Έκτακτη είδηση

Έκτακτη είδηση

60 χρόνια συμπληρώνονται από την εκτόξευση του Σπούτνικ-1

60 χρόνια συμπληρώνονται από την εκτόξευση του Σπούτνικ-1
Μέγεθος Κειμένου Aa Aa

Καλώς ήλθατε στην εκπομπή Space. Είμαστε στην Μόσχα. Είμαστε στην καρδιά της ρωσικής πρωτεύουσας για να γιορτάσουμε τα 60 χρόνια από την εκτόξευση του Σπούτνικ, του πρώτου δορυφόρου στην ιστορία της ανθρωπότητας.

Βρισκόμαστε στο ιδιωτικό μουσείο της RSC Energia, της κρατικής ρωσικής εταιρίας που κατασκεύασε τον πρώτο τεχνητό δορυφόρο, τον Σπούτνικ-1.

Το μουσείο παρουσιάζει μερικά από τα πρωτοπόρα διαστημόπλοια και κάποια μέρη του αυθεντικού Σπούτνικ, που εκτοξεύτηκε το 1957.

Ο κοσμοναύτης και παρασημοφορημένος Ήρωας της Ρωσικής Ομοσπονδίας, Αλεξάντερ Καλέρι θυμάται πώς σχεδιάστηκε ο πρώτος δορυφόρος για να είναι απλός και λειτουργικός:

«Η ιδέα, μετά την επιτυχή εκτόξευση του πυραύλου R7, ήταν να προχωρήσουμε στην εκτόξευση του πιο απλού Σπούτνικ. Αυτό σήμαινε ότι δεν θα έπρεπε να έχει επιστημονικό εξοπλισμό. Είχε απλά μπαταρίες, ένα σύστημα θερμικής ρύθμισης και ένα μηχανισμό εκπομπών».

Ο Σπούτνικ εκτοξεύτηκε την 4η Οκτωβρίου 1957 και ακολούθησε ελλειπτική τροχιά σε μέσο ύψος 575 χλμ από την επιφάνεια της Γης. Στόχος του ήταν η μελέτη του περιβάλλοντος έξω από την ατμόσφαιρα. Ο δορυφόρος έστελνε τις πληροφορίες, μέσα από τα σήματα μπιπ που εξέπεμπε κάθε 0,3 δευτερόλεπτα. Το σώμα του ήταν μια σφαίρα από αλουμίνιο με βάρος 83 κιλά.

«Πιστεύω ότι ήταν πραγματικά σημαντικό, συναισθηματικά σημαντικό για όλο τον σοβιετικό λαό, καθώς ήταν ένα τεράστιο βήμα, η απόδειξη της τεχνολογικής προόδου, η απόδειξη της επιτυχίας αυτών των προγραμμάτων, υπό τη διεύθυνση του Σεργκέι Κορόλεφ και άλλων επιστημόνων. Όλοι μαζί κατάφεραν να δημιουργήσουν τη βιομηχανία του διαστήματος, που είναι πλέον πρωτοπόρα σε πάρα πολλούς τομείς» επισημαίνει ο Ιγκόρ Κομαρόφ, Γενικός Διευθυντής της ρωσικής διαστημικής πυηρεσίας Roscosmos.

Η εκτόξευση έγινε από το Κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ στο Καζακστάν και προκάλεσε τεράστια εντύπωση σε όλο τον κόσμο. Τα μπιπ που έστελναν οι τέσσερις κεραίες επικοινωνίας του έγιναν διάσημα.

«Ήταν ένα πολύ σημαντικό γεγονός. Ήταν η αρχή της κατάκτησης του διαστήματος από τους Σοβιετικούς, κάτι που δεν περίμενε κανείς. Όλοι περιμέναμε ότι θα ήταν οι Αμερικανοί, οι οποίοι τα κατάφεραν αργότερα. Αλλά ήταν μεγάλος ο πανικός στις πρωτεύουσες της Δύσης, που οι Ρώσοι, οι Σοβιετικοί μπόρεσαν να κάνουν κάτι τέτοιο» αναφέρει ο Ροζέ Μορίς-Μπονέ, πρώην διευθυντής του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος.

Ο Τζον Κράιτζ, Ιστορικός των Επιστημών και της Τεχνολογίας από το Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Τζόρτζια τονίζει:

«Ο Σπούτνικ ήταν απίστευτα σημαντικός, γιατί σηματοδότησε το ξεκίνημα της κούρσας του διαστήματος, ανάμεσα σε Σοβιετική Ένωση και Ηνωμένες Πολιτείες. Οι άνθρωποι δεν αντιλαμβάνονται τη σημασία του, επειδή ήταν απλά ένας δορυφόρος. Αλλά η βασική απειλή που έθετε ο Σπούτνικ ήταν ο πύραυλος που τον οδήγησε στο διάστημα. Ο R-7 ήταν ένας διηπειρωτικός βαλλιστικός πύραυλος που είχε αναπτύξει η Σοβιετική Ένωση. Τον είχαν δοκιμάσει ένα μήνα πριν για πρώτη φορά. Για πρώτη φορά στην πρόσφατη ιστορία τους, οι Αμερικανοί αισθάνονταν την ρωσική απειλή».

Ο Σεργκέι Κορόλεφ και η ομάδα του κατάφεραν πολύ σύντομα, ένα μήνα μετά, να στείλουν στο διάστημα την Λάικα με τον Σπούτνικ-2.

Ήταν ο πρώτος ζωντανός οργανισμός που έφτασε στο διάστημα. Το σκυλί πέθανε από την υπερθέρμανση στην αρχή της διαδρομής, κάτι που έγινε γνωστό αρκετό καιρό μετά.

Ο Σπούτνικ-2 ήταν έξι φορές βαρύτερος από τον Σπούτνικ-1 και ζύγιζε 508 κιλά. Ο κοσμοναύτης Αλεξέι Λεόνοφ περιγράφει το πλαίσιο της εποχής:

«Ο Σεργκέι Πάβλοβιτς Κορόλεφ είχε ως αποστολή να δημιουργήσει ένα επανδρωμένο αεροσκάφος με τον πύραυλο Βοστόκ, που χρησιμοποιήθηκε στην εκτόξευση του πρώτου Σπούτνικ. Κυκλοφόρησαν μια ειδική μελέτη για την στρατολόγηση του διαστημικού πληρώματος, που αφορούσε πιλότους πολεμικών αεροσκαφών. Το 1959, υπήρχε ήδη η πρώτη ομάδα που περνούσε εξετάσεις».

Ο κοσμοναύτης Αλεξάντερ Καλέρι, επικεφαλής του Τμήματος Δοκιμών Πτήσεων της RSC Energia συμπληρώνει:

«Η κυβέρνηση έδωσε στη δημοσιότητα το πρόγραμμα μελλοντικής εξερεύνησης του διαστήματος. Σ’ αυτό το χαρτί, μιλούσαν για αυτοματοποιημένους σταθμούς που θα βρίσκονταν στο φεγγάρι, για πτήσεις στον Άρη και την Αφροδίτη. Μιλούσαν για την αποστολή ανθρώπων στο διάστημα. Για ανθρώπους που θα περπάταγαν στον Άρη, την Αφροδίτη και τη Σελήνη και για διαστημικούς σταθμούς, που θα έχτιζαν εκεί. Σας υπενθυμίζω ότι ήμαστε μόλις στον Δεκέμβριο του 1959».

Έτσι ξεκίνησε ένας μακρύς κατάλογος με πρωτιές των Ρώσων. Έστειλαν τον πρώτο άνθρωπο στο διάστημα, την πρώτη γυναίκα στο διάστημα, τον πρώτο άνθρωπο που περπάτησε στο διάστημα, το πρώτο διαστημόπλοιο στη Σελήνη και την Αφροδίτη και έκαναν την πρώτη προσεδάφιση στον Άρη.

Με την αμερικανική όμως προσελήνωση το 1969, η κούρσα του διαστήματος άρχισε να οδεύει στο τέλος της.

Η κληρονομιά των Σοβιετικών είναι ακόμη ζωντανή, καθώς όλοι οι αστροναύτες που αναχωρούν για τον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό, φεύγουν από το κοσμοδρόμιο του Μπαϊκονούρ.

Οι καιροί όμως έχουν πλέον αλλάξει. Η ρωσική διαστημική υπηρεσία Roscosmos συνεργάζεται σήμερα σε αρκετά πρότζεκτ με την NASA και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος.

«Νομίζω ότι στις μέρες μας δεν είναι σημαντικό σε ποιον τομέα είμαστε πρώτοι. Αυτό που έχει σημασία είναι οι στόχοι που έχουμε βάλει με τους συνεταίρους μας. Μιλάω για αυτές τις πραγματικά πρωτοποριακές εξερευνήσεις. Ανάμεσά τους είναι και η αποστολή ExoMars, το δεύτερο μέρος της οποίας, θα ξεκινήσει το 2020. Τώρα είμαστε στη φάση της έντονης προετοιμασίας. Επίσης οι αποστολές στο Φεγγάρι θα μας οδηγήσουν πιο κοντά στην εξερεύνηση του σεληνιακού περιβάλλοντος και στη δημιουργία εκεί ενός σταθμού που θα μπορούμε να επισκεπτόμαστε και να μένουμε» υπογραμμίζει ο Ιγκόρ Κομαρόφ, Γενικός Διευθυντής της Roscosmos.

Κανείς ίσως δεν περίμενε το 1957 που θα φτάσει ο άνθρωπος μετά από 60 χρόνια.