Η Ευρώπη στην κορυφή του νέου Δείκτη Περιβαλλοντικής Απόδοσης, χάρη στην άνθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας: οι ειδικοί προειδοποιούν ότι χρειάζεται περισσότερη πρόοδος.
Η Ευρώπη κυριαρχεί στις νέες παγκόσμιες κατατάξεις βιωσιμότητας, όμως οι ειδικοί προειδοποιούν ότι όλες οι χώρες βρίσκονται «ακόμη μακριά από τους κρίσιμους στόχους» για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο Δείκτης Περιβαλλοντικής Επίδοσης (Environmental Performance Index, EPI), που καταρτίζεται από ερευνητές του Πανεπιστημίου Yale και του Πανεπιστημίου Columbia, δημοσιεύεται κάθε δύο χρόνια και κατατάσσει τις χώρες του κόσμου ανάλογα με τη δέσμευσή τους στη βιωσιμότητα.
Εστιάζει σε 47 διαφορετικούς δείκτες, οι οποίοι χωρίζονται σε 12 κατηγορίες, μεταξύ των οποίων η μετρίαση της κλιματικής αλλαγής, η ποιότητα του αέρα, τα δάση, οι υδάτινοι πόροι, η διαχείριση αποβλήτων και η βιοποικιλότητα.
Χρησιμοποιώντας δεδομένα από μεγάλα ερευνητικά ιδρύματα, διεθνείς οργανισμούς και άλλους φορείς συλλογής πληροφοριών, όπως το World Resources Institute και το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Copernicus, κάθε χώρα βαθμολογείται από μηδέν έως 100.
Η Εσθονία στην κορυφή της κλιματικής κατάταξης
Η Εσθονία βρέθηκε στην κορυφή της κατάταξης, κυρίως χάρη στη σημαντική μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας την τελευταία δεκαετία.
Τα τελευταία χρόνια, η Εσθονία έχει μειώσει την εξάρτησή της από την ηλεκτροπαραγωγή με εγχώριο πετρελαϊκό σχιστόλιθο, ένα ιζηματογενές πέτρωμα πλούσιο σε ενέργεια.
Παρότι ο πετρελαϊκός σχιστόλιθος εξακολουθεί να είναι η βασική πηγή ενέργειας της χώρας, η ραγδαία ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας βοηθά την Εσθονία να απεξαρτηθεί από τα ορυκτά καύσιμα, κυρίως χάρη στην ηλιακή ενέργεια.
Σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (IEA), η Εσθονία επιδιώκει να επιταχύνει τη μετάβασή της στην καθαρή ενέργεια, θέτοντας στόχο έως το 2030 το 100% της ετήσιας ηλεκτροπαραγωγής να καλύπτεται από ΑΠΕ. Πρόκειται για τμήμα του ευρύτερου στόχου της χώρας να πετύχει κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
Η Εσθονία ξεχώρισε επίσης χάρη στις προσπάθειες ενίσχυσης της βιοποικιλότητας και προστασίας των οικοσυστημάτων. Πάνω από το 50% της χερσαίας έκτασής της καλύπτεται από δάση και προστατευόμενους υγρότοπους, γεγονός που την καθιστά καταφύγιο για περισσότερα από 300 είδη πτηνών.
Σε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε χθες (9 Ιουλίου) στη Νέα Υόρκη από το United Nations University - Centre for Policy Research (UNU CPR), ο Αντρές Σουτ, υπουργός Ενέργειας και Περιβάλλοντος της Εσθονίας, δήλωσε ότι είναι «πολύ περήφανος» που η προσπάθεια της χώρας για τη βιωσιμότητα αναγνωρίζεται.
Ωστόσο, η Εσθονία συγκέντρωσε μόλις 75 βαθμούς σε σύνολο 100, γεγονός που δείχνει ότι ακόμη και η «νικήτρια» χώρα απέχει πολύ από το σημείο στο οποίο πρέπει να βρεθεί.
«Αν οι χώρες θέλουν να διατηρήσουν πορεία προς μηδενικές καθαρές εκπομπές έως το 2050, θα πρέπει συνεχώς να επιτυγχάνουν μεγάλες μειώσεις στις εκπομπές, κάτι που θα απαιτήσει πρόσθετες πολιτικές στο μέλλον», αναφέρει ο Ζακ Γουέντλινγκ, επικεφαλής συγγραφέας της έκθεσης (πηγή στα Αγγλικά).
Η παγκόσμια περιβαλλοντική κατάταξη του Yale: ολόκληρη η λίστα
Το Λουξεμβούργο βρέθηκε πολύ κοντά, με 74 βαθμούς, και ακολούθησαν το Ηνωμένο Βασίλειο (72), η Φινλανδία (71) και η Ολλανδία (71).
Στην πράξη, οι ευρωπαϊκές χώρες καταλαμβάνουν όλες εκτός από μία από τις πρώτες 20 θέσεις στη φετινή κατάταξη, παρότι πολλά κράτη της ΕΕ συγκεντρώνουν χαμηλές βαθμολογίες στην κατηγορία της αγροτικής βιωσιμότητας.
Στον πάτο της λίστας βρίσκεται το Λάος, ακολουθούμενο από την Ινδία, το Μπανγκλαντές, το Μάλι και το Βιετνάμ. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι όλες αυτές οι χώρες αντιμετωπίζουν «σοβαρή περιβαλλοντική υποβάθμιση που συνιστά άμεση απειλή για την ανθρώπινη υγεία και τα κρίσιμα οικοσυστήματα».
Στο χθεσινό συνέδριο, οι ειδικοί σημείωσαν ότι η Ινδία θα μπορούσε να τα πηγαίνει πολύ καλύτερα, αλλά βρέθηκε προτελευταία λόγω της δυσκολίας της να αντιμετωπίσει τα αιωρούμενα μικροσωματίδια στην ατμόσφαιρα. Αυτές οι μικροσκοπικές σταγόνες, που προέρχονται από την καύση καυσίμων, τις κατασκευές, τη σκόνη και φυσικές πηγές όπως οι δασικές πυρκαγιές και το θαλάσσιο αλάτι, μπορεί να προκαλέσουν σοβαρά αναπνευστικά και καρδιαγγειακά προβλήματα.
Δείκτης Περιβαλλοντικής Επίδοσης 2026
- Εσθονία, 75
- Λουξεμβούργο, 74
- Ηνωμένο Βασίλειο, 72
- Φινλανδία, 71
- Ολλανδία, 71
- Γερμανία, 70
- Γαλλία, 70
- Νορβηγία, 69
- Σουηδία, 69
- Αυστρία, 67
- Δανία, 67
- Ισπανία, 66
- Ελλάδα, 66
- Σλοβενία, 65
- Ελβετία, 64
- Ιαπωνία, 63
- Τσεχία, 63
- Πορτογαλία, 63
- Σλοβακία, 62
- Πολωνία, 62
Οι ΗΠΑ υποχωρούν στην 27η θέση
Η έκθεση προειδοποιεί ότι η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες – οι μεγαλύτεροι εκπομποί αερίων του θερμοκηπίου στον κόσμο – φαίνεται πως θα «αποτύχουν κατά πολύ» σε σχέση με τον παγκόσμιο στόχο των μηδενικών καθαρών εκπομπών έως το 2050.
Οι ΗΠΑ κατατάσσονται στην 27η θέση, ακριβώς πίσω από την Αυστραλία (25η) αλλά μπροστά από τον Καναδά (29η). Ωστόσο, η κατάταξη βασίζεται σε δεδομένα έως το 2024, αποτυπώνοντας το τελευταίο μέρος της θητείας του Τζο Μπάιντεν και όχι του Ντόναλντ Τραμπ.
Από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ προσπαθεί συστηματικά να ενισχύσει τον ρυπογόνο άνθρακα, να μπλοκάρει την επέκταση των υπεράκτιων αιολικών πάρκων και να αποσύρει τις ΗΠΑ από ορισμένους βασικούς στόχους του ΟΗΕ για το κλίμα.
Η Κίνα βρέθηκε στην 129η θέση, λόγω των κακών αποτελεσμάτων στα μέτρα για την κλιματική αλλαγή, παρά τις βελτιώσεις στη ρύπανση εσωτερικών χώρων, στην υγιεινή του νερού και στη διαχείριση στερεών αποβλήτων.
Μια λίστα κυρίως πλούσιων χωρών;
Μολονότι οι Ευρωπαίοι μπορεί να πανηγυρίζουν για την πρωτιά τους, οι πιο εύπορες χώρες έχουν συνήθως μεγαλύτερη πρόσβαση σε κεφάλαια για να βελτιώσουν το περιβαλλοντικό τους προφίλ, για παράδειγμα μέσω επενδύσεων σε μεγάλης κλίμακας έργα πράσινης ενέργειας.
Οι χώρες χαμηλού εισοδήματος συμβάλλουν λιγότερο στην κλιματική αλλαγή, παρότι υφίστανται πιο έντονες συνέπειες της υπερθέρμανσης του πλανήτη και συχνά δυσκολεύονται να συγκεντρώσουν πόρους για να επιταχύνουν την πράσινη μετάβαση.
Πολλές πλούσιες χώρες μεταφέρουν επίσης την παραγωγή τους και τα απόβλητά τους σε άλλες χώρες, παραμορφώνοντας την πραγματική εικόνα της προόδου τους. Το 2022, για παράδειγμα, η ΕΕ εξήγαγε 12,4 εκατομμύρια τόνους αποβλήτων στην Τουρκία και 3,5 εκατομμύρια τόνους στην Ινδία.
Στις αρχές του έτους, η Ένωση ανακοίνωσε επίσης ότι θα επιτρέψει στα κράτη να μειώνουν κατά 5% τις εκπομπές τους στη βάση «υψηλής ποιότητας διεθνών πιστώσεων». Περισσότερα για το πώς θα λειτουργεί το σχήμα αυτό και γιατί οι ειδικοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί θα βρείτε εδώ.