Ουζμπεκιστάν: επιδιώκει μετάβαση από το outsourcing σε υπηρεσίες υψηλότερης αξίας, αξιοποιώντας νεανικό εργατικό δυναμικό, ενέργεια και ψηφιακές υποδομές για να προσελκύσει επενδύσεις
Το Ουζμπεκιστάν έχει θέσει ως στόχο τουλάχιστον 5 δισ. δολάρια (4,3 δισ. ευρώ) σε εξαγωγές υπηρεσιών πληροφορικής και τεχνητής νοημοσύνης έως το 2030, καθώς η χώρα επιχειρεί να μετατρέψει την τεχνητή νοημοσύνη από προτεραιότητα ψηφιακής πολιτικής σε ευρύτερο οικονομικό κλάδο.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Οι ετήσιες εξαγωγές υπηρεσιών πληροφορικής αυξήθηκαν από κάτω του 1 εκατ. δολαρίων (850.000 ευρώ) το 2017 σε σχεδόν 1 δισ. δολάρια (850 εκατ. ευρώ), σύμφωνα με τον υπουργό Ψηφιακών Τεχνολογιών του Ουζμπεκιστάν Σερζόντ Σερμάτοφ, ο οποίος σημείωσε ότι το επόμενο στάδιο θα εξαρτηθεί από τις δεξιότητες, τις επενδύσεις και την ικανότητα αξιοποίησης της τεχνητής νοημοσύνης σε επιχειρήσεις και δημόσιες υπηρεσίες.
Αξιωματούχοι, επενδυτές και ειδικοί στην τεχνητή νοημοσύνη περιέγραψαν την πρόκληση σε συνεντεύξεις τους στο Euronews στο περιθώριο του Διεθνούς Επενδυτικού Φόρουμ της Τασκένδης, καθώς αυξάνεται η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ, ψηφιακές υπηρεσίες και εργαζομένους που μπορούν να χρησιμοποιούν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης στην καθημερινή οικονομική δραστηριότητα.
Από το outsourcing στις υπηρεσίες τεχνητής νοημοσύνης
Η ψηφιακή οικονομία του Ουζμπεκιστάν αναπτύσσεται σε μια χώρα με νεανικό και ολοένα πιο συνδεδεμένο πληθυσμό. Σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία, η χώρα είχε 9,6 εκατ. άτομα ηλικίας 14 έως 30 ετών στις αρχές του 2025 (πηγή στα Αγγλικά), ενώ η διείσδυση του διαδικτύου έφτανε το 89% (πηγή στα Αγγλικά) μέχρι το τέλος του 2025.
Αυτό προσφέρει στο Ουζμπεκιστάν μια δυνητική εγχώρια βάση για ψηφιακή κατάρτιση, αλλά ο οικονομικός στόχος είναι οι αγορές του εξωτερικού. Οι εξαγωγές υπηρεσιών από τις εταιρείες του IT Park έφτασαν τα 191,8 εκατ. δολάρια (πηγή στα Αγγλικά) (169 εκατ. ευρώ) το πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Επιτροπή, καθώς το Ουζμπεκιστάν επιχειρεί να περάσει από το outsourcing σε ψηφιακές υπηρεσίες υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.
Ο Σερμάτοφ ανέφερε ότι η χώρα επιδιώκει να προσελκύσει εταιρείες που αναζητούν ταλέντο, κέντρα παράδοσης υπηρεσιών και πολυγλωσσικές ομάδες ικανές να εξυπηρετούν ξένες αγορές από το Ουζμπεκιστάν.
Ο στόχος, πρόσθεσε, δεν είναι μόνο να βοηθηθούν οι εταιρείες να μειώσουν το κόστος του outsourcing, αλλά και να υποστηριχθεί «η επέκταση σε τρίτες αγορές μέσω του Ουζμπεκιστάν».
Σε αυτό περιλαμβάνονται νεοφυείς επιχειρήσεις αλλά και καθιερωμένες εταιρείες πληροφορικής. Σύμφωνα με τον Σερμάτοφ, ξένες start-up μπορούν να λάβουν στήριξη αν δημιουργήσουν back-office δραστηριότητες και θέσεις εργασίας στο Ουζμπεκιστάν, ενώ η κυβέρνηση αναζητά επίσης περισσότερες εταιρείες που έχουν ως βάση την τεχνητή νοημοσύνη.
Ο Μπένεντικτ Μέικον-Κούνεϊ, επικεφαλής ΤΝ και Καινοτομίας στο Tony Blair Institute for Global Change, δήλωσε ότι χώρες όπως το Ουζμπεκιστάν ενδέχεται να βρουν ευκαιρίες στις υπηρεσίες και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, αντί να επιχειρήσουν να ανταγωνιστούν άμεσα τις Ηνωμένες Πολιτείες ή την Κίνα στην ανάπτυξη των πιο προηγμένων μοντέλων ΤΝ.
Ο στόχος είναι να συνδεθούν ταλέντο, εταιρείες και υποδομές δεδομένων με υπηρεσίες που μπορούν να πωληθούν πέρα από την εγχώρια αγορά.
Μετατρέποντας την ενέργεια σε ψηφιακές υπηρεσίες
Τα κέντρα δεδομένων παραμένουν κεντρικά στα σχέδια του Ουζμπεκιστάν για την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά δεν αποτελούν τον τελικό προορισμό. Είναι η υποδομή που χρειάζεται για να υποστηριχθούν υπηρεσίες cloud, εργαλεία ΤΝ και ψηφιακές εξαγωγές.
Ο Σερμάτοφ συνέδεσε άμεσα την ώθηση για κέντρα δεδομένων με την ενεργειακή πολιτική. «Με την τεχνητή νοημοσύνη χρειάζεσαι υπολογιστική ισχύ. Και για υπολογιστική ισχύ χρειάζεσαι ενέργεια», είπε. Αντί να εξάγει μόνο ηλεκτρική ενέργεια ως πρώτη ύλη, πρόσθεσε, το Ουζμπεκιστάν θέλει να την πουλά «με τη μορφή υπηρεσιών κέντρων δεδομένων ΤΝ».
Πρόσθεσε επίσης ότι οι επενδυτές σε κέντρα δεδομένων τεχνητής νοημοσύνης μπορούν να έχουν πρόσβαση σε κίνητρα, όπως φθηνότερη ηλεκτρική ενέργεια, εγκατάσταση στο IT Park, φορολογικά απαλλαγμένο περιβάλλον και εξαιρέσεις από δασμούς εισαγωγής για εξοπλισμό ΤΝ.
Ο Ρατζίτ Νάντα, διευθύνων σύμβουλος της DataVolt, περιέγραψε τη ζήτηση για κέντρα δεδομένων ως αποτέλεσμα της «ραγδαίας υιοθέτησης της ΤΝ» από εταιρείες, κυβερνήσεις και ψηφιακές πλατφόρμες. Ωστόσο υποστήριξε ότι η υποδομή από μόνη της δεν θα είναι αρκετή.
«Κεφάλαιο, ενέργεια και ταλέντο είναι όλα εξίσου σημαντικά», είπε, προσθέτοντας ότι κανένας μεμονωμένος παράγοντας δεν αρκεί για να πετύχει η υιοθέτηση της ΤΝ.
Δεξιότητες για την καθημερινή χρήση της τεχνητής νοημοσύνης
Το Ουζμπεκιστάν έχει ήδη εγκαινιάσει το πρόγραμμα «5 Million AI Leaders», που στοχεύει στη διάδοση της γνώσης γύρω από την ΤΝ σε σχολεία, πανεπιστήμια, εκπαιδευτικούς και δημόσιους λειτουργούς. Ο Σερμάτοφ ανέφερε ότι πάνω από ένα εκατομμύριο άνθρωποι έχουν ολοκληρώσει το πρόγραμμα.
Ο στόχος δεν είναι μόνο η κατάρτιση μηχανικών. Είναι να προετοιμαστούν εργαζόμενοι σε διαφορετικούς κλάδους ώστε να χρησιμοποιούν εργαλεία ΤΝ στη δουλειά τους.
Ο Βλαντίμιρ Νόροφ, πρόεδρος της Central Asian Association for AI, δήλωσε ότι η περιοχή θα πρέπει να επικεντρωθεί όχι μόνο στην εκπαίδευση μηχανικών, αλλά και στην «βασική κατανόηση» και την ικανότητα χρήσης της τεχνολογίας.
Εντόπισε την εκπαίδευση, την υγεία, τη γεωργία και τη λογιστική αλυσίδα ως τομείς όπου αυτές οι δεξιότητες μπορούν να αξιοποιηθούν σε όλη την Κεντρική Ασία.
Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στη δημόσια διοίκηση
Για τον Μέικον-Κούνεϊ, η κύρια πρόκληση είναι η εφαρμογή.
«Αυτή είναι πάντα η πρόκληση για τις κυβερνήσεις», είπε. Πρόκειται για το «να μεταφράζονται τα πραγματικά έγγραφα σε παράδοση υπηρεσιών και δράση».
Μερικά από τα πρώτα οφέλη μπορεί να προκύψουν από τυπικούς αλλά σημαντικούς τομείς της δημόσιας διοίκησης, όπως έντυπα, ελέγχους συμμόρφωσης, φορολογική διοίκηση και εντοπισμό απάτης.
Ο Μέικον-Κούνεϊ σημείωσε ότι αυτοί οι τομείς μπορούν να αποφέρουν πραγματικές εξοικονομήσεις, εφόσον οι κυβερνήσεις διαθέτουν ισχυρά συστήματα δεδομένων.
Η ευρύτερη υιοθέτηση θα εξαρτηθεί επίσης από την εμπιστοσύνη. Η απάτη, οι κυβερνοεπιθέσεις και η κακή χρήση δεδομένων μπορούν γρήγορα να υπονομεύσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών, καθιστώντας την κυβερνοασφάλεια μέρος της οικονομικής δοκιμασίας που αντιμετωπίζουν τα σχέδια του Ουζμπεκιστάν για την ΤΝ.