Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι επιχειρήσεις στο Ιράν υπερβαίνουν τις προβλέψεις, τόσο ως προς την επιτυχία όσο και ως προς τα χρονοδιαγράμματα
Ένας μήνας έχει περάσει από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ εξαπέλυσαν τα πρώτα πλήγματα κατά του Ιράν, πυροδοτώντας έναν πόλεμο που έχει αποσταθεροποιήσει την περιοχή, διαταράξει τις παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού και προκαλέσει διεθνή ενεργειακή κρίση, καθώς συνεχίζονται οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και παραμένουν κλειστά τα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε θέσει πέντε βασικούς στόχους για την Ουάσινγκτον πριν από τον τερματισμό των επιχειρήσεων κατά του Ιράν. Ωστόσο, έναν μήνα μετά, έχει αφήσει να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται σύντομα να «αποκλιμακώσουν» τη στρατιωτική τους δράση, παρότι αρκετοί από τους στόχους παραμένουν ασαφείς ή ανεκπλήρωτοι.
Κατά γενική εκτίμηση, τα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα έχουν αποδυναμώσει σημαντικά τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν και έχουν σκοτώσει δεκάδες ανώτερους αξιωματούχους. Ωστόσο, αυτές οι τακτικές επιτυχίες δεν συνεπάγονται απαραίτητα την επίτευξη των στρατηγικών στόχων του προέδρου.
Ορισμένοι στόχοι θεωρούνται ιδιαίτερα δύσκολοι. Εάν οι ΗΠΑ αποχωρήσουν χωρίς να τους έχουν επιτύχει και οι παραστρατιωτικές δυνάμεις των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης παραμείνουν στην εξουσία, ο Τραμπ ενδέχεται να αντιμετωπίσει πολιτικές συνέπειες στο εσωτερικό και διεθνείς επιπτώσεις ως προς το τι τελικά επιτεύχθηκε από την επιλογή ενός πολέμου που αναδιαμόρφωσε τη Μέση Ανατολή και αναστάτωσε την παγκόσμια οικονομία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι οι επιχειρήσεις στο Ιράν υπερβαίνουν τις προβλέψεις, τόσο ως προς την επιτυχία όσο και ως προς τα χρονοδιαγράμματα. Ακολουθεί η αποτίμηση των στόχων που έχει θέσει και η μέχρι τώρα πρόοδος:
«Πλήρης αποδυνάμωση της ιρανικής πυραυλικής ικανότητας»
Ένας από τους βασικούς στόχους ήταν η καταστροφή των πυραύλων του Ιράν και η «ισοπέδωση» της σχετικής βιομηχανίας. Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η ικανότητα αυτή έχει υποστεί σοβαρό πλήγμα. Ωστόσο, το Ιράν συνεχίζει να εκτοξεύει πυραύλους και drones, συμπεριλαμβανομένων επιθέσεων κατά του Ισραήλ, ακόμη και την περίοδο που ο Τραμπ ανέφερε ότι βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις.
Ο ίδιος δήλωσε ότι περίπου το 90% των πυραύλων και των εκτοξευτών έχουν καταστραφεί, ενώ η παραγωγή drones και πυραύλων έχει μειωθεί δραστικά. Παρ’ όλα αυτά, τις τελευταίες ημέρες παρατηρείται εντατικοποίηση των ιρανικών επιθέσεων.
«Καταστροφή της αμυντικής βιομηχανίας του Ιράν»
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο στόχος αυτός παρουσιάστηκε ως ξεχωριστός, ενώ αλλού ενσωματώθηκε στον πρώτο. Οι αμερικανικές δυνάμεις έχουν πλήξει εγκαταστάσεις παραγωγής όπλων, αλλά οι επιθέσεις του Ιράν συνεχίζονται.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι το Ιράν διαθέτει εκτεταμένα αποθέματα και δυνατότητα μαζικής παραγωγής, ιδιαίτερα σε drones, σε μικρές και δύσκολα εντοπίσιμες εγκαταστάσεις, καθιστώντας τον στόχο δύσκολα επιτεύξιμο.
«Εξουδετέρωση ναυτικού και αεροπορίας»
Οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξασφάλισαν γρήγορα αεροπορική υπεροχή. Σύμφωνα με τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ, περισσότερα από 150 ιρανικά πλοία έχουν καταστραφεί ή υποστεί ζημιές.
Ωστόσο, στοιχεία του ιρανικού ναυτικού παραμένουν ενεργά, ιδιαίτερα οι δυνάμεις των Φρουρών της Επανάστασης, που βασίζονται σε μικρά σκάφη και τακτικές «σμήνους». Οι επιθέσεις συνεχίζουν να επηρεάζουν τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
«Αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων»
Ο Τραμπ είχε δηλώσει στο παρελθόν ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έχει «εξαφανιστεί», όμως αργότερα αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η Τεχεράνη βρισκόταν εβδομάδες μακριά από την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Πρόσφατα πλήγματα στόχευσαν πυρηνικές εγκαταστάσεις, ενώ το Ισραήλ επιβεβαίωσε επιθέσεις και την εξόντωση κορυφαίου πυρηνικού επιστήμονα. Κρίσιμο ζήτημα παραμένει η τύχη περίπου 440 κιλών εμπλουτισμένου ουρανίου που φέρεται να διαθέτει το Ιράν.
Για πρώτη φορά, ο Τραμπ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να επιχειρήσουν την ανάκτησή του, κάτι που, χωρίς συναίνεση της Τεχεράνης, θεωρείται εξαιρετικά επικίνδυνο.
«Προστασία των συμμάχων στη Μέση Ανατολή»
Ο Τραμπ πρόσθεσε ως στόχο την προστασία συμμάχων όπως το Ισραήλ, η Σαουδική Αραβία και άλλα κράτη του Κόλπου, καθώς και τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Παρά την ισχυρή αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην περιοχή, παραμένει ασαφές μέχρι ποιο σημείο είναι διατεθειμένη να φτάσει η Ουάσινγκτον. Το Ιράν συνεχίζει να απειλεί συμμάχους των ΗΠΑ, ενώ η προθεσμία για το άνοιγμα των Στενών έχει παραταθεί έως τις 6 Απριλίου.
Πρόσθετοι στόχοι
Ο Τραμπ έχει αναφερθεί και σε αλλαγή καθεστώτος, μετά τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και άλλων κορυφαίων στελεχών. Αν και δεν αποτελεί επίσημο στόχο, η Ουάσινγκτον έχει αφήσει να εννοηθεί ότι επιθυμεί το τέλος του θεοκρατικού καθεστώτος.
Παράλληλα, στόχος ήταν και η διακοπή της στήριξης του Ιράν προς ένοπλες ομάδες όπως η Χεζμπολάχ, η Χαμάς και οι Χούθι. Ωστόσο, δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία για το πώς θα επιτευχθεί αυτό μακροπρόθεσμα.
Παρά τους ισχυρισμούς της Ουάσινγκτον ότι οι ομάδες αυτές έχουν αποδυναμωθεί, η συνολική εικόνα δείχνει ότι οι στρατηγικοί στόχοι παραμένουν εν μέρει ανεκπλήρωτοι, καθώς οι επιχειρήσεις συνεχίζονται και η έκβαση του πολέμου παραμένει αβέβαιη.