Παρά την άνοδο του κόστους καυσίμων και τις μαζικές ελλείψεις οδηγών, ο CEO της Transport Exchange Group Λάιλ Κρέσγουελ παραμένει πεπεισμένος ότι «η αγορά μπορεί να γίνει ακόμη πιο αποδοτική».
Όταν υπάρχουν ελλείψεις προϊόντων στα ράφια των σούπερ μάρκετ, μας πιάνει όλους πανικός. Όμως έχετε σκεφτεί ποτέ σοβαρά πώς φτάνουν εκεί, πέρα από τις φορές που κάποια μεγάλη γεωπολιτική αναταραχή μάς το θυμίζει;
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι οδικές μεταφορές καλύπτουν περίπου το 80% των χερσαίων εμπορευματικών μεταφορών στην Ευρώπη και συνεισφέρουν περίπου 3,75% στο συνολικό ΑΕΠ της ΕΕ των 27. Κι όμως, σύμφωνα με τον ιδρυτή και διευθύνοντα σύμβουλο της Transport Exchange Group (TEG), Λάιαλ Κρέσγουελ, παραμένουν «ίσως ο μεγαλύτερος κλάδος για τον οποίο στην πραγματικότητα δεν γνωρίζετε πολλά».
Ο Λάιαλ βρέθηκε στο στούντιο μαζί με την Άντζελα Μπαρνς για το νέο επεισόδιο της εκπομπής The Big Question, προκειμένου να συζητήσουν τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο κλάδος και το πιθανό οικονομικό κόστος.
Πόσο σημαντικές είναι οι οδικές μεταφορές για την ευρωπαϊκή οικονομία;
Η συνολική αγορά μεταφορών και logistics στην Ευρώπη εκτιμήθηκε σε 1.475,88 δισ. δολάρια (1.263,66 δισ. ευρώ) το 2025, με τις οδικές μεταφορές να συνεισφέρουν πάνω από 400 δισ. ευρώ ετησίως.
Η TEG συνδέει περισσότερες από 10.000 επιχειρήσεις και αναμένει φέτος να διαχειριστεί περίπου 3 εκατομμύρια φορτία σε όλη την ήπειρο.
Με τις ελλείψεις οδηγών, τους στόχους για τις εκπομπές και τη χρόνια υποεπένδυση, δεν θα σας εκπλήξει ότι, όπως συμβαίνει και για όλους εμάς, η μεγαλύτερη πρόκληση για τον κλάδο αυτή τη στιγμή είναι οι τιμές των καυσίμων — δηλαδή οι διακυμάνσεις στην τιμή των καυσίμων λόγω διεθνών αναταράξεων.
«Τα καύσιμα αντιστοιχούν περίπου στο 30% του κόστους λειτουργίας μιας μεταφορικής εταιρείας», εξήγησε ο Λάιαλ.
Ο κλάδος λειτουργεί με πολύ μικρά περιθώρια κέρδους. Οι εταιρείες αυτές πρέπει συνεχώς να διαχειρίζονται τις διακυμάνσεις, διατηρώντας παράλληλα επαρκή ρευστότητα, καθώς συχνά πρέπει να πληρώσουν τα καύσιμα πολύ προτού πληρωθούν για την εργασία τους.
Όσο αυξάνονται οι τιμές των καυσίμων, τόσο ανεβαίνουν και οι τιμές στα ράφια, αλλά αυτό δεν είναι το μόνο πρόβλημα που μπορεί να πυροδοτήσει νέες ανατιμήσεις και να οδηγήσει σε άδεια ράφια.
Ένα γηράσκον εργατικό δυναμικό
Μόνο στις οδικές μεταφορές απασχολούνται πάνω από 3 εκατομμύρια άνθρωποι στην Ευρώπη, ενώ η αποθήκευση και οι υποστηρικτικές δραστηριότητες προσθέτουν σχεδόν ακόμη 2,5 εκατομμύρια εργαζόμενους σε ολόκληρη την Ένωση.
Παρά ταύτα, ο κλάδος αντιμετωπίζει τεράστια έλλειψη οδηγών. Το 2024, ο αριθμός των κενών θέσεων οδηγών σχεδόν διπλασιάστηκε, από 233.000 σε 426.000, και αυξήθηκε εκ νέου το 2025 σε 444.000.
Ορισμένες προβλέψεις δείχνουν ότι το πρόβλημα μπορεί να συνεχιστεί, φτάνοντας έως και τις 745.000 κενές θέσεις οδηγών σε όλη την Ευρώπη.
«Δυστυχώς, το εργατικό δυναμικό των οδηγών γερνάει σε πολύ μεγάλο βαθμό», εξήγησε ο Λάιαλ.
«Το 50% των οδηγών φορτηγών στη Γερμανία είναι άνω των 55 ετών. Αλλά αυτό ακολουθεί την τάση που πιθανότατα παρατηρείτε και σε πολλούς άλλους κλάδους», συνέχισε.
«Οι παραδοσιακές οδικές μεταφορές μεγάλων αποστάσεων στην Ευρώπη σήμαιναν ότι οι οδηγοί έλειπαν από τη βάση τους για μέρες, αν όχι κάποιες φορές για εβδομάδες, οπότε μπορείτε να καταλάβετε ότι αυτό δεν είναι ελκυστικό για όλους.»
Ποια είναι λοιπόν η λύση; Ο Λάιαλ θεωρεί ότι η τεχνολογία μπορεί να παίξει μεγάλο ρόλο.
Πιστεύει ότι ο σχεδιασμός δρομολογίων με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης θα επιτρέψει στις μεταφορικές εταιρείες να κάνουν περισσότερα με λιγότερους πόρους και να μετριάσουν μέρος της πίεσης που προκαλεί η έλλειψη οδηγών.
Μπορεί η τεχνολογία να λύσει τα προβλήματα των οδικών μεταφορών;
Παρότι έχουν γίνει πολλές προσπάθειες για τη βελτίωση της ασφάλειας και της άνεσης των οδηγών, από ενεργή ακύρωση θορύβου και προσαρμοζόμενα καθίσματα μέχρι συστήματα υποβοήθησης λωρίδας, ο Λάιαλ εξακολουθεί να ανησυχεί ότι οι ελλείψεις στις δημόσιες υποδομές, όπως η απουσία ασφαλών και προστατευμένων χώρων στάθμευσης, πρέπει να αντιμετωπιστούν ώστε να προσελκύσουν περισσότερους ανθρώπους στον κλάδο.
Και αφού μιλάμε για τεχνολογία, ρωτήσαμε τον Λάιαλ αν μπορεί να φανταστεί φορτηγά χωρίς οδηγό στο άμεσο μέλλον. Θα μπορούσε αυτό να είναι η λύση που αναζητούμε;
«Πιστεύω ότι κάποια στιγμή θα δούμε μεταφορές από σημείο σε σημείο κατά μήκος των αυτοκινητοδρόμων, μεταξύ κέντρων διανομής· αυτό μπορώ να το φανταστώ να συμβαίνει», εξήγησε.
«Όμως, όταν μιλάμε για το πρώτο μίλι, από τη συλλογή του φορτίου, και το τελευταίο μίλι, μέχρι την παράδοση, θεωρώ ότι θα αργήσει πολύ περισσότερο να γίνει πραγματικότητα», είπε ο Λάιαλ στο The Big Question.
The Big Questionείναι μια σειρά της Euronews Business όπου συνομιλούμε με ηγετικά στελέχη και ειδικούς για ορισμένα από τα σημαντικότερα ζητήματα της σημερινής ατζέντας.
Παρακολουθήστε το βίντεο επάνω για να δείτε ολόκληρη τη συζήτηση για τον κλάδο των logistics στην Ευρώπη.