεις να καταλήγουν σε βίαιες συγκρούσεις με την αστυνομία.
Όταν οι μαθητές ενός σχολείου στο Κρετέιγ, στα νοτιοανατολικά προάστια του Παρισιού, ενώθηκαν με τους καθηγητές τους σε κινητοποίηση ζητώντας περισσότερους πόρους και προσωπικό, δεν μπορούσαν να φανταστούν ότι η δράση τους θα πυροδοτούσε ένα κίνημα σε όλη τη χώρα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η καμπάνια ξεκίνησε στις 17 Σεπτεμβρίου και γρήγορα απέκτησε δυναμική, όταν βίντεο από τις διαμαρτυρίες άρχισαν να κυκλοφορούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, παρακινώντας μαθητές σε όλη τη Γαλλία να συμμετάσχουν στο κάλεσμα για κυβερνητική δράση απέναντι στις υπερπλήρεις τάξεις, τις απουσίες εκπαιδευτικών, τις παρωχημένες υποδομές και άλλα παράπονα.
Περισσότερο από δύο εβδομάδες μετά την πρώτη κινητοποίηση, οι μαθητικές ενώσεις κάλεσαν τους μαθητές να συγκεντρωθούν την Τρίτη για μια ημέρα μαζικής δράσης. Την ίδια ώρα, εκατοντάδες σχολεία έμειναν τη Δευτέρα πλήρως ή μερικώς κλειστά, αφού οι αρχές έκριναν ότι δεν πληρούνταν οι αναγκαίες συνθήκες ασφάλειας.
Ταραξίες, συγκρούσεις, αστυνομικές δυνάμεις
Αν και πολλές διαδηλώσεις παραμένουν ειρηνικές, άλλες στιγματίζονται από επεισόδια και συγκρούσεις στο περιθώριο με τις δυνάμεις επιβολής του νόμου. Σύμφωνα με τον υπουργό Εσωτερικών της Γαλλίας, έχουν γίνει πάνω από 5.060 συλλήψεις, εκ των οποίων το 87% αφορά ανηλίκους. Παράλληλα, πάνω από 170 μαθητές, 78 μέλη σχολικού προσωπικού και περισσότεροι από 600 αστυνομικοί έχουν τραυματιστεί στη διάρκεια των κινητοποιήσεων.
Σε όλη τη Γαλλία, αρκετά σχολεία έχουν υποστεί ζημιές, έχουν πυρποληθεί ή λεηλατηθεί. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ταραξίες έχουν παρεισφρήσει στις διαδηλώσεις.
Τη Δευτέρα, ένας 15χρονος φέρεται να τραυματίστηκε από χειροβομβίδα της αστυνομίας στην πόλη Λανς, στη βόρεια Γαλλία, με αποτέλεσμα να χάσει το χέρι του. Ο εισαγγελέας Ετιέν Τιεφρί δήλωσε στον Τύπο ότι δεν έχει ακόμη αποσαφηνιστεί «αν ο έφηβος σήκωσε τη χειροβομβίδα» ή αν του την πέταξαν.
Στην πόλη Τουρ, στη κεντρική Γαλλία, η οικογένεια ενός 16χρονου μαθητή υπέβαλε την Κυριακή μήνυση για αστυνομική βία, αφού τις προηγούμενες ημέρες εκείνος έχασε την όραση από το δεξί του μάτι. Σύμφωνα με τον εισαγγελέα, τα τραύματά του υποδεικνύουν ότι ενδέχεται να χτυπήθηκε από πλαστική σφαίρα της αστυνομίας. Και για τα δύο περιστατικά βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα.
Η Γαλλική Λίγκα για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (LDH) κατήγγειλε «μια συνολική απόκλιση από το κράτος δικαίου και περιφρόνηση των νομικών πλαισίων» κατά τις αστυνομικές επεμβάσεις που αφορούν μαθητές.
Μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα, η πρόεδρος της οργάνωσης Ναταλί Τεϊό ανέφερε ότι το διεθνές δίκαιο όχι μόνο «παραβλέπεται», αλλά στην πραγματικότητα «καταπατείται πλήρως».
Την ίδια στιγμή, ο Στανισλά Γκοντόν, εκπρόσωπος της Alliance Police Nationale, μιας μεγάλης συνδικαλιστικής ένωσης αστυνομικών, δήλωσε στο Euronews ότι η αστυνομία παραμένει προσηλωμένη στη διασφάλιση της ασφάλειας γύρω από τα σχολεία.
«Όταν υπάρχουν επιθέσεις και χρήση βίας, το ζητούμενο είναι να κρίνεται η αναλογικότητα και η νομιμότητα της πράξης.»
«Αν αυτό γίνεται εναντίον ατόμων που έχουν πυροβολήσει εναντίον αστυνομικών ή έχουν πετάξει οξύ, τότε η χρήση βίας για τη διάλυση είναι αναγκαία. Δεν μου αρέσει να χρησιμοποιώ τον όρο “καταστολή” ή “καταπίεση” των μαθητικών κινητοποιήσεων. Δεν είναι αυτό το ζήτημα. Αν δεν υπάρχει διατάραξη του δημόσιου χώρου, τότε δεν υπάρχει και νόμιμη χρήση βίας από τις δυνάμεις επιβολής του νόμου», είπε ο Γκοντόν.
Οι πολιτικοί στη δίνη των γεγονότων
Η συνεχιζόμενη αναταραχή έχει εμπλέξει και τους πολιτικούς, αυξάνοντας την πίεση προς την κυβέρνηση να δώσει λύση στην κατάσταση και να απαντήσει στα αιτήματα των μαθητών.
Την Παρασκευή, ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ είχε συνομιλίες με εκπαιδευτικές ενώσεις και προσωπικό, καθώς και με εκπροσώπους γονέων. Την ίδια ημέρα, ο υπουργός Δικαιοσύνης της Γαλλίας Ζεράλντ Νταρμανέν δήλωσε ότι οι βίαιες κινητοποιήσεις έχουν επηρεάσει 735 από τα 3.700 σχολεία της χώρας «με τον έναν ή τον άλλον τρόπο».
Την Κυριακή, ο πρωθυπουργός της Γαλλίας Σεμπαστιέν Λεκορνού ανακοίνωσε το πενταμερές σχέδιο δράσης της κυβέρνησης. Τόνισε ότι η κυβέρνηση παραμένει δεσμευμένη να αποτρέψει ακυρώσεις μαθημάτων, να βελτιώσει τις υποδομές σε συνεργασία με τις περιφερειακές αρχές, να οργανώσει καλύτερα τη σχολική ημέρα, να καταστήσει το Parcoursup πιο διαφανές, την πλατφόρμα της Γαλλίας για τις αιτήσεις στα πανεπιστήμια, και γενικότερα να στηρίξει τους μαθητές.
Η ριζοσπαστική αριστερά έχει ταχθεί ανοιχτά υπέρ των κινητοποιήσεων, με τον Ζαν-Λικ Μελανσόν, επικεφαλής του κόμματος France Unbowed, να δηλώνει την Πέμπτη: «αυτό που θέλουμε είναι οι νέοι αυτής της χώρας να βγουν από αυτή την περίοδο με ψηλά το κεφάλι».
Οι επικριτές του κατηγορούν τον ίδιο και το κόμμα του ότι υποδαυλίζουν και χειραγωγούν τους νέους για πολιτικά οφέλη. Ο Μελανσόν από την πλευρά του υποστηρίζει ότι το κόμμα του στηρίζει το κίνημα, αλλά δεν το οργανώνει και επιθυμεί να παραμείνει μη βίαιο.
Ενώσεις εκπαιδευτικών: «Το σχολικό σύστημα είναι σε κρίση»
Μιλώντας στο Euronews, ο Ζαν-Ρεμί Ζιράρ, εκπαιδευτικός και πρόεδρος του εθνικού συνδικάτου σχολείων και ανώτερης εκπαίδευσης (SNALC), υπογράμμισε τους κινδύνους της πολιτικοποίησης των κινητοποιήσεων.
«Πρέπει πραγματικά να είμαστε πολύ προσεκτικοί ώστε αυτό που συμβαίνει, ανεξάρτητα από ποια πολιτική πλευρά εμπλέκεται, να μη μετατραπεί σε πολιτικό εργαλείο, γιατί είναι πολύ επικίνδυνο.»
«Εμείς βρισκόμαστε εκεί έξω, στην πρώτη γραμμή, και χρειαζόμαστε φροντίδα και προστασία. Ήδη είναι αρκετά δύσκολο να βρεθεί προσωπικό, δεδομένου ότι το επάγγελμά μας δεν θεωρείται ελκυστικό· αν, επιπλέον, δεν προστατευόμαστε, θα είναι ακόμη πιο δύσκολο να βρεθούν εκπαιδευτικοί τα επόμενα χρόνια.»
Την Παρασκευή, ένας εκπαιδευτικός δέχθηκε επίθεση με βενζίνη στη διάρκεια διαμαρτυρίας κοντά σε σχολείο στη νότια Γαλλία. Ένας 16χρονος μαθητής έχει από τότε τεθεί υπό κράτηση.
Όπως επισημαίνει ο Ζιράρ, τα παράπονα που εκφράζουν οι μαθητές μόνο καινούργια δεν είναι.
«Όλο και πιο συχνά δυσκολευόμαστε να καλύψουμε τις απουσίες εκπαιδευτικών, οι γαλλικές τάξεις είναι από τις πιο πολυπληθείς στην Ευρώπη, οι αίθουσες δεν είναι κατάλληλα εξοπλισμένες κατά τη διάρκεια καυσώνων. Αυτά είναι πράγματα που ήδη γνωρίζουμε.»
«Η αφετηρία είναι ότι το σχολικό σύστημα βρίσκεται σε κρίση, και αυτό συμβαίνει εδώ και πολύ καιρό», σημείωσε, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι μια μειοψηφία ατόμων βρίσκεται πίσω από πολλά από τα πιο έντονα επεισόδια βίας.
«Έρχονται εδώ για να προκαλέσουν προβλήματα, και το έχω δει.»
«Έχουμε μια ομάδα συναδέλφων έξω από το σχολείο που μιλά με τους μαθητές, προσπαθώντας να αποτρέψει την κλιμάκωση της κατάστασης. Οτιδήποτε μπορεί να συμβεί και μέσα σε πέντε λεπτά η ατμόσφαιρα να αλλάξει πλήρως. Είμαστε γνώριμα πρόσωπα για τους μαθητές, έχουμε χτίσει σχέση μαζί τους και θέλουμε να διατηρήσουμε έναν συνεχή διάλογο.»
Πολλοί γονείς στηρίζουν τις κινητοποιήσεις
Παρότι ορισμένοι γονείς έχουν συμβουλέψει τα παιδιά τους να μείνουν μακριά από τις διαμαρτυρίες, σε κάποιες περιπτώσεις φτάνοντας να τους απαγορεύσουν να πάνε στο σχολείο, η Federation of Councils of Parents of Students (FCPE), μία από τις μεγαλύτερες ενώσεις γονέων στη Γαλλία, έχει εκφράσει τη στήριξή της στους μαθητές που απεργούν.
«Στηρίζουμε τα αιτήματα ώστε τα παιδιά μας να σπουδάζουν σε καλύτερες συνθήκες», δήλωσε στο Euronews ο Μουσταφά Οζτσελίκ, αντιπρόεδρος της FCPE.
Ο Οζτσελίκ τόνισε ότι πολλοί γονείς συμμερίζονται τις ανησυχίες των παιδιών τους για τις υπερπλήρεις τάξεις, τις ελλείψεις και απουσίες εκπαιδευτικών, τις δυσκολίες στην πρόσληψη καθηγητών σε ορισμένα μαθήματα, την απουσία σχολικών γιατρών και τις αίθουσες που γίνονται αφόρητα ζεστές το καλοκαίρι.
«Το προσωπικό των σχολείων, οι γονείς και, τελικά, οι ίδιοι οι μαθητές θέλουν να μπορούν να επιστρέψουν στα σχολεία. Οι μαθητές είναι αρκετά έξυπνοι ώστε να ξέρουν αν πρέπει να συνεχίσουν να διαμαρτύρονται ή όχι, δεν εναπόκειται σε εμάς να το αποφασίσουμε. Από τη στιγμή όμως που θα εξασφαλίσουν τις εγγυήσεις που ζητούν, όλοι θα επιστρέψουν στο σχολείο.»