Η ηλιακή ενέργεια κάλυψε 25% της ισχύος της ΕΕ τον Ιούνιο, με Γερμανία, Ισπανία, Πολωνία μπροστά

Για πρώτη φορά, τον Ιούνιο η ηλιακή ενέργεια κάλυψε το ένα τέταρτο της ηλεκτροπαραγωγής στην ΕΕ.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η ηλιακή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας έφτασε σε νέο ρεκόρ, 52 TWh στην ΕΕ τον Ιούνιο 2026, καλύπτοντας το 25% της μηνιαίας παραγωγής της Ένωσης. Πρόκειται για άνοδο σε σχέση με το προηγούμενο μηνιαίο υψηλό των 47 TWh (23%) τον Μάιο 2026.

Η ηλιακή ενέργεια ήταν η μεγαλύτερη μεμονωμένη πηγή ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ για τον μήνα, μπροστά από την πυρηνική (21%), το φυσικό αέριο (15%), την αιολική (14%) και την υδροηλεκτρική (12%), ενώ ο άνθρακας αντιστοιχούσε μόλις στο 8%. Είναι μόλις ο τρίτος μήνας που η ηλιακή ενέργεια αποτελεί τη βασική πηγή ρεύματος της ΕΕ, μετά τον Ιούνιο 2025 και τον Μάιο 2026.

«Η άνοδος της ηλιακής ενέργειας είναι πραγματικά εντυπωσιακή, καθώς ξεπερνά συνεχώς τις προβλέψεις», λέει ο Κρις Ρόσλοου, ανώτερος αναλυτής στο think tank Ember που έκανε την ανάλυση. «Μέσα σε λίγα μόλις χρόνια, η ηλιακή ενέργεια από μικρός παίκτης έχει εξελιχθεί σε απαραίτητο κομμάτι του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος, καθώς κυβερνήσεις και πολίτες αναζητούν φθηνές, γρήγορα εγκαταστάσιμες εγχώριες πηγές ηλεκτρισμού».

Τον Ιούνιο του 2021, η ηλιακή ενέργεια παρήγαγε μόλις το 10% της ηλεκτρικής ενέργειας στην ΕΕ (21 TWh).

Η ηλιακή ενέργεια είναι φθηνή και εγκαθίσταται γρήγορα

Η ηλιακή ενέργεια αυξάνεται πάνω από ένα πέμπτο κάθε χρόνο στην ΕΕ την περίοδο 2021-2025 – είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη πηγή ηλεκτρισμού. Αυτό οφείλεται κυρίως στον υψηλό ρυθμό νέων εγκαταστάσεων, με 65,1 GW νέας ισχύος να προστίθενται το 2025.

Η καταγραφή ρεκόρ στην ηλιακή παραγωγή τον Ιούνιο συνέπεσε με σχετικά αυξημένη θερινή ζήτηση ηλεκτρισμού, που εν μέρει τροφοδοτήθηκε από την ανάγκη για ψύξη λόγω των καυσώνων-ρεκόρ. Η ηλιακή ενέργεια βοήθησε να διατηρηθεί η τροφοδοσία, την ώρα που άλλες πηγές δυσκολεύονταν σε συνθήκες ζέστης και άπνοιας.

Η Ισπανία βρίσκεται στην πρωτοπορία της ευρωπαϊκής επανάστασης στις ΑΠΕ

Η ανάπτυξη της ηλιακής ενέργειας είναι εμφανής στα κράτη μέλη της ΕΕ. Μέχρι στιγμής το 2026, 18 χώρες της Ένωσης έχουν σημειώσει νέα μηνιαία ρεκόρ στο ποσοστό της ηλεκτρικής ενέργειας που προέρχεται από τον ήλιο.

Στην Ισπανία, η ηλιακή ενέργεια κάλυψε για πρώτη φορά πάνω από το ένα τρίτο της ηλεκτροπαραγωγής τον Ιούνιο 2026 (34%). Αυτό οφείλεται στις εντυπωσιακές επενδύσεις της χώρας στην καθαρή ενέργεια. Από το 2019 έχει διπλασιάσει τη δυναμικότητα σε αιολικά και φωτοβολταϊκά, προσθέτοντας πάνω από 40 GW – περισσότερα από οποιαδήποτε άλλη χώρα της ΕΕ, πέρα από τη Γερμανία, της οποίας η αγορά ηλεκτρισμού είναι διπλάσια από αυτήν της Ισπανίας.

Και αυτό μεταφράζεται σε οφέλη για τους καταναλωτές. Οι λογαριασμοί ρεύματος στην Ισπανία έχουν μειωθεί, ενώ σε πολλές άλλες χώρες έχουν αυξηθεί μετά την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε το ξέσπασμα του πολέμου με το Ιράν. Ανάλυση της Ember δείχνει ότι κάθε νοικοκυριό εξοικονομεί περίπου 10 ευρώ τον μήνα στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος από τότε που το Στενό του Χορμούζ ουσιαστικά έκλεισε τον Μάρτιο.

Η Ισπανία δεν χρησιμοποίησε καθόλου λιθανθρακοφόρες μονάδες ηλεκτροπαραγωγής τον Αύγουστο 2025. Μια εντυπωσιακή αλλαγή σε σχέση με μόλις δέκα χρόνια πριν, όταν ο άνθρακας αντιστοιχούσε σε ένα τέταρτο της ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας.

Το παράδειγμα δείχνει πόσο γρήγορα μπορούν τα κράτη να αλλάξουν τις ενεργειακές τους πηγές, εφόσον το αποφασίσουν. «Δεν χρειάζεσαι τον ισπανικό ήλιο για να πετύχεις ό,τι πέτυχε η Ισπανία· κάθε ευρωπαϊκή χώρα θα μπορούσε να αξιοποιεί καλύτερα τους δικούς της αιολικούς και ηλιακούς πόρους, μειώνοντας την εξάρτηση από το ακριβό φυσικό αέριο», υποστηρίζει ο Ρόσλοου.

Όλα αυτά είναι φυσικά εξαιρετικά νέα και για τις εκπομπές. Το 2025, η Ισπανία βασίστηκε σε ορυκτά καύσιμα για μόλις το 25% της ηλεκτρικής ενέργειας, γεγονός που σημαίνει ότι οι κατά κεφαλήν εκπομπές της, 0,9 τόνου ισοδύναμου CO2, ήταν κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, που ανέρχεται σε 1,3 τόνους CO2e.

Τα φωτοβολταϊκά στα μπαλκόνια γνωρίζουν μεγάλη απήχηση στη Γερμανία

Στη Γερμανία, η ηλιακή ενέργεια παρήγαγε για πρώτη φορά πάνω από το ένα τρίτο της ηλεκτρικής ενέργειας τον Μάιο (33%), φτάνοντας μερίδιο 36% τον Ιούνιο.

Η Γερμανία διαθέτει το μεγαλύτερο εν λειτουργία ηλιακό πάρκο στην Ευρώπη, με περισσότερα από 500 εκτάρια πάνελ σε ένα πρώην ανθρακωρυχείο. Την ίδια ώρα, οι Γερμανοί πολίτες αξιοποιούν επίσης το δυναμικό της ηλιακής ενέργειας για να μειώσουν τους λογαριασμούς τους.

Συνηθισμένη επιλογή για μπαλκόνια, βεράντες και στέγες αποθηκών, τα plug-in φωτοβολταϊκά χρησιμοποιούν μικρά πάνελ που μπορούν να στερεωθούν σε εξωτερικό τοίχο. Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, αυτά μπορούν να αγοραστούν από σούπερ μάρκετ ή διαδικτυακά. Πάνω από ένα εκατομμύριο plug-in κιτ εγκαταστάθηκαν στη Γερμανία μεταξύ 2022 και 2025.

Η ενέργεια που παράγουν τα plug-in φωτοβολταϊκά μπορεί να χρησιμοποιηθεί απευθείας μέσω μιας πρίζας, όπως κάθε άλλη συσκευή (π.χ. φορτιστής κινητού τηλεφώνου), χωρίς κόστος εγκατάστασης.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, χρειάζονται κατά μέσο όρο από δύο έως έξι χρόνια για να αποσβεστεί το κόστος του συστήματος, ανάλογα με την τιμή αγοράς, το μέγεθος και τη θέση του. Από τη στιγμή όμως που τεθεί σε λειτουργία, η plug-in ηλιακή λύση μειώνει την ποσότητα ηλεκτρισμού που αντλείται από το δίκτυο, μειώνοντας τον λογαριασμό ρεύματος.

Στη Γερμανία, η τιμή των ηλιακών πάνελ για μπαλκόνια έχει μειωθεί στο μισό τα τελευταία χρόνια, με τα μικρά μοντέλα να κοστίζουν πλέον γύρω στα 200 ευρώ.

Οι καταναλωτές μπορούν να πετύχουν ακόμη μεγαλύτερη εξοικονόμηση, προσθέτοντας μία μπαταρία για να αποθηκεύουν την ενέργεια που παράγουν τα μπαλκονάτα πάνελ. Επειδή η ηλιακή ενέργεια βασίζεται στο φως του ήλιου για την παραγωγή ηλεκτρισμού, η παραγωγή γίνεται μόνο στη διάρκεια της ημέρας. Ωστόσο, η κατανάλωση είναι συνήθως χαμηλότερη αυτές τις ώρες, καθώς πολλοί λείπουν από το σπίτι λόγω εργασίας ή σχολείου. Το βράδυ, όταν τα ηλιακά πάνελ δεν μπορούν να παράγουν ηλεκτρισμό, η ζήτηση αυξάνεται καθώς ο κόσμος επιστρέφει στην κατοικία του.

Οι μπαταρίες μπορούν να βοηθήσουν στην εξομάλυνση της ανισορροπίας προσφοράς και ζήτησης στη Γερμανία, αποθηκεύοντας την ηλιακή ενέργεια που παράγεται την ημέρα και επιτρέποντας στα νοικοκυριά να τη χρησιμοποιούν το βράδυ. Αυτό αποτρέπει τη σπατάλη της ημερήσιας παραγωγής και μπορεί να βοηθήσει στην αποσυμφόρηση του δικτύου.

Η Πολωνία βασίζεται παραδοσιακά στον άνθρακα, αλλά το ενεργειακό τοπίο αλλάζει

Η Πολωνία παρήγαγε σχεδόν το ένα τέταρτο της ηλεκτρικής ενέργειας από ηλιακή πηγή τον Ιούνιο (24%). Παρά το ότι παραμένει ένας από τους μεγαλύτερους χρήστες άνθρακα στην ΕΕ, η χώρα καταγράφει και από τις πιο γρήγορες αναπτύξεις ηλιακής ενέργειας στην Ευρώπη.

Τον Ιούνιο 2025, η Πολωνία πέτυχε ένα σημαντικό ορόσημο, όταν οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας παρήγαγαν περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από τον άνθρακα. Το 44,1% της ηλεκτρικής ενέργειας προήλθε από ανανεώσιμες πηγές, ενώ οι μονάδες άνθρακα και λιγνίτη παρήγαγαν το 43,7%, σύμφωνα με το think tank Energy Forum.

Το 2025, η Πολωνία διέθετε 23 GW εγκατεστημένης φωτοβολταϊκής ισχύος. Πριν από μόλις πέντε χρόνια, υπήρχαν μόνο 2 GW φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων στη χώρα.

Μία από τις βασικές προκλήσεις για την Πολωνία είναι η άρση των εμποδίων που καθυστερούν την ενεργειακή μετάβαση. «Η ανάπτυξη της χερσαίας αιολικής ενέργειας, η οποία ουσιαστικά πάγωσε από την κυβέρνηση το 2016 και μόλις πριν από δύο χρόνια άρχισε να απελευθερώνεται, παραμένει πολύ περιορισμένη», εξηγεί η δρ Μαρία Νιεβιέρκο από το Energy Forum.