«Ας ανταγωνιζόμαστε στο ράφι, αλλά ας συνεργαζόμαστε στην εφοδιαστική αλυσίδα», δηλώνει στην Euronews ο διευθύνων σύμβουλος της Tony’s Chocolonely.
«Θέλω να διπλασιάσω το μέγεθος της εταιρείας; Φυσικά και θέλω», δήλωσε στο Euronews ο διευθύνων σύμβουλος της Tony’s Chocolonely, Ντάγκλας Λάμοντ.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Ωστόσο, σε αντίθεση με πολλούς επικεφαλής επιχειρήσεων, ο Ντάγκλας δεν κινείται μόνο από την επιθυμία για αύξηση των κερδών και της ανάπτυξης. Θέλει να αλλάξει ολόκληρη τη βιομηχανία της σοκολάτας και μπροστά του έχει μια δύσκολη πρόκληση.
«Περισσότερος όγκος σημαίνει περισσότερα φασόλια κακάο, άρα μεγαλύτερο αντίκτυπο στην καθημερινότητα των παραγωγών [...] Αυτό σημαίνει ότι διπλασιάζουμε την ποσότητα κακάο που προμηθευόμαστε με ηθικό τρόπο, πληρώνοντας τιμή αξιοπρεπούς εισοδήματος στους παραγωγούς της Δυτικής Αφρικής».
Στο επεισόδιο αυτό της εκπομπής The Big Question, ο Ντάγκλας συνομίλησε με τη Χάνα Μπράουν για το πραγματικό κόστος της σοκολάτας και τις δυσκολίες της μάχης κατά της εκμετάλλευσης.
Η εκμετάλλευση στη βιομηχανία σοκολάτας
Αν δεν γνωρίζετε ήδη την Tony’s Chocolonely, πρόκειται για μια εταιρεία παραγωγής σοκολάτας που ιδρύθηκε το 2005 από τον Ολλανδό παραγωγό ντοκιμαντέρ Τέουν φαν ντε Κέικεν. Ο Τέουν σοκαρίστηκε όταν έμαθε για την έκταση της εκμετάλλευσης στην εφοδιαστική αλυσίδα της βιομηχανίας σοκολάτας και, αφού το ντοκιμαντέρ του που την αποκάλυπτε δεν έφερε καμία αλλαγή, αποφάσισε να προσπαθήσει να βελτιώσει την κατάσταση από μέσα.
Είκοσι ένα χρόνια μετά, η εταιρεία έχει ήδη διανύσει πολύ δρόμο.
Η συντριπτική πλειονότητα της σοκολάτας που καταναλώνουμε στην Ευρώπη προέρχεται από κόκκους κακάο που καλλιεργούνται στην Ακτή Ελεφαντοστού και τη Γκάνα. Σε όλο τον κλάδο, υπολογίζεται ότι περίπου το 40% των νοικοκυριών που ασχολούνται με την καλλιέργεια κακάο αντιμετωπίζουν περιπτώσεις παιδικής εργασίας.
Η Tony’s αναφέρει ότι έχει μειώσει το ποσοστό αυτό στη δική της εφοδιαστική αλυσίδα σε περίπου 4%.
Ο καθοριστικός παράγοντας ήταν η θέσπιση αξιοπρεπούς αμοιβής για τους παραγωγούς, την οποία η εταιρεία καταβάλλει ανεξάρτητα από την τρέχουσα τιμή του κακάο στην αγορά.
«Τους δίνουμε μακροπρόθεσμα, ασύμμετρα συμβόλαια, ώστε να αγοράζουμε πάντα από αυτούς στην τιμή αξιοπρεπούς εισοδήματος. Δεν είναι υποχρεωμένοι να πουλήσουν σε εμάς, αν βρουν κάπου αλλού υψηλότερη τιμή. Αυτό βάζει τη δύναμη στα δικά τους χέρια», δήλωσε στο The Big Question.
«Αυτή τη στιγμή πληρώνουμε προσαύξηση 45% σε σχέση με την τιμή παραγωγού στη Δυτική Αφρική, οπότε αυτός ο συνδυασμός σημαίνει ότι ο παραγωγός έχει λίγα περισσότερα χρήματα στην τσέπη του, μπορεί να επενδύσει στο χωράφι του και να στείλει τα παιδιά του στο σχολείο».
Ο Ντάγκλας τόνισε ότι η ιχνηλασιμότητα στον κλάδο είναι ένα σημαντικό πρώτο βήμα για τη δημιουργία σχέσεων με τους παραγωγούς κακάο και ότι ο κανονισμός της ΕΕ για την αποψίλωση των δασών θα είναι καθοριστικός για την ευρύτερη εφαρμογή της.
«Στον τομέα του κακάο, αυτό που κάνει είναι να βάζει την ιχνηλασιμότητα στο παιχνίδι, ώστε κάθε εταιρεία να πρέπει πλέον να γνωρίζει από ποια αγροκτήματα προέρχεται το κακάο της», πρόσθεσε.
«Όταν γνωρίζεις τον παραγωγό σου, έχεις μια πολύ πιο άμεση σχέση μαζί του και το ζήτημα γίνεται πλέον το οικονομικό επιχείρημα για να τον πληρώνεις αξιοπρεπές εισόδημα… στο παρελθόν, οι μεγάλες εταιρείες έλεγαν ότι ήταν υπερβολικά δύσκολο να καταλάβουν από πού προέρχεται».
Πόσο κοστίζει στην πραγματικότητα η σοκολάτα;
Ως μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες μάρκες σοκολάτας στον κόσμο, η Tony’s Chocolonely κάτι κάνει σωστά. Ή μάλλον δύο πράγματα.
«Δεν είμαστε αφελείς και ξέρουμε ότι αν έχεις μόνο την ηθική διάσταση, το προϊόν είναι πολύ ακριβό και επιπλέον είναι κακής ποιότητας, ο κόσμος δεν θα το αγοράσει ούτε θα το ξαναγοράσει».
«Νομίζω ότι αποδεικνύουμε πως αυτό είναι εφικτό και ότι χρειάζεσαι επίσης ένα πολύ νόστιμο προϊόν, γιατί αυτός είναι ο συνδυασμός που αποδίδει», είπε ο Ντάγκλας.
Το 2025, η αξία της μάρκας αυξήθηκε κατά 20%, ανεβάζοντας τον κύκλο εργασιών της επιχείρησης πάνω από 240 εκατομμύρια ευρώ. Σε όγκο, οι πωλήσεις τους αυξήθηκαν κατά 4% και οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεπέρασαν την Ολλανδία ως η μεγαλύτερη αγορά τους.
Παρότι η Tony’s Chocolonely συχνά θεωρείται σχετικά ακριβή σοκολάτα, ο Ντάγκλας επέμεινε ότι η εταιρεία δεν θεωρεί τον εαυτό της super-premium μάρκα.
«Η δική μας μπάρα είναι πραγματικά μεγάλη και “γεμάτη” σε σύγκριση με τις περισσότερες μπάρες στο ράφι», εξήγησε.
«Ανά κιλό, η σοκολάτα μας είναι συνήθως κατά 20-25% ακριβότερη από τις υπόλοιπες μπάρες στο ράφι, κάτι που θεωρώ ότι είναι μια τιμή που αξίζει να πληρώσει κανείς».
Θα εξαφανίσει η κλιματική αλλαγή τη σοκολάτα;
Τα ακραία καιρικά φαινόμενα των τελευταίων ετών έχουν επηρεάσει σημαντικά τις σοδειές κακάο, εκτοξεύοντας την τιμή των κόκκων στα ύψη.
Η άνοδος της τιμής των κόκκων συνέβαλε ώστε οι τιμές της σοκολάτας για τον καταναλωτή να αυξηθούν κατά περίπου 17,9% σε ολόκληρη την ΕΕ το 2025, περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο τρόφιμο ή ακόμη και μη αλκοολούχο ποτό. Το 2026 η τάση αυτή έχει εν μέρει αντιστραφεί, καθώς οι τιμές των κόκκων πέφτουν λόγω χαμηλότερης ζήτησης και βελτιωμένων σοδειών.
«Δεν πανηγυρίζουμε γι’ αυτές τις χαμηλές τιμές στην αγορά. Αυτό που θέλουμε είναι μια σταθερή, ισχυρή τιμή αξιοπρεπούς εισοδήματος για τον παραγωγό [...] Έτσι δημιουργούμε έναν πιο σταθερό κλάδο. Έτσι βγάζουμε τα παιδιά από την παιδική εργασία. Έτσι αλλάζουμε τη βιομηχανία», συνέχισε ο Ντάγκλας.
Και παρότι η κλιματική αλλαγή πιθανότατα θα συνεχίσει να επηρεάζει στο μέλλον την τιμή του κακάο, ο Ντάγκλας δηλώνει βέβαιος ότι η σοκολάτα δεν πρόκειται να εξαφανιστεί.
«Πιστεύω ότι, όπως όλα τα εμπορεύματα, αν επενδύσεις στην παραγωγικότητα, αν επενδύσεις στον παραγωγό και του επιτρέψεις να κερδίζει αξιοπρεπές εισόδημα ώστε ο κλάδος να είναι ελκυστικός για τους ανθρώπους επί τόπου στη Δυτική Αφρική, θα έχεις πιο σταθερές και συνεπείς σοδειές και αποδόσεις».
«Και ναι, θα εξακολουθείς να έχεις κλιματική μεταβλητότητα από χρονιά σε χρονιά, αλλά η μεταβολή στην απόδοση θα είναι πολύ μικρότερη εάν έχεις έναν κλάδο στον οποίο επενδύεται ουσιαστικά».
«Υπάρχει όμως και ένα ηθικό όφελος, καθώς μειώνουμε την παιδική εργασία και αντιμετωπίζουμε ορισμένα συστημικά προβλήματα, όπως η αποψίλωση των δασών, στον κλάδο. Αυτό θεωρούμε ότι είναι ο δρόμος προς τα εμπρός».
«Νομίζω ότι υπάρχουν απολύτως σαφή οικονομικά και ηθικά επιχειρήματα υπέρ αυτής της αλλαγής», κατέληξε ο Ντάγκλας.
The Big Question είναι μια σειρά του Euronews Business όπου συνομιλούμε με ηγέτες της αγοράς και ειδικούς για ορισμένα από τα σημαντικότερα θέματα της σημερινής ατζέντας.
Δείτε το βίντεο επάνω για να παρακολουθήσετε ολόκληρη τη συζήτηση με την Tony’s Chocolonely.