Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα καλεί τους πολίτες σε όλη την Ευρώπη να ψηφίσουν για τα σχέδια των μελλοντικών χαρτονομισμάτων ευρώ πριν κλείσει η δημόσια διαβούλευση στις 21 Σεπτεμβρίου.
Ποταμοί, πουλιά και μορφές της ευρωπαϊκής κουλτούρας, ανάμεσά τους συνθέτες, συγκαταλέγονται στις επιλογές σχεδιασμού που ζητά η ΕΚΤ από τους πολίτες να εξετάσουν για τα μελλοντικά χαρτονομίσματα του ευρώ. Περισσότεροι από 9 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν ήδη ψηφίσει, αλλά η ΕΚΤ καλεί κι άλλους να εκφράσουν την άποψή τους πριν κλείσει η έρευνα την ερχόμενη Δευτέρα.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η ΕΚΤ έχει ήδη ζητήσει στο παρελθόν τη γνώμη των Ευρωπαίων για την ανανέωση του σχεδιασμού, αλλά είναι η πρώτη φορά που ξεκινά μια έρευνα (πηγή στα Αγγλικά) ζητώντας τους να αξιολογήσουν τα δέκα σχέδια που έχουν προεπιλεγεί. Τα προτεινόμενα σχέδια διαφέρουν επίσης αισθητά από εκείνα που απεικονίζονται στα σημερινά χαρτονομίσματα.
Σε έναν κόσμο όπου η χρήση μετρητών μειώνεται ολοένα και περισσότερο, η ΕΚΤ στέλνει ένα μήνυμα στους Ευρωπαίους: τα μετρητά παραμένουν, και οι ίδιοι μπορούν να συμβάλουν στο πώς θα μοιάζουν στο μέλλον.
«Τα μετρητά δεν είναι απλώς ένα κατάλοιπο του παρελθόντος. Είναι μέρος της καθημερινής ζωής για εκατομμύρια Ευρωπαίους», δήλωσε το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ Piero Cipollone σε εκδήλωση για τα χαρτονομίσματα του ευρώ στις Βρυξέλλες, τη Δευτέρα.
Η έρευνα αφορά δέκα σχέδια που έχουν περάσει στη βραχεία λίστα, με βάση δύο πιθανά θέματα: «Ευρωπαϊκή κουλτούρα» και «Ποταμοί και πουλιά». Τα αποτελέσματα θα συμβάλουν, χωρίς όμως να καθορίσουν, την τελική απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, η οποία αναμένεται προς τα τέλη του 2026. Τα νέα χαρτονομίσματα θα χρειαστούν στη συνέχεια αρκετά χρόνια για να αναπτυχθούν και εκτιμάται ότι θα αρχίσουν να κυκλοφορούν σταδιακά από το 2029.
«Πάνω από 31 δισ. χαρτονομίσματα ευρώ, αξίας άνω των 1,6 τρισ. ευρώ, κυκλοφορούν σήμερα, με ετήσια αύξηση περίπου 3%. Κυκλοφορούν επίσης πάνω από 150 δισ. κέρματα ευρώ», είπε ο Cipollone. Πρόσθεσε ακόμη ότι τα μετρητά εξακολουθούν να έχουν ρόλο όταν διαταράσσονται άλλα μέσα πληρωμής, για παράδειγμα σε διακοπές ρεύματος ή διαδικτύου.
Ο ρόλος των μετρητών θα μπορούσε να ενισχυθεί περαιτέρω από την προτεινόμενη ευρωπαϊκή νομοθεσία που είναι γνωστή ως Single Currency Package. Το πακέτο, το οποίο βρίσκεται υπό διαπραγμάτευση στις Βρυξέλλες, περιλαμβάνει μέτρα που σκοπό έχουν να ενισχύσουν το καθεστώς των μετρητών ως νόμιμου χρήματος και την υποχρεωτική αποδοχή τους.
«Τα μετρητά προσφέρουν κάτι που είναι δύσκολο να αντικατασταθεί: ένα απτό στήριγμα σταθερότητας και εμπιστοσύνης. Τα μετρητά προάγουν επίσης τη χρηματοοικονομική ένταξη. Είναι απλά και εύχρηστα. Προστατεύουν την ιδιωτικότητα. Και, ίσως πιο σημαντικό, διασφαλίζουν την ελευθερία επιλογής», είπε ο Cipollone στην ομιλία του.
Σύμφωνα με έρευνα της ΕΚΤ για το 2024, μια ολοένα μεγαλύτερη πλειονότητα Ευρωπαίων θεωρεί σημαντική τη διατήρηση των μετρητών ως επιλογής πληρωμής.
«Τα μετρητά είναι η μοναδική μορφή χρήματος που κάθε πολίτης μπορεί να κρατήσει απευθείας. Από τη στιγμή που έχεις μετρητά, δεν χρειάζεσαι κανέναν ενδιάμεσο ή συσκευή για να τα χρησιμοποιήσεις», σημείωσε ο Cipollone.
Ψηφιακό και φυσικό ευρώ
Στη στρατηγική της για τις πληρωμές, η ΕΚΤ επενδύει όχι μόνο στην ανανέωση του σχεδιασμού των χαρτονομισμάτων αλλά και στη δημιουργία του ψηφιακού ευρώ, μιας ηλεκτρονικής μορφής χρήματος της κεντρικής τράπεζας που θα συμπληρώνει τα μετρητά. Η ΕΚΤ αναφέρει ότι η στήριξή της στα μετρητά συνδέεται άρρηκτα με αυτό το νέο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής, το οποίο προορίζεται να επιτρέψει τόσο offline όσο και online συναλλαγές με υψηλό βαθμό προστασίας της ιδιωτικότητας.
Το ψηφιακό ευρώ θα μπορούσε να εκδοθεί για πρώτη φορά το 2029, εφόσον οι διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2026.
«Επενδύουμε τόσο στα μετρητά ευρώ όσο και στο ψηφιακό ευρώ. Μαζί, θα διασφαλίσουν ότι οι Ευρωπαίοι έχουν πρόσβαση σε χρήμα της κεντρικής τράπεζας σε φυσική και ψηφιακή μορφή για τις καθημερινές συναλλαγές τους», δήλωσε ο Cipollone.
Μαζί, οι δύο μορφές χρήματος της κεντρικής τράπεζας θα μπορούσαν να διασφαλίσουν ότι «μια ευρωπαϊκή λύση είναι διαθέσιμη για όλους τους τύπους πληρωμών, ανά πάσα στιγμή, σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ», όπως είπε.
Ένας λόγος για τον οποίο η ΕΚΤ έχει αναπτύξει μια νέα στρατηγική πληρωμών είναι η ανάγκη για στρατηγική αυτονομία σε συνθήκες μεγάλης γεωπολιτικής αβεβαιότητας και της έντονης εξάρτησης της ΕΕ από την αμερικανική υποδομή πληρωμών.
Οι Visa και Mastercard, αμφότερες αμερικανικές, αντιπροσωπεύουν το 61% των πληρωμών με κάρτα στη ζώνη του ευρώ και σχεδόν όλες τις διασυνοριακές συναλλαγές με κάρτα, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΚΤ για το 2025.