Η Ιρλανδία ανοίγει τις προτεραιότητές της για την προεδρία της ΕΕ σε διαδικτυακή δημόσια διαβούλευση: τα αποτελέσματα προσφέρουν οδικό χάρτη για πιο διαφανή και χωρίς αποκλεισμούς διακυβέρνηση στην Ευρώπη.
Κάθε έξι μήνες, ένα διαφορετικό κράτος μέλος της ΕΕ αναλαμβάνει την Προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθοδηγώντας τις διαπραγματεύσεις για τους πιο κρίσιμους ευρωπαϊκούς φακέλους πολιτικής.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Παρότι ενθαρρύνονται οι δημόσιες διαβουλεύσεις με τους πολίτες για το πώς μια κυβέρνηση πρέπει να ασκήσει την Προεδρία και σε ποια θέματα να επικεντρωθεί, τα κράτη ακολουθούν διαφορετικές πρακτικές ως προς την εμπλοκή του κοινού.
Οι περισσότερες κυβερνήσεις βασίζονται σε στοχευμένες και περιορισμένες διαβουλεύσεις με την εγχώρια βιομηχανία, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, καθώς και σε διαθεσμικό διάλογο.
Η Ιρλανδία ξεχωρίζει, υιοθετώντας ένα ιδιαίτερα διαφανές, δημοκρατικό και συμμετοχικό μοντέλο, που έδωσε σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς ουσιαστική δυνατότητα συμμετοχής.
Επιπλέον, η συγκεκριμένη διαδικασία αμφισβητεί τη συνηθισμένη αντίληψη ότι ένα κράτος μέλος διαθέτει περιορισμένα περιθώρια για να αποτυπώσει την εθνική του οπτική στην ατζέντα της Προεδρίας.
Ο σχεδιασμός της διαβούλευσης
Η δημόσια διαβούλευση στην Ιρλανδία ξεκίνησε στις 5 Νοεμβρίου 2025, ολόκληρους οκτώ μήνες πριν από την ιρλανδική Προεδρία, και διήρκεσε πέντε εβδομάδες και τρεις ημέρες, ενώ καθυστερημένες υποβολές έγιναν δεκτές για αρκετές ημέρες μετά την προθεσμία.
Η διαβούλευση ανακοινώθηκε δημόσια σε διάφορα κυβερνητικά και μη κυβερνητικά κανάλια, μεταξύ άλλων σε κυβερνητικές ιστοσελίδες και δελτία τύπου.
Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να απαντήσουν σε τέσσερις υποχρεωτικές ερωτήσεις για το προφίλ τους και σε πέντε απλές ερωτήσεις, με όριο απάντησης έως 500 λέξεις:
- Ερώτηση 1: Ποιες θα πρέπει να είναι οι βασικές θεματικές προτεραιότητες που θα επιλέξει η Ιρλανδία για την Προεδρία του Συμβουλίου το 2026;
- Ερώτηση 2: Ποιοι συγκεκριμένοι τομείς πολιτικής και ποιες νομοθετικές προτάσεις πρέπει να βρεθούν στο επίκεντρο της ιρλανδικής Προεδρίας του Συμβουλίου το 2026; Τι θα πρέπει να επιδιώκει να πετύχει η ιρλανδική Προεδρία σε αυτούς τους τομείς;
- Ερώτηση 3: Πώς μπορεί το έργο του Συμβουλίου κατά τη διάρκεια της ιρλανδικής Προεδρίας να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή θετική επίδραση στους ανθρώπους, τις επιχειρήσεις και τις κοινότητες σε ολόκληρη την ΕΕ;
- Ερώτηση 4: Ποιος είναι ο καλύτερος τρόπος για να επικοινωνήσουμε τις αξίες και τα οφέλη της συμμετοχής στην ΕΕ στους πολίτες και να καλλιεργήσουμε ένα αίσθημα συμμετοχής και «ιδιοκτησίας» των πολιτών απέναντι στην ιρλανδική Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ; Η πέμπτη ερώτηση έμεινε ανοιχτή για επιπλέον σχόλια.
Τα αποτελέσματα της διαβούλευσης
Η διαβούλευση συγκέντρωσε 484 υποβολές από ιδιώτες, ομάδες της κοινωνίας των πολιτών, επιχειρήσεις, ακαδημαϊκούς και φορείς εκπροσώπησης.
Όπως φαίνεται στο Παράρτημα Ι της σύνοψης της διαβούλευσης, το ιρλανδικό κοινό έθεσε ως προτεραιότητες την ανταγωνιστικότητα (14,15%), τις αξίες (12,32%) και την υγεία (11,46%).
Σε ό,τι αφορά την ανταγωνιστικότητα, το 57,8% κατέταξε την απλοποίηση ως ύψιστη προτεραιότητα, ενώ το 36,2% ανέδειξε την τεχνολογική πρόοδο, την καινοτομία και την έρευνα.
Τα θετικά στοιχεία
Η ανοιχτή και συμμετοχική μορφή της δημόσιας διαβούλευσης επέτρεψε όχι μόνο στους Ιρλανδούς φορείς χάραξης πολιτικής να αποτυπώσουν το τοπικό κλίμα και να προσαρμόσουν ανάλογα τις θέσεις τους, αλλά συνέβαλε και στην ενίσχυση της ενημέρωσης του κοινού και, πιθανόν, στην τόνωση του ενδιαφέροντος για τα ευρωπαϊκά ζητήματα, έναν τομέα που συνήθως ελάχιστοι παρακολουθούν.
Η απλότητα του σχεδιασμού της διαβούλευσης είναι ένα ακόμη στοιχείο που αξίζει να υπογραμμιστεί.
Η διαδικασία υποβολής, η διάρκεια της διαβούλευσης και η μορφή των ερωτήσεων ήταν σαφείς και απλές, επιτρέποντας σε όλα τα τμήματα της κοινωνίας, όχι μόνο σε όσους ασχολούνται ήδη εντατικά με τα ευρωπαϊκά ή τα δημόσια ζητήματα, να συμμετάσχουν ελεύθερα.
Τέλος, η δημοσίευση μιας ανοικτής, αναλυτικής σύνοψης 30 σελίδων, με λεπτομερείς πληροφορίες για τους συμμετέχοντες και τις απόψεις τους, αποτελεί μια πρακτική διαφάνειας από την οποία θα μπορούσαν να αντλήσουν διδάγματα τόσο τα επιμέρους κράτη μέλη της ΕΕ όσο και τα ίδια τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.
Το κείμενο δημοσιεύθηκε αρχικά στο EU Tech Loop (πηγή στα Αγγλικά) και αναδημοσιεύεται στο Euronews στο πλαίσιο συμφωνίας αναδημοσίευσης περιεχομένου.