Πρώτα απ’ όλα η Αυστρία, αλλά και ο Αλεξάντερ Ντόμπριντ και άλλοι υπουργοί Εσωτερικών της ΕΕ θέλουν να αυστηροποιήσουν τους κανόνες ασύλου για άνδρες από την Ουκρανία ηλικίας 23 έως 60 ετών. Η Γερμανία θέλει επίσης να διατηρήσει τους συνοριακούς ελέγχους
Ήδη με την άφιξή του στη σύνοδο των υπουργών Εσωτερικών της ΕΕ στο Λουξεμβούργο, ο Γκέρχαρντ Κάρνερ ξεκαθάρισε ότι η Αυστρία θέλει να αναλάβει ηγετικό ρόλο στο ζήτημα της μετανάστευσης. Η Βιέννη ανήκει στην «ομάδα των χωρών εφαρμογής» - όπως είπε ο υπουργός Εσωτερικών του ÖVP Κάρνερ -, δηλαδή στα πέντε κράτη που εξετάζουν σε ποιες τρίτες χώρες εκτός ΕΕ θα πρέπει να δημιουργηθούν κέντρα επιστροφής. Ποια κράτη είναι υποψήφια για τα λεγόμενα Return Hubs, ο υπουργός δεν θέλησε να πει. Τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν συμφωνήσει να τηρήσουν μυστικότητα.
Στην κορυφή της ατζέντας των 27 Ευρωπαίων υπουργών Εσωτερικών βρέθηκε, μετά τον έως τώρα πιο αυστηρό νόμο μετανάστευσης της ΕΕ που έχει εγκριθεί, το ζήτημα του καθεστώτος ασύλου για άνδρες από την Ουκρανία σε στρατεύσιμη ηλικία. Αυτοί χρειάζονται στη χώρα τους, τόνισε ο Γκέρχαρντ Κάρνερ.
Και σε αυτό το ζήτημα, ο Γερμανός υπουργός Εσωτερικών Αλεξάντερ Ντόμπριντ (CSU) βρίσκεται στην ίδια γραμμή με τον αυστριακό ομόλογό του. Και οι δύο χώρες συνεχίζουν επί του παρόντος να πραγματοποιούν ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα της ΕΕ, που προκαλούν επικρίσεις στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες: στις αρχές Ιουνίου, η Κομισιόν κάλεσε τη Γερμανία και άλλα οκτώ κράτη μέλη να τερματίσουν τους ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα του χώρου Σένγκεν.
Αμφισβητείται το καθεστώς προστασίας για Ουκρανούς σε ηλικία στράτευσης;
«Συζητάμε το ζήτημα ως εξής: ότι θέλουμε να παρατείνουμε την οδηγία για μαζική εισροή, αλλά έχουμε αμφιβολίες κατά πόσον οι Ουκρανοί σε ηλικία στράτευσης πρέπει να υπάγονται σε αυτή», δήλωσε ο πολιτικός της CSU στο Λουξεμβούργο. Μέσω της λεγόμενης «οδηγίας για μαζική εισροή», οι πρόσφυγες από την Ουκρανία, μια χώρα σε πόλεμο, απολαμβάνουν σήμερα προσωρινή προστασία στην ΕΕ χωρίς να χρειάζεται να υποβάλουν αίτηση ασύλου. Η ρύθμιση λήγει τον Μάρτιο του 2027.
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, τον Μάρτιο του 2026 ζούσαν περίπου 4,33 εκατομμύρια Ουκρανές και Ουκρανοί υπό καθεστώς προσωρινής προστασίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Το 26,6% εξ αυτών ήταν ενήλικοι άνδρες. Με 1,27 εκατομμύρια πρόσφυγες από την Ουκρανία, η Γερμανία έχει δεχθεί τους περισσότερους, ακολουθούμενη από την Πολωνία με 961.405 και την Τσεχία με 379.820.
Το ειδικό καθεστώς προστασίας σημαίνει επίσης ότι οι εκτοπισμένοι από την Ουκρανία, σε αντίθεση με άλλους αιτούντες άσυλο στην ΕΕ, επιτρέπεται να εργαστούν αμέσως. Ωστόσο, λίγο περισσότερο από το ήμισυ των Ουκρανών λαμβάνει επίδομα Bürgergeld στη Γερμανία, κάτι που αναμένεται να αλλάξει με την εισαγωγή του νέου καθεστώτος βασικής κοινωνικής ασφάλισης.
Ο υπουργός Εσωτερικών της Αυστρίας Κάρνερ εξήγησε ότι με τους νέους κανόνες για τους Ουκρανούς άνδρες πρέπει επίσης να ενισχυθεί η «αποδοχή στην Ευρώπη». Σε συνέντευξή του στο Euronews, ο πρωθυπουργός της Σαξονίας Μίχαελ Κρέτσμερ (CDU) είχε επισημάνει πρόσφατα ότι υπάρχουν μεγάλες περιοχές της Ουκρανίας «στις οποίες μπορεί κανείς να ζει καλά και με ασφάλεια».
ΜΚΟ όπως η Pro Asyl αντιμετωπίζουν κριτικά τη νέα προσέγγιση της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής και θεωρούν ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα τίθενται σε κίνδυνο, ιδίως λόγω των κέντρων απέλασης σε τρίτες χώρες.
Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κυρίως οι χριστιανοδημοκράτες και επίσης πιο δεξιοί ευρωβουλευτές τάσσονται υπέρ μιας αυστηρότερης μεταναστευτικής πολιτικής.