Οι περισσότερες εταιρείες που δημιουργούν τα ρομπότ του μέλλοντος είναι ακόμη ιδιωτικές, αφήνοντας απλούς επενδυτές με λίγες επιλογές: Tesla, βιομηχανικούς ομίλους και το RoboStrategy, fund του Nasdaq που διαπραγματεύεται σε τιμή πάνω από τη διπλάσια αξία των στοιχείων ενεργητικού του.
Όσοι ελπίζουν να ποντάρουν στο ενδεχόμενο τα ρομπότ να κατακτήσουν εργοστάσια, αποθήκες και σπίτια, έρχονται αντιμέτωποι με το άβολο γεγονός ότι οι μετοχές των start-up στο επίκεντρο της φρενίτιδας δεν μπορούν να αγοραστούν σε χρηματιστήριο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Αυτό που είναι διαθέσιμο είναι ένας κατασκευαστής αυτοκινήτων που στηρίζει το μέλλον του στα ρομπότ, βιομηχανικοί όμιλοι για τους οποίους τα ρομπότ είναι μία μόνο δραστηριότητα ανάμεσα σε πολλές, και μια νέα γενιά εισηγμένων κεφαλαίων που χρεώνουν ακριβά την πρόσβαση.
Το Euronews αναλύει τις επιλογές που έχουν σήμερα οι απλοί επενδυτές για να αποκτήσουν έκθεση στη ρομποτική και τους κινδύνους που συνεπάγεται καθεμία από αυτές.
Αγορά Tesla για τα ρομπότ
Η Tesla αποτελεί αυτή την περίοδο έναν από τους πιο προφανείς δρόμους. Όπως είχε δηλώσει πέρυσι ο Elon Musk, περίπου το 80% της αξίας της εταιρείας θα προέρχεται από το Optimus, το ανθρωποειδές ρομπότ της, ενώ τα robotaxis προσθέτουν μια ακόμη ρομποτική διάσταση.
Κι όμως, η αγορά της Tesla σήμερα σημαίνει κυρίως αγορά ενός κατασκευαστή αυτοκινήτων. Η αυτοκινητική δραστηριότητα παρήγαγε 20,5 δισ. δολάρια (18,1 δισ. ευρώ) από τα συνολικά έσοδα 28,2 δισ. δολαρίων (24,9 δισ. ευρώ) στο δεύτερο τρίμηνο του έτους, σχεδόν το 75%, ενώ το Optimus δεν έχει καταγράψει ακόμη πωλήσεις.
«Μέχρι το τέλος του επόμενου χρόνου, πιστεύω ότι θα πουλάμε ανθρωποειδή ρομπότ στο κοινό», δήλωσε ο Musk στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός τον Ιανουάριο.
Η Tesla έκτοτε ξεκίνησε την παραγωγή του ρομπότ στο εργοστάσιό της στο Φρίμοντ της Καλιφόρνια, αλλά ο Musk έχει προειδοποιήσει ότι «η παραγωγή του Optimus θα είναι εξαιρετικά αργή στην αρχή, καθώς όλα είναι καινούργια. Δεν είναι σαν να φτιάχνεις ένα αυτοκίνητο».
«Πολλοί επενδυτές της Tesla έχουν τις μετοχές για να αποκτήσουν πρόσβαση στις επιχειρηματικές ικανότητες του Elon Musk. Οι πωλήσεις οχημάτων κρατούν τα φώτα αναμμένα και βοηθούν στη χρηματοδότηση των πιο φιλόδοξων ιδεών, συμπεριλαμβανομένης της ρομποτικής», εξήγησε στο Euronews ο Dan Coatsworth, επικεφαλής αγορών στην βρετανική επενδυτική πλατφόρμα AJ Bell.
Ωστόσο, αυτή η φιλοδοξία δεν έρχεται φθηνά.
«Οι ευρωπαίοι κατασκευαστές αυτοκινήτων τυπικά διαπραγματεύονται σε λιγότερο από 10 φορές τα μελλοντικά κέρδη. Αντίθετα, η Tesla διαπραγματεύεται σε 165 φορές τα μελλοντικά κέρδη. Αυτό δείχνει ότι μεγάλο μέρος του στοιχείου “blue sky” έχει ήδη ενσωματωθεί στην τιμή της μετοχής και οι επενδυτές πρέπει να πληρώσουν ακριβά γι’ αυτό», ανέφερε ο Coatsworth.
Τα περισσότερα ρομπότ δεν είναι ανθρωποειδή
Τα ανθρωποειδή τραβούν επίσης την προσοχή σε βαθμό δυσανάλογο με το μερίδιό τους στην αγορά.
Πέρυσι πωλήθηκαν παγκοσμίως περίπου 7.000 ανθρωποειδή για βιομηχανική και επαγγελματική χρήση, έναντι 603.000 βιομηχανικών ρομπότ που εγκαταστάθηκαν σε όλον τον κόσμο, σύμφωνα με τη Διεθνή Ομοσπονδία Ρομποτικής (IFR).
Οι βιομηχανικοί ηγέτες σπάνια προσφέρουν επίσης μια ξεκάθαρη επενδυτική επιλογή αποκλειστικά στη ρομποτική.
Στην ιαπωνική Fanuc, τα ρομπότ αντιπροσώπευαν το 44% των πωλήσεων στο οικονομικό έτος έως τον Μάρτιο, ενώ στον ελβετοσουηδικό όμιλο ABB αντιστοιχούσαν μόλις μεταξύ 7% και 10% των εσόδων τα τελευταία δύο χρόνια.
Και πέρα από αυτό, αντί να εισαγάγει ξεχωριστά τον κλάδο ρομποτικής, όπως αρχικά σχεδίαζε, η ABB συμφώνησε να τον πουλήσει στην ιαπωνική SoftBank έναντι 5,4 δισ. δολαρίων (4,7 δισ. ευρώ).
Η γερμανική KUKA αποχώρησε από το χρηματιστήριο το 2022, αφού η κινεζική εταιρεία οικιακών συσκευών Midea απέκτησε τον πλήρη έλεγχο. Η Siemens, στο μεταξύ, φτιάχνει το λογισμικό και τα συστήματα ελέγχου που λειτουργούν τα αυτοματοποιημένα εργοστάσια, όχι τα ίδια τα ρομπότ.
Ένα εισηγμένο fund ιδιωτικών εταιρειών ρομποτικής
Καμία από τις προαναφερθείσες επιλογές δεν προσφέρει άμεσο μερίδιο στις ίδιες τις νεοφυείς επιχειρήσεις, και αυτό είναι το κενό που επιχειρεί να καλύψει το RoboStrategy.
Το fund, που άρχισε να διαπραγματεύεται στο Nasdaq τον Μάιο με σύμβολο BOT, κατέχει συμμετοχές σε ιδιωτικές εταιρείες ρομποτικής και διαθέτει εισηγμένες μετοχές, ώστε οποιοσδήποτε έχει λογαριασμό σε χρηματιστηριακή εταιρεία να μπορεί να αποκτήσει μερίδιο στις επενδύσεις του.
Γνωστές νεοφυείς επιχειρήσεις ρομποτικής όπως οι Figure AI, Dyna Robotics και Apptronik καθεμία αντιπροσώπευε σχεδόν το ένα πέμπτο των καθαρών περιουσιακών του στοιχείων τον Ιούνιο.
Το fund διαχειρίζεται ο Andrew Kang, συνιδρυτής της εταιρείας crypto επενδύσεων Mechanism Capital, ο οποίος έγραψε στο X τον Μάιο ότι όταν πρωτοκοίταξε τη ρομποτική δύο χρόνια νωρίτερα, «οι περισσότεροι επενδυτές επιχειρηματικού κεφαλαίου με τους οποίους συμβουλεύτηκα μου συνέστησαν να μην επενδύσω στον χώρο».
Η διάθεση των επενδυτών έχει αλλάξει γρήγορα από τότε.
Οι νεοφυείς εταιρείες ρομποτικής είχαν συγκεντρώσει 18,8 δισ. δολάρια (16,6 δισ. ευρώ) μέχρι τα μέσα Ιουνίου, περισσότερα από όσα στο ρεκόρ του 2025, σύμφωνα με την πλατφόρμα δεδομένων Crunchbase, που παρακολουθεί πληροφορίες για ιδιωτικές και εισηγμένες εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων γύρων χρηματοδότησης start-up.
Οχήματα όπως το RoboStrategy υπάρχουν επειδή οι εταιρείες παραμένουν ιδιωτικές για πολύ μεγαλύτερο διάστημα πλέον.
Η μέση ηλικία μιας αμερικανικής εταιρείας τεχνολογίας που εισήχθη στο χρηματιστήριο το 2025 ήταν 12 χρόνια, έναντι μόλις τεσσάρων το 1999, σύμφωνα με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου της Φλόριντα Jay Ritter, γνωστό ως «Mr. IPO» χάρη στην άνω των 40 ετών πρωτοποριακή έρευνά του για τις αρχικές δημόσιες προσφορές.
Στις ΗΠΑ, οι συμμετοχές σε ιδιωτικές εταιρείες προορίζονται σε μεγάλο βαθμό για εύπορους «διαπιστευμένους» επενδυτές. Ο Paul Atkins, πρόεδρος της US Securities and Exchange Commission, δήλωσε τον Μάρτιο ότι αυτή η μορφή έκθεσης «δεν θα έπρεπε να περιορίζεται σε όσους πληρούν ένα συγκεκριμένο όριο πλούτου ή θεωρούνται επαρκώς εξειδικευμένοι».
Ωστόσο, η πρόσβαση έχει κόστος, ακόμη και με αυτά τα νέα funds.
Η μετοχή του RoboStrategy άνοιξε στα 27,34 δολάρια την Παρασκευή, περίπου 2,4 φορές πάνω από την καθαρή αξία ενεργητικού του fund, που ήταν 11,35 δολάρια ανά μετοχή στο τέλος Αυγούστου. Η μετοχή του fund έφτασε σε υψηλό τα 59 δολάρια τον Μάιο.
«Πρόκειται για ένα premium σπανιότητας που μπορεί να εμφανιστεί σε έναν “καυτό” επενδυτικό τομέα [...] οι επενδυτές μπορεί να θεωρήσουν ότι αξίζει να πληρώσουν premium για να επενδύσουν στο RoboStrategy, αν αυτό σημαίνει ότι θα αποκτήσουν έγκαιρη έκθεση σε εταιρείες που θα μπορούσαν να είναι οι αυριανοί πρωταγωνιστές της αγοράς», εξήγησε στο Euronews ο Coatsworth.
Όμως αυτό το premium μπορεί να μειωθεί γρήγορα.
Για παράδειγμα, όσοι αγόρασαν μετοχές στις αρχές Ιουλίου πλήρωσαν σχεδόν τετραπλάσια τιμή από την αξία των υποκείμενων περιουσιακών στοιχείων και έκτοτε έχουν χάσει περίπου το ένα τέταρτο των χρημάτων τους, παρότι η καθαρή αξία ενεργητικού ανά μετοχή αυξήθηκε κατά 27% περίπου στην ίδια περίοδο.
Οι επενδυτές πληρώνουν επίσης ετήσια αμοιβή διαχείρισης 2,5%, με συνολικά ετήσια έξοδα σχεδόν 4%, ενώ οι ιδιωτικές συμμετοχές του fund αποτιμώνται βάσει εκτιμήσεων και όχι τιμών αγοράς.
«Μια επένδυση στο RoboStrategy είναι κερδοσκοπική και εμπεριέχει υψηλό βαθμό κινδύνου, συμπεριλαμβανομένης της πιθανής απώλειας ολόκληρης της επένδυσής σας», προειδοποιεί το fund στην ιστοσελίδα του.
Υπάρχει προηγούμενο επενδυτών που υπέστησαν βαριές απώλειες καθώς μειώθηκε το premium ενός fund.
Το Destiny Tech100, ένα fund με συμμετοχές σε ιδιωτικές εταιρείες όπως οι SpaceX και OpenAI, διαπραγματευόταν με premium περίπου 2.000% σε σχέση με την αξία των περιουσιακών του στοιχείων μέσα σε δύο εβδομάδες από την εισαγωγή του στο Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης το 2024. Η μετοχή του έκλεισε στα 99,79 δολάρια στις 8 Απριλίου εκείνης της χρονιάς, αλλά μέχρι τις 12 Απριλίου είχε υποχωρήσει στα 29 δολάρια, δηλαδή πτώση περίπου 71% μέσα σε τέσσερις ημέρες.
«Είναι σημαντικό οι επενδυτές να γνωρίζουν τι ακριβώς παίρνουν για τα χρήματά τους και να συνειδητοποιούν πότε πληρώνουν περισσότερο από την υποκείμενη αξία των περιουσιακών στοιχείων», προειδοποίησε ο Coatsworth.
ETFs ρομποτικής
Τα ETFs (Exchange-traded funds) συνήθως διαπραγματεύονται πιο κοντά στην καθαρή αξία ενεργητικού τους, αν και κυρίως επενδύουν σε εισηγμένες εταιρείες. Για παράδειγμα, το humanoid robotics ETF της Roundhill είχε μεταξύ των μεγαλύτερων συμμετοχών του στο τέλος Ιουνίου την Tesla, την κινεζική κατασκευάστρια ρομπότ UBTech και τη Hyundai.
«Υπάρχουν αρκετά ETFs ρομποτικής στην αγορά που διαπραγματεύονται στην καθαρή αξία ενεργητικού, πράγμα που σημαίνει ότι οι επενδυτές δεν χρειάζεται να αρκεστούν στο πρώτο πράγμα που θα βρουν», δήλωσε ο Coatsworth.
Ακόμη κι όταν μια εταιρεία κατασκευής ρομπότ εισάγεται στο χρηματιστήριο, μπορεί να παραμένει εκτός εμβέλειας.
Για παράδειγμα, η κινεζική Unitree εκτοξεύτηκε κατά 460% στην πρώτη της συνεδρίαση τον Αύγουστο στην τεχνολογικά εστιασμένη αγορά STAR Market της Σαγκάης, όπου οι ξένοι επενδυτές γενικά χρειάζονται ειδική άδεια για να αγοράσουν νεοεισηγμένες μετοχές.
Μέχρι να εισαχθούν περισσότερες ηγέτιδες εταιρείες του κλάδου, οι επενδυτές που θέλουν ένα «καθαρό» στοίχημα στα ρομπότ θα πληρώνουν γι’ αυτό με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, είτε μέσω ενός κατασκευαστή αυτοκινήτων, είτε ενός ομίλου, είτε ενός υψηλού premium.
Αποποίηση ευθύνης: Οι πληροφορίες αυτές δεν συνιστούν επενδυτική συμβουλή. Πάντα να κάνετε τη δική σας έρευνα, ώστε να βεβαιωθείτε ότι ταιριάζουν στις δικές σας συνθήκες. Να θυμάστε επίσης ότι είμαστε δημοσιογραφικός ιστότοπος και στόχος μας είναι να προσφέρουμε τους καλύτερους οδηγούς, συμβουλές και προτάσεις από ειδικούς. Αν βασιστείτε στις πληροφορίες αυτής της σελίδας, το κάνετε αποκλειστικά με δική σας ευθύνη.