Οι ευρωπαϊκές αποφάσεις δίνουν περιθώριο για εθνικές παρεμβάσεις, ενώ η διάρκεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή θεωρείται καθοριστική για την πορεία της οικονομίας. Η αβεβαιότητα στις εφοδιαστικές ροές ενισχύει τους φόβους για περαιτέρω επιβάρυνση του κόστους ζωής.
Έτοιμη να παρέμβει για να περιορίσει τις επιπτώσεις από πιθανές αυξήσεις σε καύσιμα και ηλεκτρική ενέργεια δηλώνει η ελληνική κυβέρνηση, μετά τη συζήτηση που έγινε στη Σύνοδο Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τις συνέπειες του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων, σημειώνοντας ότι «η κυβέρνηση είναι έτοιμη, στα πλαίσια των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της, να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων και ενδεχομένως στην τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας».
Όπως ανέφερε, στη Σύνοδο υπήρξε εκτενής συζήτηση για τις οικονομικές επιπτώσεις της παρατεταμένης γεωπολιτικής κρίσης. «Όσο περισσότερο συνεχίζονται οι συγκρούσεις, τόσο πιο αρνητικές θα είναι οι επιπτώσεις για την παγκόσμια, για την ευρωπαϊκή, κατά συνέπεια και για την ελληνική οικονομία», σημείωσε.
Στα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου περιλαμβάνεται διατύπωση που επιτρέπει μεγαλύτερη ευελιξία στη λήψη μέτρων, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, χωρίς ωστόσο να έχουν ανακοινωθεί συγκεκριμένες παρεμβάσεις.
Η ευρωπαϊκή διάσταση
Ο ίδιος χαρακτήρισε την κατάσταση «ενεργειακό σοκ», επισημαίνοντας ότι στόχος είναι να μην εξελιχθεί σε μακροχρόνια κρίση.
Υπογράμμισε ότι η ενεργειακή πίεση δεν αποτελεί νέο φαινόμενο, καθώς οι τιμές στην Ευρώπη ήταν ήδη υψηλές πριν από την έναρξη της κρίσης.
Όπως ανέφερε, απαιτείται συντονισμένη ευρωπαϊκή και εθνική «εργαλειοθήκη» για την αντιμετώπιση των συνεπειών, καθώς το ζήτημα της ενέργειας συνδέεται άμεσα με την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, οι αποφάσεις των επόμενων εβδομάδων αναμένεται να καθοριστούν τόσο από την εξέλιξη της σύγκρουσης όσο και από τη δυνατότητα της Ευρώπης να διαχειριστεί τις πιέσεις στην αγορά ενέργειας.
Διεθνείς πιέσεις στην αγορά ενέργειας
Η εικόνα στις διεθνείς αγορές ενέργειας παραμένει ασταθής, με εξελίξεις που επηρεάζουν άμεσα την προσφορά και τις τιμές.
Το Κατάρ ανακοίνωσε μείωση περίπου 17% στην εξαγωγική του ικανότητα σε υγροποιημένο φυσικό αέριο, μετά από πλήγμα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις. Παράλληλα, οι επιθέσεις σε υποδομές στον Κόλπο αυξάνουν την αβεβαιότητα για την επάρκεια εφοδιασμού.
Το πετρέλαιο κινείται κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, με έντονες διακυμάνσεις, ενώ το φυσικό αέριο καταγράφει άνοδο. Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η κατάσταση στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι σε περίπτωση παρατεταμένων προβλημάτων στον εφοδιασμό, οι τιμές θα μπορούσαν να κινηθούν ακόμη υψηλότερα.
Πίεση σε οικονομίες και νοικοκυριά
Οι εξελίξεις αυτές μεταφέρονται ήδη στις οικονομίες. Η άνοδος των τιμών ενέργειας ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις και επηρεάζει το κόστος ζωής.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με δημοσκόπηση Reuters/Ipsos, περισσότεροι από τους μισούς πολίτες δηλώνουν ότι οι αυξήσεις στα καύσιμα έχουν επηρεάσει τον οικογενειακό τους προϋπολογισμό, ενώ η πλειονότητα αναμένει περαιτέρω άνοδο των τιμών.
Στην Ευρώπη, οι αγορές καταγράφουν αυξημένη μεταβλητότητα, με τον δείκτη STOXX 600 να εμφανίζει διακυμάνσεις, καθώς οι επενδυτές παρακολουθούν τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τις επιπτώσεις στο ενεργειακό κόστος.