Ένα «Godzilla» Ελ Νίνιο προκαλεί χάος σε όλο τον κόσμο - αλλά πότε θα δούμε το μετεωρολογικό φαινόμενο να κορυφώνεται και πότε θα τελειώσει;
Έως το 2027 αναμένεται να επεκταθούν οι επιπτώσεις από το φετινό «σούπερ» Ελ Νίνιο , καθώς οι χώρες σε όλο τον κόσμο συνεχίζουν να παλεύουν με επαναλαμβανόμενα ακραία καιρικά φαινόμενα.
Η Φίτζι και η Βολιβία έχουν ήδη κηρύξει εθνική κατάσταση καταστροφής, καθώς η ξηρασία που συνδέεται με το φαινόμενο προκαλεί εκτεταμένες ελλείψεις νερού και καταστρέφει καλλιέργειες, την ώρα που καταιγίδες και ξαφνικές πλημμύρες έχουν πλήξει τμήματα των ΗΠΑ.
Το Ελ Νίνιο μπορεί επίσης να αποδυναμώσει τον πολικό στρόβιλο, ο οποίος έχει ήδη αναστραφεί και πυροδοτήσει ένα γεγονός αιφνίδιας στρατοσφαιρικής θέρμανσης, γνωστό ως SSW, προκαλώντας φόβους για έναν ψυχρό χειμώνα στην Ευρώπη.
Πόσο διαρκεί ένα Ελ Νίνιο;
Τα τυπικά φαινόμενα Ελ Νίνιο συνήθως διαρκούν περίπου εννέα έως 12 μήνες, αλλά μπορούν να συνεχιστούν έως και 18 μήνες. Τείνουν να εμφανίζονται κάθε δύο έως επτά χρόνια.
Οι περισσότερες προβλέψεις αναφέρουν ότι το φετινό Ελ Νίνιο αναμένεται να κορυφωθεί τον Δεκέμβριο, αλλά οι επιπτώσεις του θα συνεχιστούν και το 2027.
«Το Ελ Νίνιο έχει πλέον παγιωθεί και ενισχύεται με ταχύ ρυθμό», προειδοποίησε η γενική γραμματέας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού Σελέστε Σάουλο. «Οι προβλέψεις του WMO δείχνουν σχεδόν 100% πιθανότητα ότι θα επιμείνει έως τον Φεβρουάριο του 2027, ενδεχομένως να εξελιχθεί σε ένα από τα ισχυρότερα φαινόμενα από τουλάχιστον το 1950».
Το σχεδόν βέβαιο αυτό ποσοστό δεν προέρχεται από ένα μόνο κλιματικό μοντέλο. Ο WMO συντόνισε δεδομένα από πλωτούς ωκεάνιους σημαδούρες, δορυφόρους και ραδιοβολίδες, τα οποία προέρχονται από 13 εθνικά και διεθνή κέντρα, για να καταλήξει στην πρόβλεψη.
Δεν αναμένεται να τερματιστεί το Ελ Νίνιο πριν από την άνοιξη του 2027, όμως οι επιπτώσεις του πιθανότατα θα εκτείνονται ακόμη παραπέρα. Γι’ αυτό οι ειδικοί προειδοποιούν ότι το επόμενο έτος θα μπορούσε να εξελιχθεί στο θερμότερο που έχει καταγραφεί ποτέ.
Γίνεται το Ελ Νίνιο εντονότερο και ποιες είναι οι επιπτώσεις;
Στις 12 Οκτωβρίου, η υπηρεσία Copernicus Climate Change Service ανακοίνωσε (πηγή στα Αγγλικά) ότι η μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της θάλασσας για τον Σεπτέμβριο έφτασε τους 21,05°C, το υψηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ για τον μήνα, εν μέσω ενισχυόμενων συνθηκών Ελ Νίνιο.
Σύμφωνα με τον WMO (πηγή στα Αγγλικά), οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στο κεντρικό και ανατολικό τροπικό τμήμα του Ειρηνικού αναμένεται επίσης να φτάσουν σε επίπεδα ρεκόρ κατά τους μήνες Οκτώβριο, Νοέμβριο και Δεκέμβριο.
Οι ανωμαλίες της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας σε όλο τον κεντροανατολικό ισημερινό Ειρηνικό, την περιοχή στην καρδιά του Ελ Νίνιο, μετρώνται με τον ευρέως χρησιμοποιούμενο δείκτη Νίνιο 3.4. Ο δείκτης αυτός αυξήθηκε σημαντικά, από μέσο όρο +1,6°C πάνω από τα κανονικά επίπεδα τον Ιούνιο του 2026 σε +2,5°C πάνω από τα κανονικά τον Αύγουστο.
Για την περίοδο Οκτώβριος-Νοέμβριος-Δεκέμβριος, η εποχική μέση ανωμαλία της θερμοκρασίας της επιφάνειας της θάλασσας σύμφωνα με τον δείκτη Νίνιο 3.4 προβλέπεται να φτάσει περίπου στο +3,7°C. Αυτό θα αποτελούσε την υψηλότερη τιμή από τότε που ξεκίνησαν οι μετρήσεις και θα ήταν ισχυρότερο από το προηγούμενο ρεκόρ των +2,6°C την περίοδο Νοέμβριος 2015-Ιανουάριος 2016.
Το Ελ Νίνιο «συγκρούεται» με την κλιματική αλλαγή
Τα περισσότερα φαινόμενα Ελ Νίνιο αυξάνουν τη μέση παγκόσμια θερμοκρασία κατά περίπου 0,2°C. Αν και αυτό αρκεί για να πυροδοτήσει ακραία καιρικά φαινόμενα σε όλο τον Παγκόσμιο Νότο, αποτελεί μόνο ένα μικρό μέρος της επιπλέον θέρμανσης που προκαλεί η κλιματική αλλαγή.
Η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη από την καύση ορυκτών καυσίμων έχει ανεβάσει τη μέση θερμοκρασία της επιφάνειας της Γης κατά 1,3°C έως 1,4°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα. Αυτή είναι που άνοιξε τον δρόμο για το καυτό καλοκαίρι της Ευρώπης, τη μακροχρόνια ξηρασία και τις θανατηφόρες δασικές πυρκαγιές.
Σήμερα, οι επιπτώσεις του Ελ Νίνιο επιβαρύνονται από έναν ήδη θερμαινόμενο πλανήτη, ο οποίος έχει πολύ ισχυρότερη επίδραση στα ακραία καιρικά φαινόμενα που βιώνουμε. Το 2025, για παράδειγμα, ήταν το τρίτο θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί, πιο ζεστό ακόμη και από τη χρονιά Ελ Νίνιο του 2016, παρά την ψυχρή «αντίρροπη» επίδραση της φυσικά σχηματιζόμενης αντίθετης φάσης του, της Λα Νίνια.
Πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι η κλιματική αλλαγή «υπερτροφοδοτεί» και τα φαινόμενα Ελ Νίνιο, κάνοντάς τα κατά 36% ισχυρότερα σε σχέση με πριν από τη βιομηχανική εποχή.
«Το Ελ Νίνιο δεν προσθέτει νέα θερμότητα στον πλανήτη. Απελευθερώνει τη θερμότητα που ο ωκεανός έχει ήδη αποθηκεύσει κάτω από την επιφάνεια, γι’ αυτό ένα ισχυρό επεισόδιο τόσο συχνά μετατρέπεται σε μία από τις πιο θερμές χρονιές που έχουν μετρηθεί, όπως συνέβη το 2024», είπε η Σάουλο στο φόρουμ Global Heat Forum στην Μπανγκόκ τον Οκτώβριο.
«Ο ωκεανός από τον οποίο αντλεί αυτή τη θερμότητα είναι ο πιο ζεστός που έχουμε μετρήσει ποτέ. Υπάρχει απλώς περισσότερη θερμότητα διαθέσιμη για να απελευθερωθεί».
*Μια εκδοχή αυτού του άρθρου δημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στις 10 Οκτωβρίου και έχει ενημερωθεί ώστε να συμπεριλάβει την είδηση ότι ο πολικός στρόβιλος έχει αναστραφεί.