Έως το 2050, τα υπερμικρόβια σκοτώνουν κάθε χρόνο περισσότερους ανθρώπους από τον καρκίνο· η αντοχή στα αντιβιοτικά είναι «μεγάλη απειλή», σύμφωνα με Ιάπωνες φαρμακοβιομηχανίες.
«Χρειαζόμαστε νέα αντιβιοτικά», δήλωσε η Εστέλ Φρουσέ, γενική διευθύντρια Γαλλίας της Shionogi Europe.
Κι αν αυτό δεν ακούγεται ως κάποια ιδιαίτερα νέα διαπίστωση, τα στοιχεία που στηρίζουν την έκκλησή της θα έπρεπε να μας ανησυχούν όλους.
Σε αυτό το επεισόδιο της εκπομπής The Big Question, η Εστέλ βρέθηκε στο στούντιο με την Άντζελα Μπάρνς για να εξηγήσει γιατί η αντοχή στα αντιμικροβιακά μπορεί να εξελιχθεί στην επόμενη οικονομική κρίση.
Θάνατοι, αναρρωτικές άδειες και μειωμένη παραγωγικότητα
Η αντοχή στα αντιμικροβιακά (AMR) είναι ο τεχνικός όρος που χρησιμοποιούμε όταν τα βακτήρια μεταλλάσσονται και γίνονται ανθεκτικά στην καταστροφή από τα αντιβιοτικά. Γι’ αυτό μας λένε ότι δεν πρέπει να κάνουμε αλόγιστη χρήση αυτών των φαρμάκων.
«Όταν ξεκίνησα πριν από 25 χρόνια, χορηγούνταν πολλές συνταγές αντιβιοτικών ακόμη και για ένα απλό βήχα. Και όσο περισσότερο τα χρησιμοποιείς, τόσο περισσότερο τα βακτήρια μπορούν να αναπτύξουν αντοχή», εξήγησε η Εστέλ.
Καθώς μειώνονται οι θεραπευτικές επιλογές απέναντι σε ανθεκτικά βακτήρια, ο περιττός αριθμός θανάτων αυξάνεται διαρκώς.
Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), οι λοιμώξεις λόγω AMR προκαλούν πάνω από 35.000 θανάτους κάθε χρόνο στην ΕΕ.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, φτάνουν περίπου τα 1,3 εκατομμύρια τον χρόνο. Πρόκειται περίπου για τον πληθυσμό της Πράγας, του Δουβλίνου ή του Ελσίνκι.
Τι σημαίνει η AMR για την οικονομία;
Η αύξηση των περιστατικών ασθένειας και η παράταση της νοσηλείας συνεπάγονται υψηλότερες δαπάνες υγείας για ήδη πιεσμένα συστήματα υγείας, απώλεια εισοδήματος για τους ασθενείς, καθώς και μειωμένη παραγωγικότητα για τους εργοδότες τους.
Το κόστος αυτό ανέρχεται για την Ευρώπη σε περίπου 12 δισ. ευρώ ετησίως και η τάση είναι ανοδική.
Αν δεν αναχαιτιστεί, δημοσίευση στο Lancet το 2024 εκτιμά ότι από σήμερα μέχρι το 2050 μπορεί να χάσουν τη ζωή τους συνολικά 39 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως από λοιμώξεις που οφείλονται στην AMR. Και προβλέπεται ότι αυτό θα επιβαρύνει τον πλανήτη με 412 δισ. δολάρια (352 δισ. ευρώ) τον χρόνο σε πρόσθετες δαπάνες υγείας και με 443 δισ. δολάρια (379 δισ. ευρώ) ετησίως σε απώλεια παραγωγικότητας του εργατικού δυναμικού.
Ορισμένες προβλέψεις είναι ακόμη πιο δυσοίωνες, κάνοντας λόγο για πρόσθετες δαπάνες υγείας 1 τρισ. δολαρίων και μείωση κατά 3,8% του παγκόσμιου ετήσιου ΑΕΠ.
Και όπου τα κόστη αυξάνονται, ενδέχεται να ακολουθεί υποβάθμιση της ποιότητας ζωής.
Μπορούμε να αντιμετωπίσουμε την AMR;
Μεγάλο μέρος της φαρμακοβιομηχανίας έχει προ πολλού εγκαταλείψει την ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών. Η Shionogi είναι από τις λίγες εταιρείες που επιμένουν.
Η ανάπτυξη οποιουδήποτε νέου φαρμάκου κοστίζει γύρω στο 1 δισ. ευρώ και απαιτεί 10 έως 15 χρόνια, ενώ το 95% αποτυγχάνει. Το ιδιαίτερο όμως πρόβλημα με τα αντιβιοτικά είναι ότι οι τιμές τους στην αγορά παραμένουν πολύ χαμηλές και η χρήση τους πρέπει να περιορίζεται, οπότε η απόδοση της επένδυσης για την ανάπτυξη ενός αντιβιοτικού δεν είναι καθόλου ελκυστική.
«Αυτό είναι που ονομάζουμε δυσλειτουργική αγορά», είπε η Εστέλ στην εκπομπή The Big Question.
«Χρειαζόμαστε ένα νέο οικονομικό μοντέλο. Χρειαζόμαστε τις κυβερνήσεις να σκεφτούν και να προτείνουν νέα σχήματα χρηματοδότησης, ώστε ο κλάδος να γίνει πιο ελκυστικός.»
Στο Ηνωμένο Βασίλειο εφαρμόζεται πρόσφατα ένα μοντέλο "συνδρομής", γνωστό ανεπίσημα ως "μοντέλο Netflix", στο οποίο η εθνική υπηρεσία υγείας καταβάλλει στις φαρμακευτικές εταιρείες ένα σταθερό ετήσιο ποσό για πρόσβαση σε κρίσιμα αντιβιοτικά, ανεξάρτητα από τον όγκο χρήσης, με στόχο να ενθαρρύνει την καινοτομία.
«Έχει δοκιμαστεί πιλοτικά στο Ηνωμένο Βασίλειο, άρα είναι ένα μοντέλο που λειτουργεί και πιστεύω ότι θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε άλλες χώρες, όπως η Γαλλία», σχολίασε η Εστέλ.
Η επικεφαλής της εταιρείας υπογράμμισε πάντως ότι για να είναι επιτυχημένη η μάχη κατά της AMR απαιτείται συνεργασία μεταξύ γιατρών, υπευθύνων χάραξης πολιτικής, κυβερνήσεων και του ευρύτερου κλάδου.
Παρά τους στόχους για μείωση της χρήσης αντιβιοτικών κατά 20% έως το 2030, η κατανάλωση στην ΕΕ αυξήθηκε το 2024.
Η προσπάθεια περιορισμού της χρήσης αντιβιοτικών, όχι μόνο στους ανθρώπους αλλά και στα ζώα και στη γεωργία, είναι επίσης κρίσιμη, σε συνδυασμό με κίνητρα "ώθησης" και "έλξης" για να τονωθούν οι επενδύσεις στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων.
«Χρειάζεται επίσης διεθνής συνεργασία, γιατί τα βακτήρια βρίσκονται παντού», κατέληξε η Εστέλ.
The Big Questionείναι μια σειρά της Euronews Business, όπου συνομιλούμε με ηγέτες της αγοράς και ειδικούς για ορισμένα από τα σημαντικότερα θέματα της σημερινής ατζέντας.
Παρακολουθήστε το βίντεο πάνω για να δείτε ολόκληρη τη συζήτηση για την AMR με τη Shionogi Europe.