Από τα πλατό τυριών της Γαλλίας έως τα ζυμαρικά της Ιταλίας, η Ευρώπη προσφέρει στους τουρίστες γεύσεις παγκόσμιας φήμης, αλλά οι τιμές σε ξενοδοχεία και εστιατόρια ποικίλλουν: πού θα πιάσουν τόπο τα χρήματά σας;
Η Ευρώπη φιλοξενεί μερικούς από τους πιο εμβληματικούς τουριστικούς προορισμούς στον κόσμο, από τα πανοραμικά σημεία στους λόφους της Λισαβόνας μέχρι τον Πύργο του Άιφελ στη Γαλλία.
Το κόστος για μια διανυκτέρευση στην ήπειρο μπορεί όμως να είναι ιδιαίτερα υψηλό, πράγμα που σημαίνει ότι οι ταξιδιώτες πρέπει να ψάχνουν προσεκτικά για προσφορές.
Για όσους θέλουν να συγκρίνουν το κόστος μεταξύ χωρών, χρήσιμο εργαλείο είναι ο δείκτης επιπέδου τιμών της Eurostat για εστιατόρια και ξενοδοχεία.
Ο μέσος όρος της ΕΕ έχει οριστεί στο 100. Αυτό σημαίνει ότι, αν το μέσο κόστος για εστιατόρια και ξενοδοχεία στην ΕΕ είναι €100, ο δείκτης δείχνει πόσο θα κόστιζε το ίδιο καλάθι σε κάθε χώρα.
Τιμή πάνω από το 100 σημαίνει ότι ένας προορισμός είναι ακριβότερος από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ τιμή κάτω από το 100 ότι είναι φθηνότερος.
Πρόκειται για τιμή δείκτη και όχι για χρηματικό ποσό, συνεπώς λειτουργεί αποκλειστικά ως σημείο αναφοράς.
Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία της Eurostat, η Ελβετία είναι η ακριβότερη χώρα για εστιατόρια και ξενοδοχεία ανάμεσα σε 37 ευρωπαϊκά κράτη.
Ένα τυπικό καλάθι αυτών των υπηρεσιών κοστίζει €171 στην Ελβετία, δηλαδή 71% πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Η Βόρεια Μακεδονία είναι η φθηνότερη χώρα, με τιμές 50% κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ, στα €50.
Μεταξύ των χωρών της ΕΕ, η Δανία είναι η ακριβότερη για εστιατόρια και ξενοδοχεία. Εκεί, ένα τυπικό καλάθι κοστίζει €148, 48% πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Η Βουλγαρία είναι η φθηνότερη χώρα της ΕΕ, με ένα καλάθι στα €53.
Περιφερειακές διαφορές
Οι σκανδιναβικές χώρες είναι γενικά ακριβότερες για εστιατόρια και ξενοδοχεία, ενώ και οι χώρες της δυτικής Ευρώπης κινούνται πάνω από τον μέσο όρο.
Η Ιρλανδία, οι Κάτω Χώρες, το Βέλγιο, η Γερμανία και η Γαλλία βρίσκονται όλες στον ή πάνω από τον δείκτη αναφοράς των €100 της ΕΕ.
Αντίθετα, η ανατολική Ευρώπη και τα Βαλκάνια βρίσκονται πολύ κάτω από τον μέσο όρο των €100 της ΕΕ.
Στη νότια Ευρώπη, η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Ελλάδα είναι αισθητά φθηνότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ, αν και η Ιταλία αποτελεί εξαίρεση.
Στις λοιπές χώρες με μεσογειακή ακτογραμμή, η Κροατία βρίσκεται κοντά στο όριο αναφοράς των €100, ενώ η Κύπρος και η Μάλτα είναι κάπως φθηνότερες, αλλά παραμένουν ακριβότερες από πολλές συγκρίσιμες χώρες.
Γιατί διαφέρουν οι τιμές στην Ευρώπη;
Εξηγώντας αυτές τις διαφορές κόστους, πρέπει να συνυπολογίζεται το κόστος εργασίας, είπε ο Kristóf Gyódi από το Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας.
Είπε στο Euronews Business: «Καθώς ο κλάδος της φιλοξενίας είναι ιδιαίτερα εντατικός σε εργασία, η διαφοροποίηση των επιπέδων μισθών μεταξύ χωρών μεταφράζεται άμεσα σε διαφορετικές τιμές υπηρεσιών... Συμβάλλουν επίσης άλλοι παράγοντες, όπως οι μεταβολές στο κόστος ενέργειας και υπηρεσιών κοινής ωφέλειας, ο ΦΠΑ και άλλοι φόροι, καθώς και οι τιμές επαγγελματικών ακινήτων».
Η ευρωπαϊκή ένωση του κλάδου φιλοξενίας (HOTREC) υπογράμμισε επίσης ότι οι επιχειρηματίες αντιμετωπίζουν πολύ διαφορετικές δομές κόστους από χώρα σε χώρα.
«Η εργασία αποτελεί το μεγαλύτερο μέρος του κόστους στον κλάδο φιλοξενίας, επομένως οι χώρες με υψηλότερους μισθούς και αυστηρότερα συστήματα κοινωνικών εισφορών κατατάσσονται φυσιολογικά ψηλότερα στις συγκρίσεις τιμών», ανέφερε εκπρόσωπος στο Euronews Business.
Πέρα από την ενέργεια και τον ΦΠΑ, η HOTREC επεσήμανε επίσης τον πληθωρισμό στα τρόφιμα, τις πιέσεις στις εφοδιαστικές αλυσίδες και τις ρυθμιστικές απαιτήσεις, οι οποίες μπορούν να επιβαρύνουν ιδιαίτερα το κόστος των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.
Σε χώρες όπου το κόστος συμμόρφωσης είναι υψηλό, αυτό αναπόφευκτα αποτυπώνεται στις τελικές τιμές.
Το επίπεδο τιμών δεν αποτυπώνει την προσιτότητα
Ο δείκτης επιπέδου τιμών της Eurostat δεν μετρά την προσιτότητα, καθώς δεν λαμβάνει υπόψη τα επίπεδα εισοδήματος. Ως αποτέλεσμα, όσοι έχουν υψηλότερα διαθέσιμα εισοδήματα μπορούν να αντέξουν οικονομικά περισσότερες υπηρεσίες εστίασης και διαμονής στη χώρα τους, ακόμη κι αν οι τιμές είναι υψηλότερες σε ονομαστικούς όρους.
Στα ταξίδια, αυτές οι διαφορές έχουν σημασία. Άνθρωποι από χώρες με υψηλότερα εισοδήματα συχνά απολαμβάνουν χαμηλότερες τιμές όταν επισκέπτονται άλλα μέρη της Ευρώπης, όπως οι ταξιδιώτες από τις σκανδιναβικές χώρες προς την ανατολική Ευρώπη ή τμήματα της νότιας Ευρώπης.
«Αυτό που τελικά μετρά για τους ταξιδιώτες είναι η σχέση ποιότητας-τιμής. Όταν οι τιμές αυξάνονται ταχύτερα από την αγοραστική δύναμη, οι άνθρωποι τείνουν να μειώνουν τη διάρκεια παραμονής τους, να ταξιδεύουν εκτός σεζόν ή να επιλέγουν προορισμούς που θεωρούνται πιο προσιτοί», ανέφερε η HOTREC.
Ο Gyódi πρόσθεσε ότι, παρότι οι διαφορές στις τιμές επηρεάζουν τις τουριστικές ροές, σημασία έχουν και άλλοι παράγοντες. Η απόσταση, η ευκολία των μετακινήσεων και τα ιδιαίτερα αξιοθέατα κάθε τοποθεσίας αποτελούν επίσης σαφώς καθοριστικούς παράγοντες.