Το μέρισμα Τραμπ: πόσο κοστίζει και τι καλύπτουν τα 5.000 δολάρια

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ υποσχέθηκε να δώσει σε κάθε ενήλικο πολίτη χρηματικό ποσό 5.000 δολαρίων (4.290 ευρώ), εφόσον οι Ρεπουμπλικανοί διατηρήσουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας.

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ

Η πρόταση θα μπορούσε να κοστίσει σχεδόν 1,2 τρισ. δολάρια (1,03 τρισ. ευρώ), ποσό που υπερβαίνει το συνολικό αίτημα προϋπολογισμού του Πενταγώνου για το 2026.

«Αν οι Ρεπουμπλικανοί κερδίσουν, κερδίζετε μαζί μας και θα πάρετε 5.000 δολάρια. Θα λέγεται το μέρισμα Τραμπ», είπε ο Τραμπ στο ρεπουμπλικανικό συνέδριο για τις ενδιάμεσες εκλογές στο Ντάλας την Τετάρτη, την ώρα που το κόμμα δυσκολεύεται στις δημοσκοπήσεις απέναντι στους Δημοκρατικούς.

Παρομοίασε τις πληρωμές με τα μερίσματα που διανέμουν οι εταιρείες στους μετόχους τους, επικαλούμενος «την τεράστια ισχύ και επιτυχία μας στην οικονομία».

Μέσα σε μία ώρα, ο αντιπρόεδρος JD Vance φάνηκε να περιορίζει την πρόταση του Τραμπ, τουλάχιστον εν μέρει, προτείνοντας ότι οι πλούσιοι Αμερικανοί δεν θα λάβουν τις πληρωμές.

Οι ΗΠΑ είχαν περίπου 240 εκατ. ενήλικους πολίτες την εποχή των προεδρικών εκλογών του 2024, ανάμεσά τους 174 εκατ. εγγεγραμμένους ψηφοφόρους, σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα συνολικά στοιχεία του Γραφείου Απογραφών των ΗΠΑ (US Census Bureau). Μόνο περίπου το 70% του πληθυσμού σε ηλικία ψήφου ήταν εγγεγραμμένο στους εκλογικούς καταλόγους.

Η χορήγηση 5.000 δολαρίων σε κάθε ενήλικο πολίτη θα κόστιζε συνεπώς σχεδόν 1,2 τρισ. δολάρια. Πρόκειται για περίπου 220 δισ. δολάρια (189 δισ. ευρώ) περισσότερα από το σύνολο του αιτήματος προϋπολογισμού των 961 δισ. δολαρίων (825 δισ. ευρώ) του Πενταγώνου για το 2026, σύμφωνα με στοιχεία του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (Congressional Budget Office). Αν περιοριζόταν η πληρωμή στους εγγεγραμμένους ψηφοφόρους, το κόστος θα έφθανε περίπου τα 870 δισ. δολάρια.

Μια επιταγή 5.000 δολαρίων θα έδινε σε κάθε ενήλικα περισσότερα από όσα έλαβε μέσω των δύο γύρων άμεσων ομοσπονδιακών πληρωμών που εγκρίθηκαν κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ.

Τι μπορεί να καλύψει;

Οι μέσες δαπάνες ενός αμερικανικού νοικοκυριού ήταν 78.535 δολάρια (67.400 ευρώ) το 2024, ή 6.545 δολάρια (5.620 ευρώ) τον μήνα, σύμφωνα με το Γραφείο Στατιστικών Εργασίας των ΗΠΑ (US Bureau of Labor Statistics).

Αν δύο ενήλικες που μοιράζονται το ίδιο σπίτι λάμβαναν από 5.000 δολάρια (4.290 ευρώ) ο καθένας, η συνολική καταβολή των 10.000 δολαρίων (8.580 ευρώ) θα κάλυπτε περίπου 11 μήνες της μέσης συνολικής δαπάνης ενός νοικοκυριού για τρόφιμα ή περίπου 18 μήνες δαπανών για είδη παντοπωλείου. Οι υπολογισμοί βασίζονται στα στοιχεία δαπανών του 2024, προσαρμοσμένα στην αύξηση κατά 6,45% των τιμών καταναλωτή έως τον Ιούλιο του 2026.

Η στέγαση ήταν η μεγαλύτερη δαπάνη, αντιστοιχώντας στο 33,4% του μέσου προϋπολογισμού ενός νοικοκυριού. Τα νοικοκυριά δαπάνησαν 26.266 δολάρια (22.540 ευρώ) για στέγαση το 2024, ποσό που αντιστοιχεί σε περίπου 27.960 δολάρια (24.000 ευρώ) σε τιμές Ιουλίου 2026. Δύο πληρωμές των 5.000 δολαρίων θα κάλυπταν επομένως λίγο περισσότερο από τέσσερις μήνες μέσου κόστους στέγασης.

Η συνολική πληρωμή θα μπορούσε επίσης να καλύψει περίπου οκτώμισι μήνες μέσων δαπανών για μεταφορές ή 18 μήνες δαπανών υγείας. Καθώς αντιστοιχεί σε σχεδόν έξι φορές τη μέση ετήσια δαπάνη ενός νοικοκυριού για εκπαίδευση, θα μπορούσε θεωρητικά να καλύψει σχεδόν έξι χρόνια αυτών των εξόδων.

Ωστόσο, το ποσό για την εκπαίδευση είναι μέσος όρος για όλα τα νοικοκυριά, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με ελάχιστες ή καθόλου σχετικές δαπάνες.

Πόσο θα κόστιζε;

Η πρόταση του Τραμπ έρχεται λίγο αφού το δημόσιο χρέος της χώρας ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 40 τρισ. δολάρια (34,3 τρισ. ευρώ). Οι ΗΠΑ καταγράφουν επίσης ετήσιο δημοσιονομικό έλλειμμα σχεδόν 1,8 τρισ. δολαρίων (1,54 τρισ. ευρώ), ενώ ο πληθωρισμός παραμένει πηγή ανησυχίας.

«Η ιδέα ότι έχουμε σημειώσει δημοσιονομική επιτυχία είναι ανάποδη και αγγίζει τα όρια του γελοίου», δήλωσε ο Marc Goldwein, διευθυντής πολιτικής στην Επιτροπή για έναν Υπεύθυνο Ομοσπονδιακό Προϋπολογισμό, δεξαμενή σκέψης με έδρα την Ουάσινγκτον. «Δεν διαθέτουμε πλεονάσματα για να τα μοιράσουμε».

Οι ανησυχίες για το χρέος της χώρας επιτείνονται από το υψηλό κόστος δανεισμού του Δημοσίου.

Η απόδοση του σημείου αναφοράς, του 10ετούς ομολόγου του αμερικανικού Δημοσίου, ανέβηκε πάνω από 4,85% την Τετάρτη, στο υψηλότερο επίπεδο σχεδόν τριών ετών, προτού υποχωρήσει ελαφρώς, ενώ η απόδοση του 30ετούς ανήλθε στο 5,29%, κοντά στο υψηλό 18ετίας του 5,33% που είχε σημειωθεί τον Αύγουστο.

Οι αποδόσεις των ομολόγων του Δημοσίου συμβάλλουν στον καθορισμό του κόστους δανεισμού σε όλη την αμερικανική οικονομία, επομένως οι παρατεταμένες αυξήσεις μπορούν να κάνουν ακριβότερα τα στεγαστικά και τα επιχειρηματικά δάνεια, να επιβραδύνουν την οικονομική ανάπτυξη και να πιέσουν τις τιμές των μετοχών.

Με την κυβέρνηση να εμφανίζει ήδη μεγάλο έλλειμμα, παραμένει ασαφές πώς θα χρηματοδοτηθούν οι προτεινόμενες πληρωμές.

Ο Vance πρότεινε ότι θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν από τα έσοδα των αμερικανικών δασμών.

Η κυβέρνηση αναμένει να εισπράξει περίπου 406 δισ. δολάρια (348 δισ. ευρώ) από τελωνειακούς δασμούς κατά τη διάρκεια του δημοσιονομικού έτους 2026, σύμφωνα με το υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ. Σε αυτό περιλαμβάνονται όλοι οι τελωνειακοί δασμοί, όχι μόνο οι δασμοί που εισήγαγε ο Τραμπ.

Το ποσό αυτό θα κάλυπτε μόνο περίπου το ένα τρίτο του εκτιμώμενου κόστους 1,18 τρισ. δολαρίων (1,01 τρισ. ευρώ) για την καταβολή 5.000 δολαρίων (4.290 ευρώ) σε κάθε ενήλικο πολίτη. Ακόμη και αν οι πληρωμές περιοριστούν στους 174 εκατ. εγγεγραμμένους ψηφοφόρους της χώρας, το κόστος θα ήταν περίπου 870 δισ. δολάρια (747 δισ. ευρώ), δηλαδή περισσότερο από το διπλάσιο των προβλεπόμενων ετήσιων εσόδων από τελωνειακούς δασμούς.

Όταν ο Τραμπ συζήτησε μια παρόμοια πληρωμή νωρίτερα φέτος, πρότεινε ένα μέρισμα 2.000 δολαρίων (1.720 ευρώ) και είπε ότι δεν πιστεύει πως χρειάζεται την έγκριση του Κογκρέσου.

Πέρυσι, ο Τραμπ έδωσε στα μέλη των ενόπλων δυνάμεων επιταγή 1.776 δολαρίων (1.520 ευρώ), την οποία αποκάλεσε «μέρισμα πολεμιστή».

«Θα ετοιμάσω ένα νομοσχέδιο ώστε να μπορέσουμε να εγκρίνουμε το Trump Dividend αμέσως μετά τις εκλογές της 3ης Νοεμβρίου», έγραψε ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής Bernie Moreno από το Οχάιο στην πλατφόρμα X αργά την Τετάρτη. «Επειδή οι Ρεπουμπλικανοί (και η Αμερική) θα κερδίσουν!»

Ωστόσο, το Κογκρέσο θα πρέπει να εγκρίνει τις προτεινόμενες πληρωμές.

Η πρόταση του Τραμπ θα ήταν νόμιμη, διότι η πληρωμή θα ήταν διαθέσιμη ανεξάρτητα από το πώς ψήφισε κάποιος, ή αν ψήφισε καθόλου, σύμφωνα με τον δικηγόρο John Day, που εδρεύει στο Νέο Μεξικό.

«Πρόκειται για προεκλογική υπόσχεση», είπε ο Day. «Δεν είναι πληρωμή προς άτομα με σκοπό να τα πείσει να ψηφίσουν με έναν συγκεκριμένο τρόπο».

Οι Ρεπουμπλικανοί βρίσκονται σε θέση άμυνας καθώς προσπαθούν να προστατεύσουν την οριακή πλειοψηφία τους στη Βουλή απέναντι σε ένα δυσμενές πολιτικό κλίμα. Ο Τραμπ είναι αντιδημοφιλής και οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι οι περισσότεροι Αμερικανοί αντιτίθενται στον πόλεμο στο Ιράν. Ακόμη και η Γερουσία, την οποία κάποτε οι Ρεπουμπλικανοί φαίνονταν καλά τοποθετημένοι να διατηρήσουν, θεωρείται πλέον αμφίρροπη.