Η κινεζική οικονομία αναπτύχθηκε όσο προέβλεπαν οι στόχοι πέρυσι, αλλά οικονομολόγοι προειδοποιούν πως η εξάρτηση από εξαγωγές ίσως δεν αρκεί για ανάπτυξη το 2026.
Η Κίνα πέτυχε τον επίσημο στόχο ανάπτυξης το 2025 χάρη στις ισχυρές εξαγωγές, παρά τους δασμούς του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, η επιβράδυνση της τριμηνιαίας ανάπτυξης και η ασθενής καταναλωτική ζήτηση εγείρουν αμφιβολίες για τη θεμελιώδη ισχύ της οικονομίας.
Η ανάπτυξη επιβραδύνθηκε σε 4,5% το τελευταίο τρίμηνο του έτους, όπως ανακοίνωσε τη Δευτέρα η κυβέρνηση, το χαμηλότερο τριμηνιαίο ποσοστό από τα τέλη του 2022, όταν η Κίνα άρχισε να χαλαρώνει τα αυστηρά περιοριστικά μέτρα για την πανδημία της COVID-19.
Η οικονομία, η δεύτερη μεγαλύτερη στον κόσμο, είχε αναπτυχθεί με ετήσιο ρυθμό 4,8% στο προηγούμενο τρίμηνο.
Οι Κινέζοι ηγέτες προσπαθούν να τονώσουν την ανάπτυξη μετά την κάμψη στην αγορά ακινήτων και τις αναταράξεις της πανδημίας που είχαν αντίκτυπο σε όλη την οικονομία.
Όπως αναμενόταν, η ετήσια ανάπτυξη πέρυσι ήταν σε ευθυγράμμιση με τον επίσημο κυβερνητικό στόχο για αύξηση «περίπου 5%».
Σε τριμηνιαία βάση, η οικονομία αναπτύχθηκε κατά 1,2% στο διάστημα Οκτωβρίου-Δεκεμβρίου.
Οι ισχυρές εξαγωγές αντιστάθμισαν τη χαμηλή καταναλωτική δαπάνη και τις ασθενείς επιχειρηματικές επενδύσεις, συμβάλλοντας σε ιστορικό εμπορικό πλεόνασμα 1,2 τρισ. δολαρίων (1,032 τρισ. ευρώ).
Σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία, η κινεζική οικονομία αναπτύχθηκε με ετήσιο ρυθμό 5% το 2024 και 5,2% το 2023.
Οι φιλόδοξοι επίσημοι στόχοι ανάπτυξης έχουν επίσης κινηθεί πτωτικά τα τελευταία χρόνια, από 6% έως 6,5% το 2019 σε «περίπου 5%» το 2025.
Για το 2026 αναμένεται βραδύτερη ετήσια επέκταση. Η Deutsche Bank προβλέπει ότι η κινεζική οικονομία θα αυξηθεί περίπου κατά 4,5% το 2026.
Άλλες χώρες εξετάζουν δασμούς
Οι κινεζικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ υπέστησαν πλήγμα αφότου ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο στις αρχές του περασμένου χρόνου και άρχισε να αυξάνει τους δασμούς σε όλο το φάσμα, ιδίως στις κινεζικές εισαγωγές.
Η πτώση αντισταθμίστηκε από αποστολές προς τον υπόλοιπο κόσμο. Η εκτίναξη των εισαγωγών κινεζικών προϊόντων ωθεί ορισμένες άλλες κυβερνήσεις να λάβουν μέτρα για την προστασία των εγχώριων βιομηχανιών, σε κάποιες περιπτώσεις αυξάνοντας τους εισαγωγικούς δασμούς.
Ο Τραμπ και ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ συμφώνησαν να παρατείνουν την εκεχειρία στον σκληρό εμπορικό πόλεμο των δασμών τους, κάτι που βοήθησε επίσης να αμβλυνθεί η πίεση στις κινεζικές εξαγωγές. Ωστόσο, οι εξαγωγές της Κίνας προς τις ΗΠΑ μειώθηκαν πέρυσι κατά 20%.
«Το βασικό ερώτημα είναι για πόσο αυτός ο κινητήρας ανάπτυξης μπορεί να παραμείνει ο κύριος μοχλός», έγραψε σε πρόσφατο σημείωμά της η Lynn Song, επικεφαλής οικονομολόγος για τη Μεγάλη Κίνα στην ING.
«Αν περισσότερες οικονομίες αρχίσουν επίσης να αυξάνουν τους δασμούς κατά της Κίνας, όπως έκανε το Μεξικό και έχει απειλήσει η ΕΕ, στο τέλος η πίεση θα γίνει εντονότερη.»
Οι Κινέζοι ηγέτες έχουν επανειλημμένα αναδείξει την τόνωση της εγχώριας ζήτησης ως προτεραιότητα πολιτικής, αλλά τα αποτελέσματα μέχρι στιγμής είναι περιορισμένα.
Απόσυρση συσκευών
Για παράδειγμα, ένα πρόγραμμα απόσυρσης για οδηγούς ώστε να αντικαταστήσουν παλαιότερα αυτοκίνητα με πιο ενεργειακά αποδοτικά μοντέλα έχει χάσει δυναμική τους τελευταίους μήνες.
«Κλειδί είναι η σταθεροποίηση, όχι κατ’ ανάγκη η ανάκαμψη, της εγχώριας αγοράς ακινήτων, ώστε να αναζωογονηθεί η εμπιστοσύνη του κοινού και, κατ’ επέκταση, η κατανάλωση των νοικοκυριών και η αύξηση των ιδιωτικών επενδύσεων», δήλωσε ο Chi Lo, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής αγορών για την Ασία-Ειρηνικό στη BNP Paribas Asset Management.
Η Κίνα έχει επίσης παράσχει επιδοτήσεις απόσυρσης για οικιακές συσκευές όπως ψυγεία, πλυντήρια και τηλεοράσεις.
Παρότι τα βασικά μέτρα τόνωσης της κατανάλωσης το 2025, συμπεριλαμβανομένων αυτών των επιδοτήσεων, αναμένεται να συνεχιστούν και το 2026, ενδέχεται να περιοριστούν, ανέφερε σε πρόσφατο σημείωμα ο Weiheng Chen, παγκόσμιος στρατηγικός αναλυτής επενδύσεων στην JP Morgan Private Bank.
Οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη και σε άλλες προηγμένες τεχνολογίες παραμένουν βασική προτεραιότητα για το κυβερνών Κομμουνιστικό Κόμμα της Κίνας, καθώς επιδιώκει να ενισχύσει την αυτάρκεια και να ανταγωνιστεί τις ΗΠΑ.
Προκλήσεις για τις μικρές επιχειρήσεις
Στο μεταξύ, πολλοί απλοί Κινέζοι και μικρές επιχειρήσεις παλεύουν με δύσκολες συγκυρίες και ανησυχητική αβεβαιότητα για την εργασία και τα εισοδήματα.
Η Liu Fengyun, 53 ετών, ιδιοκτήτρια εστιατορίου με νουντλς σε μια μικρή κομητεία στην επαρχία Γκουιζού, στη νοτιοδυτική Κίνα, είπε ότι η δουλειά έχει γίνει πολύ δύσκολη τις μέρες αυτές.
Ορισμένοι πελάτες της τής είπαν ότι «τα χρήματα βγαίνουν δύσκολα πια» και «είναι φθηνότερο να φτιάχνουμε πρωινό στο σπίτι».
«Ο κόσμος λέει: “Το γενικό κλίμα δεν είναι καλό τώρα, τι άλλο να περιμένεις; Ο κόσμος δεν έχει πια χρήματα. Τίποτα δεν είναι εύκολο τώρα.”», είπε η Liu.
Ο Kang Yi, επικεφαλής της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας της Κίνας, είπε τη Δευτέρα σε δημοσιογράφους ότι η κινεζική οικονομία κατέγραψε «σταθερή πρόοδο το 2025 παρά τις πολλαπλές πιέσεις» και διαθέτει «στέρεες βάσεις» για την αντιμετώπιση των κινδύνων.
Ορισμένοι οικονομολόγοι και αναλυτές θεωρούν ότι η πραγματική οικονομική ανάπτυξη της Κίνας το 2025 ήταν βραδύτερη από όσο υποδηλώνουν τα επίσημα στοιχεία.
Η Rhodium Group, μια δεξαμενή σκέψης, είπε τον περασμένο μήνα ότι ανέμενε η κινεζική οικονομία να αυξηθεί μόλις κατά 2,5% έως 3% πέρυσι.
Μια ισχυρή και σταθερή οικονομία θεωρείται κρίσιμη για την κοινωνική σταθερότητα, πρωταρχική προτεραιότητα για την κινεζική ηγεσία. Αν και η Κίνα πιθανόν θα μπορούσε να διατηρήσει την κοινωνική σταθερότητα ακόμη και με χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης, το Πεκίνο «θέλει η οικονομία να συνεχίσει να αναπτύσσεται», είπε ο Neil Thomas, εταίρος στο Κέντρο Ανάλυσης για την Κίνα του Asia Society Policy Institute.
Η Κίνα πιθανότατα χρειάζεται να διατηρήσει μια ετήσια επέκταση περίπου 4% έως 5% ώστε έως το 2035 να πετύχει τον «ήπιο» στόχο για κατά κεφαλήν ΑΕΠ 20.000 δολάρια, πρόσθεσε.