Η πρώτη ανθρωπιστική αποστολή εδώ και χρόνια στη ρωσοκρατούμενη ουκρανική πόλη Ολέσκι δίνει εύθραυστη ελπίδα σε παγιδευμένους αμάχους, αλλά προκαλεί φόβους για τις προθέσεις της Μόσχας
Το ενδεχόμενο η ανθρωπιστική εκεχειρία στο υπό ρωσική κατοχή Ολέσκι να ανοίξει τον δρόμο για μια ευρύτερη ανακωχή, απέκλεισε ο πρώην πρωθυπουργός της Ουκρανίας Αρσένι Γιατσένιουκ, κατηγορώντας τη Μόσχα ότι εκμεταλλεύεται την επιχείρηση για να κερδίσει την εύνοια του Λευκού Οίκου.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε ερώτηση του Euronews για το αν η τοπική εκεχειρία θα μπορούσε να αποτελέσει πρώτο βήμα προς μια ευρύτερη συμφωνία, ο Γιατσενιούκ έδωσε μια απολύτως σαφή απάντηση.
«Η απάντησή μου θα είναι πολύ σύντομη. Όχι».
Όταν ρωτήθηκε επίμονα αν η Ρωσία θα συμφωνούσε σε εκεχειρία, πρόσθεσε: «Με τίποτα».
Οι δηλώσεις του γίνονται καθώς η Ουκρανία και η Ρωσία προετοιμάζονται να προσφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια και να απομακρύνουν αμάχους από το Ολέσκι, μια πόλη στη νότια περιοχή της Χερσώνας που βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή από τις πρώτες ημέρες της πλήρους κλίμακας εισβολής.
Η επιχείρηση ακολουθεί μια τοπική εκεχειρία διάρκειας έξι ημερών, η οποία επιτεύχθηκε με την εμπλοκή της Πρώτης Κυρίας των ΗΠΑ Μελάνια Τραμπ. Ουκρανοί και Ρώσοι αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν την Πέμπτη ότι η αποναρκοθέτηση των διαδρομών εκκένωσης έχει ολοκληρωθεί και ότι μια ανθρωπιστική αυτοκινητοπομπή είναι έτοιμη να αναχωρήσει.
Οι εκκενώσεις είχαν προγραμματιστεί να πραγματοποιηθούν έως τις 14:00 τοπική ώρα (13:00 CEST) την Παρασκευή, με τη διανομή βοήθειας να ακολουθεί στη συνέχεια.
Ωστόσο, σοβαρά ερωτήματα παραμένουν για την τύχη των αμάχων που επιθυμούν να φύγουν, ιδίως όσων επιδιώκουν να επιστρέψουν σε εδάφη υπό ουκρανικό έλεγχο μέσω μιας διαδρομής που περνά από την κατεχόμενη Κριμαία, τη Ρωσία και τη Λευκορωσία.
Ο Γιατσένιουκ κατηγόρησε τη Μόσχα ότι αντιμετωπίζει τους κατοίκους που παραμένουν ως ομήρους και ότι χρησιμοποιεί τη δοκιμασία τους για να στήσει μια προπαγανδιστική επιχείρηση που παρουσιάζει τις ρωσικές δυνάμεις ως διασώστες.
«Με αυτόν τον τρόπο προσπαθούν ουσιαστικά να αγοράσουν μια κάποια θετική στάση από τον Λευκό Οίκο. Αυτή είναι η άποψή μου», είπε.
«Δεν υπάρχει κανένας τρόπος να εμπιστευτείς τους Ρώσους, τελεία και παύλα», πρόσθεσε ο Γιατσένιουκ, προειδοποιώντας ότι η ανθρωπιστική αποστολή θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για προπαγανδιστικούς σκοπούς.
Υποστήριξε ότι η Ουάσιγκτον έχει μια ιδιαίτερη ευθύνη να διασφαλίσει πως οι άμαχοι λαμβάνουν ανθρωπιστική βοήθεια και είναι ελεύθεροι να αποφασίσουν αν θα επιστρέψουν σε εδάφη υπό ουκρανικό έλεγχο.
Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε επίσης στην παρουσία Αμερικανών δημοσιογράφων που καλύπτουν την επιχείρηση, καλώντας τους να μεταδίδουν ανεξάρτητα και όχι να ενισχύουν τη ρωσική αφήγηση.
«Σας ζητάμε, φίλοι, να είστε δημοσιογράφοι και να λέτε την αλήθεια, αλλά όχι να παπαγαλίζετε τη ρωσική προπαγάνδα», είπε.
«Ο Πούτιν είναι έτοιμος να τερματίσει τον πόλεμο με τους δικούς του όρους»
Η δυσπιστία του Γιατσένιουκ επεκτείνεται και στις τελευταίες, υπό αμερικανική ηγεσία, διπλωματικές προσπάθειες να επανέλθουν το Κίεβο και η Μόσχα στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, με περαιτέρω συνομιλίες σε τεχνικό επίπεδο να συζητούνται για τον Νοέμβριο, πιθανόν στο Αμπού Ντάμπι.
Απέρριψε την υποτιθέμενη προθυμία της Ρωσίας να επαναλάβει τις διαπραγματεύσεις ως μια προσπάθεια να δημιουργήσει την εντύπωση προόδου χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις.
«Ο Πούτιν είναι έτοιμος να τερματίσει τον πόλεμο με τους δικούς του όρους», είπε, υποστηρίζοντας ότι ο Ρώσος πρόεδρος θα αποδεχόταν μόνο μια συμφωνία που θα ισοδυναμούσε με την παράδοση της Ουκρανίας.
Ο Γιατσένιουκ κατηγόρησε τη Μόσχα ότι χρησιμοποιεί τις διαπραγματεύσεις για να κερδίσει χρόνο, να παρακάμψει τις κυρώσεις και να εμβαθύνει τις διαιρέσεις μεταξύ της Ουάσιγκτον και των Ευρωπαίων συμμάχων της.
Υποστήριξε ότι ο τελικός στόχος του Πούτιν παραμένει αμετάβλητος: να θέσει ολόκληρη την Ουκρανία υπό ρωσικό έλεγχο.
Παρά την απαισιοδοξία του για τις προοπτικές μιας προόδου, ο Γιατσένιουκ επέμεινε ότι η Ουάσιγκτον και το Κίεβο πρέπει να συνεχίσουν να πιέζουν τη Μόσχα να αποδεχθεί μια άνευ όρων εκεχειρία.
«Η Ευρώπη πρέπει να είναι στο τραπέζι, όχι στο μενού»
Ο πρώην πρωθυπουργός προειδοποίησε επίσης κατά του αποκλεισμού των ευρωπαϊκών χωρών από τις διαπραγματεύσεις για το μέλλον της Ουκρανίας, κατηγορώντας τη Μόσχα ότι επιδιώκει σκόπιμα να περιθωριοποιήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο Γιατσένιουκ χρησιμοποίησε τη διάκριση ανάμεσα στο να έχει η Ευρώπη θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων και στο να βρεθεί στο μενού, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον πρέπει να επιμείνει στη συμμετοχή των στενότερων ευρωπαϊκών συμμάχων της.
Είπε ότι η οικονομική στήριξη της ΕΕ προς την Ουκρανία την έχει καταστήσει αναντικατάστατο συμμετέχοντα σε οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις, ενώ η αντίθεση της Μόσχας στην ευρωπαϊκή εμπλοκή αντικατοπτρίζει τις προσπάθειές της να αποδυναμώσει τη δυτική ενότητα.
Σε ερώτηση για το ποιος θα πρέπει να εκπροσωπεί την ΕΕ, ο Γιατσένιουκ απάντησε ότι η απόφαση ανήκει στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, προτείνοντας τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ ή την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ως πιθανούς υποψηφίους.
Απέρριψε την άποψη ότι οι ρωσικές αντιρρήσεις θα πρέπει να καθορίσουν την ευρωπαϊκή επιλογή.
«Ποιος νοιάζεται;», είπε, παραδεχόμενος ότι η Μόσχα αντιτίθεται σε οποιονδήποτε.
Ο Γιατσένιουκ εμφανίστηκε επίσης δύσπιστος απέναντι στις πρόσφατες διπλωματικές επαφές με τον Βλαντίμιρ Πούτιν από τον πρόεδρο της Φινλανδίας Αλεξάντερ Στουμπ και τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας Γιόνας Γκαρ Στέρε, υποστηρίζοντας ότι η Μόσχα θα μπορούσε να ερμηνεύσει τέτοιες πρωτοβουλίες ως ένδειξη ευρωπαϊκής αδυναμίας και διάσπασης.
«Ο Πούτιν ήταν πραγματικά ευχαριστημένος που έλαβε ένα τέτοιο τηλεφώνημα, γιατί είναι ένδειξη ρωγμών και σχισμάτων στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης», είπε ο Γιατσένιουκ.
Θυμήθηκε επίσης προηγούμενες διπλωματικές προσπάθειες Ευρωπαίων ηγετών, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, να έρθουν σε άμεση επαφή με τον Πούτιν, προειδοποιώντας ότι η επανάληψη τέτοιων πρωτοβουλιών ενέχει τον κίνδυνο να αποθρασύνει τη Μόσχα.
«Οι Ευρωπαίοι πρέπει να ενεργούν συντονισμένα. Πρέπει να μιλάμε με μια φωνή», είπε.