Η οικονομία της ευρωζώνης συρρικνώνεται κατά 0,2% το πρώτο τρίμηνο του 2026

Η οικονομία της ευρωζώνης συρρικνώθηκε κατά 0,2% στο πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με την τελική εκτίμηση που δημοσίευσε την Παρασκευή η Eurostat, η στατιστική υπηρεσία της ΕΕ.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Το στοιχείο αυτό σηματοδοτεί σαφή επιδείνωση σε σχέση με την αύξηση 0,1% που έδειχναν τα προηγούμενα προκαταρκτικά στοιχεία και ανατρέπει την άνοδο 0,2% που είχε καταγραφεί στο τελευταίο τρίμηνο του 2025.

Σε ετήσια βάση, η οικονομία της ευρωζώνης αναπτύχθηκε μόλις κατά 0,3% το ίδιο διάστημα, από 1,2% πέρυσι, μια επιβράδυνση που αντανακλά την αυξανόμενη πίεση από τον πόλεμο με το Ιράν, ο οποίος συνεχίζει να προκαλεί σοβαρές ζημιές στον ενεργειακό εφοδιασμό της Ευρώπης, καθώς και στην επιχειρηματική και καταναλωτική εμπιστοσύνη.

Η Ιρλανδία αλλοιώνει την εικόνα, αλλά δεν τα εξηγεί όλα

Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο στη δημοσίευση της Eurostat είναι η τριμηνιαία συρρίκνωση του ΑΕΠ της Ιρλανδίας κατά 12,1% και πτώση κατά 16,8% σε σύγκριση με το ίδιο διάστημα ένα χρόνο πριν.

Τέτοια μεγέθη θα ισοδυναμούσαν με καταστροφή για τις περισσότερες οικονομίες, όμως το ιρλανδικό ΑΕΠ είναι γνωστό ότι παραμορφώνεται έντονα από τη δραστηριότητα μεγάλων πολυεθνικών εταιρειών, ιδίως στον φαρμακευτικό κλάδο.

Η Στατιστική Υπηρεσία της Ιρλανδίας έχει επισημάνει στο παρελθόν ότι τέτοιες διακυμάνσεις οφείλονται συνήθως στον βιομηχανικό τομέα που ελέγχεται από τις πολυεθνικές και όχι στις εγχώριες οικονομικές συνθήκες, ενώ οι οικονομολόγοι προειδοποιούν συστηματικά να μην ερμηνεύονται τυπικά τα στοιχεία για το ιρλανδικό ΑΕΠ.

Η βουτιά του πρώτου τριμήνου αντανακλά σε μεγάλο βαθμό την εξαιρετικά έντονη άνοδο των προηγούμενων τριμήνων, όταν, σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι φαρμακευτικές εξαγωγικές εταιρείες είχαν επισπεύσει τις αποστολές προς τις ΗΠΑ ενόψει των προθεσμιών για την επιβολή δασμών, διογκώνοντας την ιρλανδική παραγωγή και, κατ’ επέκταση, τα στοιχεία για το σύνολο της ευρωζώνης.

Χωρίς την Ιρλανδία, η εικόνα της ευρωζώνης δείχνει λιγότερο ανησυχητική.

Η Γερμανία, η μεγαλύτερη οικονομία του μπλοκ, αναπτύχθηκε κατά 0,3% στο πρώτο τρίμηνο, μετά από δύο χρόνια χρόνιας υστέρησης. Η Ιταλία επίσης κατέγραψε αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,3%, ενώ η Ισπανία συνέχισε να προηγείται μεταξύ των μεγάλων οικονομιών με ρυθμό ανάπτυξης 0,6%.

Η γαλλική οικονομία όμως συρρικνώθηκε κατά 0,1%, προσθέτοντας ακόμη έναν κρίκο σε μια αλυσίδα αδυναμίας που προϋπήρχε της τρέχουσας ενεργειακής κρίσης.

Σύμφωνα με την ανάλυση της Eurostat, ο μεγαλύτερος παράγοντας που επιβάρυνε την ανάπτυξη ήταν το καθαρό εξωτερικό εμπόριο, το οποίο αφαίρεσε 0,3 ποσοστιαίες μονάδες από την οικονομική δραστηριότητα, ενώ η ασθενέστερη επενδυτική δραστηριότητα μείωσε την ανάπτυξη κατά ακόμη 0,1 ποσοστιαία μονάδα.

Ο πόλεμος με το Ιράν και ο αντίκτυπος στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας

Ο πόλεμος με το Ιράν, που ξέσπασε τον Φεβρουάριο του 2026 ύστερα από συντονισμένα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στον Περσικό, βρίσκεται στο επίκεντρο της οικονομικής υποχώρησης της ευρωζώνης.

Σύμφωνα με το ίδιο το Οικονομικό Δελτίο της ΕΚΤ, οι τιμές του πετρελαίου εκτινάχθηκαν άμεσα στα περίπου 104 δολάρια το βαρέλι μετά τα πλήγματα. Μετά την ιρανική απάντηση, οι τιμές παραμένουν κοντά σε αυτά τα επίπεδα, καθώς τροφοδοτούνται από τον αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Επιθέσεις στις υποδομές παραγωγής ενέργειας στον Περσικό Κόλπο, συμπεριλαμβανομένων εγκαταστάσεων στο Κατάρ, έχουν επίσης αποδυναμώσει τις ροές υγροποιημένου φυσικού αερίου, από τις οποίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό οι Ευρωπαίοι εισαγωγείς.

Πολλοί οικονομολόγοι έχουν επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι ο συνδυασμός της αναστάτωσης στα Στενά του Ορμούζ, των αμερικανικών δασμολογικών πιέσεων και του κινεζικού ανταγωνισμού στις εξαγωγές πλήττει σφοδρά τις ευρωπαϊκές οικονομίες και ότι ο κίνδυνος στασιμοπληθωρισμού – συνδυασμός αναιμικής ανάπτυξης και αυξανόμενων τιμών – έχει εξελιχθεί στο βασικό δυσμενές σενάριο για το μπλοκ.

Η ΕΚΤ βρίσκεται μπροστά σε κρίσιμη επιλογή στη συνεδρίαση του Ιουνίου

Ο πληθωρισμός των τιμών καταναλωτή στην ευρωζώνη επιταχύνθηκε από 1,9% τον Φεβρουάριο σε 2,5% τον Μάρτιο και έφτασε το 3% τον Απρίλιο, υπό την καθοδηγητική επίδραση του κόστους ενέργειας.

Η ΕΚΤ διατήρησε αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίαση του Απριλίου, επισημαίνοντας παράλληλα ότι παρακολουθεί στενά τις πληθωριστικές πιέσεις.

Με την επόμενη απόφαση νομισματικής πολιτικής να έχει προγραμματιστεί για τις 11 Ιουνίου, οι αγορές προεξοφλούν πλέον σχεδόν βέβαιη αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,25%, σύμφωνα με δείκτες πιθανοτήτων που προκύπτουν από τις αγορές.

Έρευνα οικονομολόγων του Bloomberg που δημοσιεύθηκε τον Μάιο προέβλεπε δύο αυξήσεις επιτοκίων μέσα στο έτος, τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο. Τα νέα στοιχεία για τη συρρίκνωση του ΑΕΠ περιπλέκουν αυτή την προοπτική.

Στο μέτωπο της απασχόλησης, ο αριθμός των εργαζομένων στη ζώνη του ευρώ αυξήθηκε κατά 0,1% στο πρώτο τρίμηνο, παρότι οι συνολικές ώρες εργασίας μειώθηκαν κατά 0,2%.

Το ποσοστό ανεργίας αυξήθηκε οριακά στο 6,3% τον Απρίλιο από 6,2% τον Μάρτιο, μια μικρή αλλά ενδεικτική τάση, συμβατή με την εξασθένηση της ζήτησης για εργασία και με μια αγορά που, αν και ανθεκτική, αρχίζει να δέχεται πιέσεις.