Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας εκτιμά ότι η αγορά πετρελαίου θα παραμείνει σε έλλειμμα έως το τελευταίο τρίμηνο, καθώς οι αναταράξεις στα Στενά του Ορμούζ περιορίζουν την προσφορά και αυξάνουν τον κίνδυνο νέας μεταβλητότητας των τιμών.
Περισσότερο από δέκα εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου εξαντλούνται με ρυθμό ρεκόρ, καθώς οι διαταραχές στις ροές από τα Στενά του Χορμούζ συνεχίζουν να περιορίζουν την προσφορά, ανέφερε την Τετάρτη η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας (IEA).
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της IEA, τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου μειώθηκαν κατά 129 εκατ. βαρέλια τον Μάρτιο και κατά επιπλέον 117 εκατ. βαρέλια τον Απρίλιο, μετά τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν και τις επακόλουθες αναταράξεις στις εξαγωγές από τον Κόλπο.
Οι μεγαλύτερες μειώσεις καταγράφηκαν στις χώρες του ΟΟΣΑ, όπου τα χερσαία αποθέματα υποχώρησαν κατά 146 εκατ. βαρέλια. Τα ορατά αποθέματα στις οικονομίες εκτός ΟΟΣΑ μειώθηκαν κατά 24 εκατ. βαρέλια.
Η υπηρεσία ανέφερε ότι οι αθροιστικές απώλειες προσφοράς αργού από τους παραγωγούς του Κόλπου έχουν πλέον ξεπεράσει το ένα δισεκατομμύριο βαρέλια, με πάνω από 14 εκατ. βαρέλια ημερησίως να μην μπορούν να φύγουν από την περιοχή, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση ως «πρωτοφανές σοκ προσφοράς».
Η Διεθνής Υπηρεσία Ενέργειας είχε ανακοινώσει τον Μάρτιο ότι θα απελευθερώσει 400 εκατ. βαρέλια από τα έκτακτα αποθέματα των χωρών-μελών για να στηρίξει τις διεθνείς αγορές, εκ των οποίων περίπου 164 εκατ. έχουν ήδη αντληθεί.
Οι αγορές πετρελαίου κινούνται με έντονες διακυμάνσεις εν μέσω αβεβαιότητας γύρω από τις διπλωματικές προσπάθειες μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν για την επαναλειτουργία των Στενών και τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Η τιμή του αργού North Sea Dated, που αποτελεί σημείο αναφοράς για άμεσες φυσικές παραδόσεις, υποχώρησε από το υψηλό των 144 δολαρίων το βαρέλι σε κάτω από 100 δολάρια, πριν ανακάμψει εκ νέου.
Παράλληλα, οι παραγωγοί πετρελαίου προσπαθούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές. Η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έχουν ανακατευθύνει μέρος των εξαγωγών μέσω τερματικών εκτός των Στενών, ενώ παραγωγοί στη λεκάνη του Ατλαντικού, συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ, έχουν αυξήσει τις αποστολές προς την Ασία.
Οι ρωσικές εξαγωγές έχουν επίσης αυξηθεί, καθώς οι επανειλημμένες επιθέσεις σε εγχώρια διυλιστήρια περιόρισαν την εσωτερική ζήτηση, ενώ προσωρινές παρεκκλίσεις από τις αμερικανικές κυρώσεις επέτρεψαν τη διάθεση περισσότερων ρωσικών φορτίων στις παγκόσμιες αγορές.
Μειωμένη ζήτηση, μεγαλύτερη μεταβλητότητα τιμών
Την ίδια στιγμή, η ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα και οι υψηλές τιμές καυσίμων επιβαρύνουν τη ζήτηση. Καθώς οι τελικοί χρήστες μειώνουν την κατανάλωση, τα διυλιστήρια έχουν περιορίσει τη λειτουργία τους και έχουν μειώσει δραστικά τις εισαγωγές αργού.
Η IEA προβλέπει πλέον ότι η παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου θα μειωθεί το 2026 κατά 420.000 βαρέλια ημερησίως, στα 104 εκατ. βαρέλια την ημέρα. Πρόκειται για υποβάθμιση κατά 1,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως σε σχέση με όσα ανέμενε η υπηρεσία πριν από τον πόλεμο με το Ιράν.
Η υπηρεσία ανέφερε ότι οι κλάδοι των πετροχημικών και των αερομεταφορών έχουν πληγεί περισσότερο, ενώ οι υψηλότερες τιμές και τα μέτρα περιορισμού της ζήτησης αναμένεται να μειώσουν περαιτέρω τη χρήση καυσίμων τους προσεχείς μήνες.
Σύμφωνα με την IEA, η ζήτηση θα μπορούσε να αρχίσει να ανακάμπτει αργότερα μέσα στο έτος, εφόσον επιτευχθεί συμφωνία για τη σταδιακή αποκατάσταση των ροών μέσω των Στενών του Χορμούζ από το τρίτο τρίμηνο και μετά.
Η προσφορά, ωστόσο, αναμένεται να ανακάμψει πιο αργά, αφήνοντας την αγορά σε έλλειμμα έως το τελευταίο τρίμηνο του έτους.
Στις προοπτικές της, η υπηρεσία εκτιμά ότι, εφόσον υπάρξει συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου που θα επιτρέψει τη σταδιακή επανέναρξη των ροών μέσω των Στενών του Χορμούζ από το τρίτο τρίμηνο του 2026, όπως προϋποθέτει η έκθεση, η ζήτηση μπορεί προς το τέλος του έτους να επιστρέψει σε τροχιά αύξησης. Η προσφορά, όμως, εκτιμάται ότι θα ανακάμψει πιο αργά.
«Με τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου να μειώνονται ήδη με ρυθμό ρεκόρ, περαιτέρω μεταβλητότητα των τιμών φαίνεται πιθανή εν όψει της περιόδου κορύφωσης της θερινής ζήτησης», ανέφερε η IEA.