Απεργίες οδηγών φορτηγών άδειασαν τα ράφια: τα ψώνια στη γειτονιά κάνουν τη διαφορά

Την περασμένη εβδομάδα, οι οδηγοί φορτηγών στη νότια Ιταλία κατέβηκαν σε απεργία – και πέτυχαν ακριβώς το αποτέλεσμα που επιδίωκαν. Διαμαρτυρόμενοι για την άνοδο της τιμής του ντίζελ, που έχει εκτοξευθεί λόγω του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, ξεκίνησαν την αποχή από την εργασία την Παρασκευή. Μέχρι την Τετάρτη, τα ράφια των σούπερ μάρκετ στην περιοχή μας της Σικελίας, όπου ζω ως ξένη, είχαν αδειάσει.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Παρόμοια εικόνα καταγραφόταν σε όλο το νησί και στο νότιο τμήμα της ηπειρωτικής Ιταλίας, όπου οι οδηγοί είχαν στήσει μπλόκα στους δρόμους για να εμποδίσουν τα φορτηγά να φύγουν από τις αποθήκες τροφίμων. Τα πρατήρια καυσίμων επίσης ξέμειναν, ενώ ένας κυβερνητικός υπουργός δήλωσε μάλιστα ότι η Μαφία εκμεταλλευόταν τις διαμαρτυρίες, εκφοβίζοντας τους οδηγούς ώστε να συμμετάσχουν και σκίζοντας τα λάστιχα των φορτηγών.

Οι απεργίες είναι αρκετά συνηθισμένες στην Ιταλία – οι εργαζόμενοι στις δημόσιες συγκοινωνίες συχνά απέχουν λόγω χαμηλών μισθών ή συνθηκών εργασίας, ή οι υπηρεσίες αποκομιδής απορριμμάτων παραλύουν εξαιτίας της επιρροής της Μαφίας. Συνήθως γνωρίζω ότι συμβαίνουν, αλλά δεν με έχουν επηρεάσει προσωπικά. Ιταλοί φίλοι μού είχαν προειδοποιήσει ότι μια απεργία των οδηγών φορτηγών πριν από 15 χρόνια είχε σταματήσει πλήρως την τροφοδοσία τροφίμων, αλλά αφελώς πίστευα ότι δεν θα συνέβαινε ξανά. Πόσο λάθος έκανα.

Τα αποθέματα στα σούπερ μάρκετ άντεξαν μόνο λίγες μέρες

Τις πρώτες ημέρες της απεργίας δεν χρειάστηκε να αγοράσω τρόφιμα και δεν είχα δώσει ιδιαίτερη σημασία στις ειδήσεις για τις επιπτώσεις της. Ύστερα συνειδητοποίησα ότι σχεδόν είχα ξεμείνει από ορισμένα βασικά – όπως το γάλα για το μικρό μου παιδί και τα φρούτα, η λύση που καταφεύγω όταν δεν τρώει τίποτε άλλο. Τότε άρχισα να παρακολουθώ τα βίντεο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, όπου τοπικοί influencers κατέγραφαν εντελώς άδεια ψυγεία και διαδρόμους στα σούπερ μάρκετ της πόλης μου. Σκεπτόμενη κυνικά, υπέθεσα ότι πήγαιναν στο τέλος της ημέρας, υπολογίζοντας την ώρα, για να βρουν όσο γίνεται πιο άδεια ράφια και να τραβήξουν σοκαριστικά πλάνα που θα τους έφερναν περισσότερη προσοχή.

Πήγα λοιπόν εγώ η ίδια για ψώνια, το πρωί, στο τοπικό Lidl, στο Eurospin, μια πανεθνική αλυσίδα οικονομικών σούπερ μάρκετ, και σε ένα Conad, επίσης πανεθνικό αλλά μεσαίας κατηγορίας. Δεν υπήρχε καθόλου φρέσκο φαγητό – ούτε κρέας ή ψάρι, ούτε γαλακτοκομικά, ούτε φρούτα ή λαχανικά. Οι περισσότεροι άλλοι διάδρομοι έμοιαζαν ακόμη σχετικά φυσιολογικοί, αλλά ήταν σαφές ότι σε δύο-τρεις μέρες, αν δεν έφταναν νέες παραδόσεις, και τα βασικά είδη όπως ζυμαρικά, κονσέρβες και καθαριστικά θα είχαν εξαφανιστεί.

Ήταν σοκαριστικό να συνειδητοποιήσω πόσο γρήγορα μπορεί να παραλύσει εντελώς το σύστημα από το οποίο όλοι εξαρτόμαστε για την τροφή μας. Η δράση αυτή ήταν καλά συντονισμένη: εταιρείες μεταφορών, αγρότες και καταστηματάρχες, συχνά με τη στήριξη πολιτών και φοιτητών, συμμετείχαν στη διατάραξη της μεταφοράς και της διανομής αγαθών, με στόχο να ασκήσουν πίεση στην κυβέρνηση ώστε να παρέμβει.

Οι αγορές από τοπικά μαγαζιά έγιναν η μόνη επιλογή

Βγήκα από τα σούπερ μάρκετ χωρίς να ξέρω τι να κάνω. Στον δρόμο της επιστροφής πέρασα μπροστά από ένα μανάβικο – αυτά αποκαλούνται χαριτωμένα «frutterias» στα ιταλικά. Είχα μπει εκεί μερικές φορές, αλλά όχι συχνά, καθώς μου φαινόταν πιο εύκολο να αγοράζω τα πάντα από το σούπερ μάρκετ. Στάθμευσα και χάρηκα βλέποντας ότι ήταν γεμάτο φρούτα και λαχανικά. Γέμισα ένα καλάθι με τρόφιμα και μίλησα με τον ιδιοκτήτη όσο πλήρωνα. Μου είπε ότι δεν είχαν αντιμετωπίσει κανένα πρόβλημα με τα αποθέματα, γιατί οι ντόπιοι αγρότες – ή οι διανομείς τους – φέρνουν οι ίδιοι την παραγωγή απευθείας στο μαγαζί. Όταν δεν υπάρχει ενδιάμεση αλυσίδα logistics, δεν μπορεί και να διαταραχθεί.

Η απρόσμενη επίσκεψή μου στη «frutteria» αποδείχθηκε τελικά από τα καλύτερα σημεία της μέρας μου: πέρα από την ανακούφιση που ένιωσα βρίσκοντας φρέσκο φαγητό, η διάθεσή μου ανέβηκε χάρη στη φιλική κουβέντα με τον ιδιοκτήτη – κάτι που δεν θα συνέβαινε ποτέ σε μια τυπική, βιαστική συναλλαγή στο ταμείο του σούπερ μάρκετ. Επιπλέον, πήρα φρούτα και λαχανικά που είχαν μαζευτεί μόλις πριν από λίγες μέρες – και δεν είχαν ψεκαστεί με τα χημικά που χρειάζονται για να αντέξουν τα μακρινά ταξίδια με φορτηγά.

Πώς έληξε η απεργία των οδηγών φορτηγών;

Όσο η απεργία συνεχιζόταν, οι συνέπειες γίνονταν ολοένα και πιο σοβαρές. Οι μονάδες παραγωγής μοτσαρέλας έχασαν 3 εκατ. ευρώ μέσα σε 24 ώρες, επειδή το γάλα βουβάλας που χρειάζεται για την παραγωγή του τυριού δεν μπορούσε να μεταφερθεί. Εταιρείες κατασκευών επηρεάστηκαν επίσης, καθώς δεν λάμβαναν παραδόσεις πρώτων υλών.

Τελικά η ιταλική κυβέρνηση συνεδρίασε εκτάκτως και ενέκρινε νέα μέτρα για να βοηθήσει τους οδηγούς φορτηγών, τους αγρότες και τους αλιείς να αντιμετωπίσουν το αυξημένο κόστος των καυσίμων, ανεβάζοντας τη χρηματοδοτική στήριξη για τις δύο ομάδες σε συνολικά 540 εκατ. ευρώ σε φορολογικές πιστώσεις, από 434 εκατ. ευρώ.

Έχουν περάσει τώρα τέσσερις ημέρες από τότε που άνοιξαν ξανά τα τελευταία μπλόκα στους δρόμους, αλλά ακόμη περιμένω παραγγελίες που είχα κάνει πριν ξεκινήσει η απεργία, ενώ μεγάλες εταιρείες όπως η Vinted έχουν ενημερώσει τους πελάτες ότι θα πρέπει να αναμένουν καθυστερήσεις.

Να γίνει ηλεκτρική η μεταφορά τροφίμων αντί να ρίχνουμε κι άλλα χρήματα στο ρεζερβουάρ

Η διαμαρτυρία αυτή και οι επιπτώσεις της έχουν μία βασική αιτία: την εξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα. Σχεδόν όλες οι βασικές υπηρεσίες που κρατούν την κοινωνία σε κίνηση – όπως τα φορτηγά διανομής, οι δημόσιες συγκοινωνίες και η παραγωγή αγαθών – λειτουργούν με πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Ο πόλεμος στο Ιράν έχει προκαλέσει πρωτοφανείς αναταράξεις και ελλείψεις στα ορυκτά καύσιμα, οδηγώντας σε εκτίναξη των τιμών σε χώρες πολύ μακριά από εκεί όπου διεξάγονται οι μάχες.

Όπως επισημαίνουν εδώ και δεκαετίες οι επιστήμονες του κλίματος, έχουμε τις λύσεις για να μειώσουμε τις εκπομπές άνθρακα και μία από τις πιο σημαντικές είναι η ηλεκτροποίηση – η αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων με καθαρές πηγές ενέργειας, όπως η αιολική και η ηλιακή, για να τροφοδοτούν μεταφορές, θέρμανση, εργοστάσια, ιδανικά τα πάντα.

Οι οδικές μεταφορές με φορτηγά αντιστοιχούν περίπου στο 11-17% της συνολικής ζήτησης πετρελαίου σε ΗΠΑ, ΕΕ και Κίνα – κάτι που τις καθιστά ιδανικό τομέα για ηλεκτροποίηση. Η εκτίναξη της τιμής του ντίζελ οδηγεί φέτος σε ιστορικά υψηλή ζήτηση για ηλεκτρικά φορτηγά: παγκοσμίως, οι πωλήσεις μεσαίων και βαρέων ηλεκτρικών φορτηγών έφτασαν σε ιστορικό ρεκόρ το πρώτο εξάμηνο του έτους, σχεδόν 160.000 οχήματα – αύξηση περίπου 75% σε σχέση με το πρώτο εξάμηνο του 2025.

Όπως συμβαίνει με τις αντλίες θερμότητας και τα φωτοβολταϊκά, η ενεργειακή κρίση που προκάλεσε ο πόλεμος στο Ιράν στην πραγματικότητα δίνει ώθηση στην καθαρή ενέργεια. Θα ήταν σοφό η ιταλική κυβέρνηση να αξιοποιήσει τις φορολογικές πιστώσεις για να δώσει κίνητρα στους μεταφορείς να αντικαταστήσουν τον στόλο τους με ηλεκτρικά φορτηγά, αντί να ρίχνει συνεχώς περισσότερα χρήματα στα ορυκτά καύσιμα.