Η ταινία "Sentimental Value" του Γιοακίμ Τρίερ σάρωσε, κερδίζοντας συνολικά έξι βραβεία, μεταξύ των οποίων τα βραβεία καλύτερης ευρωπαϊκής ταινίας, καλύτερης σκηνοθεσίας και τα δύο βραβεία ερμηνείας.
Τα φετινά Βραβεία Ευρωπαϊκά Κινηματογράφου εξελίχθηκαν σε θρίαμβο για το συγκινητικό και πολυεπίπεδο οικογενειακό δράμα Sentimental Value(«Συναισθηματική αξία») του Νορβηγού σκηνοθέτη Γιόακιμ Τρίερ.
Η ταινία σάρωσε τα «ευρωπαϊκά Όσκαρ», κερδίζοντας έξι βραβεία, συμπεριλαμβανομένου του πολυπόθητου βραβείου καλύτερης ευρωπαϊκής ταινίας.
Κέρδισε 14 άλλες ταινίες, μεταξύ των οποίων η συναρπαστική ταινία του Τζαφάρ Παναχί που κέρδισε τον Χρυσό Φοίνικα Ήταν απλώς ένα ατύχημα (It Was Just An Accident), η μετα-αποκαλυπτική οδύσσεια Sirāt του Όλιβερ Λάξε που «τσακίζει κόκκαλα» και η ταινία-σταθμός της Μάσα Σιλίνσκι Sound of Falling («Ηχος της Πτώσης»).
Ο Τρίερ κέρδισε το βραβείο καλύτερης σκηνοθεσίας για την εξερεύνηση της δυσλειτουργικής οικογενειακής δυναμικής, καθώς και το βραβείο καλύτερου σεναρίου μαζί με τον επί χρόνια σεναριογράφο του Eskil Vogt.
Στην κριτική του euronews για την ταινία Sentimental Value, σημειώνεται: "Παρά την προβλέψιμη κατάληξη που θα έχετε μαντέψει από το τέλος της πρώτης πράξης, η ταινία Sentimental Value ολοκληρώνεται ως ωδή στην προσπάθεια για το καλύτερο δυνατό και στο πώς, σε ορισμένες περιπτώσεις, η ζωή και η τέχνη μπορούν να συγκλίνουν για να δημιουργήσουν κάτι μεγαλύτερο." Διαβάστε ολόκληρη την κριτική εδώ.
Η Renate Reinsve κέρδισε το βραβείο Καλύτερης Ευρωπαίας Ηθοποιού για την ταινία Sentimental Value, επιβεβαιώνοντας για άλλη μια φορά πως η συνύπαρξή της με τον Τρίερ αποδίδει, όπως στο The Worst Person in the World, αλλά ταυτόχρονα πως και η ίδια αποτελεί μια από τις πιο εκλυστικές ηθοποιούς παγκοσμίως.
Καλύτερος ηθοποιός αναδείχθηκε ο Stellan Skarsgård για τον ρόλο του ως απόντος πατέρα στην ταινία του Τρίερ. Ο λόγος του ήταν σύντομος και περιεκτικός: "Νιώθω σαν να επιστρέφω σπίτι. Σας ευχαριστώ με όλη μου την καρδιά". Ένα αναμενόμενο βραβείο για τον Skarsgård, ο οποίος πρόσφατα πήρε Χρυσή Σφαίρα και εδραιώνει τη θέση του ως επικρατέστερος υποψήφιος για τα Όσκαρ τον Μάρτιο.
Το Sentimental Value κέρδισε επίσης το βραβείο καλύτερης μουσικής (Hania Rani).
Όπως συνηθίζεται στα βραβεία της EFA μια ταινία σάρωσε τα πάντα. Αυτό συνέβη πέρυσι με το Emilia Pérez και επίσης πριν από δύο χρόνια για την Ανατομία μιας πτώσης.
Φυσικά ελάχιστοι παραπονιούνται φέτος, καθώς η ταινία που σάρωσε είναι μια από τις αγαπημένες- ωστόσο καλό θα ήταν να αλλάξουν κάποιοι κανόνες και παράμετροι, έτσι ώστε στο τέλος της ημέρας να υπάρχουν περισσότεροι νικητές.
Ακολουθεί η λίστα με τους φετινούς νικητές της EFA.
Άλλος μεγάλος νικητής της βραδιάς ήταν το Sirāt του Oliver Laxe, μια ακόμα αγαπημένη ταινία του 2025. Κατέκτησε πέντε βραβεία: Καλύτερο σχεδιασμό παραγωγής (Leila Ateca), καλύτερο σχεδιασμό ήχου (Laia Casanovas), καλύτερο μοντάζ (Cristóbal Fernández), καλύτερη κινηματογράφηση (Maura Herce) και καλύτερη σκηνοθεσία κάστινγκ (Nadia Acimi, Luis Bértolo και Maria Rodrio).
Στην κριτική μας για το Sirāt, αναφέραμε: "Είτε είστε απόλυτα σύμφωνοι με το ταξίδι στη λήθη είτε με τις φιλόδοξες ταλαντεύσεις που κάνει το Sirāt, ο Laxe δημιουργεί μια τόσο ιλιγγιώδη και αναζωογονητική έκσταση που είναι σίγουρο ότι θα πάρετε αυτή την ταινία μαζί σας στο σπίτι. Ο αντίκτυπός της θα αντηχεί στο μυαλό και στα κόκαλά σας." Διαβάστε ολόκληρη την κριτική εδώ.
Το Sound of Falling κέρδισε μόνο το βραβείο καλύτερων κοστουμιών (Sabrina Kramer), ενώ η ταινία Bugonia του Γιώργου Λάνθιμου πήγε "αινιγματικά" στο σπίτι μόνο με το βραβείο καλύτερου μακιγιάζ και μαλλιών (Torsten Witte).
Η μεγαλύτερη έκπληξη της βραδιάς ήρθε με τη μορφή ενός τεράστιου σνομπ: Το It Was Just An Accident του Τζαφάρ Παναχί έφυγε με άδεια χέρια.
Μια πολιτικά φορτισμένη και πανηγυρική τελετή
Ενώ η τελετή κύλησε ομαλά με οικοδεσπότη τον Mark Cousins, του οποίου το πάθος και ο ενθουσιασμός ήταν μεταδοτικός όπως πάντα, η εκδήλωση ήταν πολιτικά φορτισμένη από την αρχή.
Ο αντιφρονών Ιρανός σκηνοθέτης Τζαφάρ Παναχί καλωσορίστηκε στη σκηνή νωρίς στην τελετή και παρουσιάστηκε από τον Cousins ως "ένας από τους μεγαλύτερους κινηματογραφιστές του κόσμου".
Ο Παναχί άνοιξε τα 38α EFAs κάνοντας μια δήλωση για το Ιράν και τις πρόσφατες φρικαλεότητες που διέπραξε η καταπιεστική κυβέρνηση της Τεχεράνης.
"Αν ο κόσμος δεν αντιδράσει σε αυτή την κατάφωρη βία σήμερα, όχι μόνο το Ιράν αλλά ολόκληρος ο κόσμος κινδυνεύει", δήλωσε ο Παναχί. "Η βία, όταν μένει αναπάντητη, εξομαλύνεται. Εξαπλώνεται. Γίνεται μεταδοτική. Όταν η αλήθεια συνθλίβεται σε ένα μέρος, η ελευθερία υποφέρει παντού. Τότε κανείς δεν είναι ασφαλής, οπουδήποτε στον κόσμο. Όχι στο Ιράν. Ούτε στην Ευρώπη. Ούτε στην Αμερική".
Κατέληξε: "Τα καθήκοντά μας ως κινηματογραφιστές και καλλιτέχνες είναι πιο δύσκολα από ποτέ. Αν απογοητευόμαστε από τους πολιτικούς, πρέπει τουλάχιστον να αρνηθούμε να παραμείνουμε σιωπηλοί. Γιατί η σιωπή σε μια εποχή σκοταδιού δεν είναι ουδετερότητα. Η σιωπή είναι συμμετοχή στο σκοτάδι".
Ο Παναχί ακύρωσε τις προγραμματισμένες συνεντεύξεις - το Euronews Culture επρόκειτο να έχει ένα τετ-α-τετ με τον σκηνοθέτη - αλλά το γεγονός ότι τα ΕFA έδωσαν στον σκηνοθέτη ένα βήμα για να σχολιάσει την λογοκρισία και την καταπίεση στον ιρανικό λαό ήταν μια ιδιαίτερα έξυπνη πινελιά.
Πολλοί από τους αποδέκτες των βραβείων εξέφρασαν επίσης την αλληλεγγύη τους για τον λαό του Ιράν, ενώ αναφέρθηκαν σε κάποιες από τις ανησυχίες τους λόγω των διεθνών εξελίξεων: Ο Ντόναλντ Τραμπ "κλέβει ένα βραβείο που δεν του αξίζει"- οι κινηματογραφιστές διαφέρουν από τους πολιτικούς επειδή "εργάζονται από κοινού, σε αντίθεση με τους πολιτικούς που κάνουν πόλεμο"- τα μάτια των παιδιών είναι "ιερά", ιδίως σε συγκρούσεις- και οι ευρωπαϊκές αξίες "δέχονται επίθεση".
Όχι ότι δεν υπήρχε και κινηματογραφική δράση. Ένα από τα πιο αξιομνημόνευτα σημεία της βραδιάς ήταν η απονομή από την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου, Juliette Binoche, του φετινού βραβείου Lifetime Achievement στη θρυλική Νορβηγίδα Liv Ullmann_(Persona_, Σκηνές από έναν γάμο).
Εμφανώς συγκινημένη η Ullmann ανέβηκε στη σκηνή για να παραλάβει το βραβείο. "Είμαι πολύ, πολύ ευγνώμων", είπε η ίδια καταχειροκροτούμενη. Αλλά ακόμη και τότε, το κλίμα μετατοπίστηκε ξανά στα τρέχοντα γεγονότα.
"Ο κόσμος είναι παράξενος και τρομακτικός και δύσκολο να τον καταλάβεις - αλλά οι ταινίες μπορούν να πουν στους ανθρώπους γιατί φοβόμαστε ειδικά τώρα", είπε η Ullmann, η οποία ανέφερε επίσης πόσο παράξενο ήταν το γεγονός ότι το Νόμπελ "ξαφνικά πήγε σε κάποιον άλλο" - αναφερόμενη στην ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας Mαρία Κορίνα Ματσάδο που πρόσφατα παρέδωσε το Νόμπελ Ειρήνης στον Tραμπ, μια κίνηση που προκάλεσε μεγάλη δυσπιστία στη Νορβηγία.
"Έχουμε νόμους στη Νορβηγία - Αν κάνετε κατάχρηση ενός βραβείου Νόμπελ, μπορούμε να σας το αφαιρέσουμε. Έτσι, κάποιος στις Ηνωμένες Πολιτείες θα απογοητευτεί σύντομα".
Καμπανάκι για την περίοδο απονομής των βραβείων στις ΗΠΑ;
Η φετινή τελετή πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο, στο Σπίτι των Παγκόσμιων Πολιτισμών της πόλης - πιο αργά από ίτι συνήθως. Τα βραβεία EFA συνήθως πραγματοποιούνται στο τέλος του έτους, και τα βραβεία του 2026 είναι ακριβώς στη μέση της περιόδου των διεθνών βραβείων, για να εδραιωθούν καλύτερα ως τα ευρωπαϊκά Όσκαρ.
Το Χόλιγουντ το προσέχει. Έχει παρατηρηθεί αύξηση των μη αγγλόφωνων ταινιών που συμμετέχουν στις μεγάλες κατηγορίες εκτός από την καλύτερη διεθνή ταινία, γεγονός που δείχνει ότι τα μεγάλα αμερικανικά βραβεία επιτέλους ανοίγονται στον υπόλοιπο παγκόσμιο κινηματογράφο.
Ας ελπίσουμε ότι οι επερχόμενες υποψηφιότητες για Όσκαρ (που θα ανακοινωθούν την Πέμπτη 22 Ιανουαρίου) θα συνεχίσουν να αντικατοπτρίζουν το πόσο ο ευρωπαϊκός κινηματογράφος δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από το Χόλιγουντ όταν πρόκειται για την παραγωγή μερικών από τις καλύτερες ταινίες. Μπορείτε να στοιχηματίσετε ότι η ταινία Sentimental Value θα πάει στα Όσκαρ με αρκετή αυτοπεποίθηση.
Ακολουθεί ο κατάλογος των φετινών νικητών της EFA:
Καλύτερη ευρωπαϊκή ταινία
- ΝΙΚΗΤΗΣ: ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΙΚΗ ΑΞΙΑ (Νορβηγία, Γαλλία, Δανία, Γερμανία, Σουηδία) -Σκηνοθεσία: Joachim Trier
- AFTERNOONS OF SOLITUDE (Ισπανία, Γαλλία) - Σκηνοθεσία: Albert Serra
- ARCO (Γαλλία) - Σκηνοθεσία: Ugo Bienvenu
- DOG OF GOD (Λετονία, ΗΠΑ) - Σκηνοθεσία: Raitis Ābele & Lauris Ābele
- FIUME O MORTE! (Κροατία, Σλοβενία, Ιταλία) - Σκηνοθεσία: Igor Bezinović
- IT WAS JUST AN ACCIDENT (Γαλλία, Ιράν, Λουξεμβούργο) - Σκηνοθεσία: Jafar Panahi
- LITTLE AMELIE (Γαλλία) - Σκηνοθεσία: Maïlys Vallade & Liane-Cho Han
- OLIVIA AND THE INVISIBLE EARTHQUAKE (Ισπανία, Γαλλία, Βέλγιο, Ελβετία, Χιλή) - Σκηνοθεσία: Irene Iborra Rizo
- RIEFENSTAHL (Γερμανία) - Σκηνοθεσία: Andres Veiel
- SIRÂT (Ισπανία, Γαλλία) - Σκηνοθεσία: Oliver Laxe
- SONGS OF SLOW BURNING EARTH (Ουκρανία, Γαλλία, Δανία, Σουηδία) - Σκηνοθεσία: Olha Zhurba
- SOUND OF FALLING (Γερμανία) - Σκηνοθεσία: Mascha Schilinski
- TALES FROM THE MAGIC GARDEN (Τσεχική Δημοκρατία, Σλοβακία, Σλοβενία, Γαλλία) - Σκηνοθεσία: David Súkup, Patrik Pašš, Leon Vidmar & Jean-Claude Rozec,
- THE VOICE OF HIND RAJAB (Γαλλία, Τυνησία) - Σκηνοθεσία: Kaouther Ben Hania
- WITH HASAN IN GAZA (Γερμανία) - Σκηνοθεσία: Kamal Aljafari
Καλύτερος Ευρωπαίος σκηνοθέτης
- ΝΙΚΗΤΗΣ: Joachim Trier για το SENTIMENTAL VALUE
- Γιώργος Λάνθιμος για την ταινία BUGONIA
- Oliver Laxe για το SIRĀT
- Jafar Panahi για το IT WAS JUST AN ACCIDENT
- Mascha Schilinski για το SOUND OF FALLING
Ευρωπαία ηθοποιός
- ΝΙΚΗΤΗΣ: Renate Reinsve στο SENTIMENTAL VALUE
- Leonie Benesch στο LATE SHIFT
- Valeria Bruni Tedeschi στο DUSE
- Léa Drucker στο CASE 137
- Vicky Krieps στο LOVE ME TENDER
Ευρωπαίος ηθοποιός
- ΝΙΚΗΤΗΣ: Stellan Skarsgård στο SENTIMENTAL VALUE
- Sergi López στο SIRĀT
- Mads Mikkelsen στο THE LAST VIKING
- Toni Servillo στο LA GRAZIA
- Idan Weiss στο FRANZ
Ευρωπαίος σεναριογράφος
- ΝΙΚΗΤΗΣ: Eskil Vogt & Joachim Trier για το SENTIMENTAL VALUE
- Santiago Fillol & Oliver Laxe για το SIRĀT
- Τζαφάρ Παναχί για το IT WAS JUST AN ACCIDENT
- Mascha Schilinski & Louise Peter για το SOUND OF FALLING
- Paolo Sorrentino για το LA GRAZIA
Καλύτερο ευρωπαϊκό ντοκιμαντέρ
- ΝΙΚΗΤΉΣ: FIUME O MORTE!
- ΑΠΟΓΕΎΜΑΤΑ ΜΟΝΑΞΙΆΣ
- RIEFENSTAHL
- ΤΡΑΓΟΎΔΙΑ ΤΗΣ ΓΗΣ ΠΟΥ ΚΑΊΓΕΤΑΙ ΑΡΓΆ
- ΜΕ ΤΟΝ ΧΑΣΆΝ ΣΤΗ ΓΆΖΑ
Καλύτερη ευρωπαϊκή ταινία κινουμένων σχεδίων μεγάλου μήκους
- ΝΙΚΗΤΗΣ: ARCO
- Ο ΣΚΥΛΟΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ
- Η ΜΙΚΡΗ ΑΜΕΛΙ
- Η ΟΛΙΒΙΑ ΚΑΙ Ο ΑΌΡΑΤΟΣ ΣΕΙΣΜΌΣ
- ΠΑΡΑΜΎΘΙΑ ΑΠΌ ΤΟΝ ΜΑΓΙΚΌ ΚΉΠΟ
Ευρωπαϊκή ανακάλυψη - Prix FIPRESCI
- ΝΙΚΗΤΗΣ: ON FALLING (Ηνωμένο Βασίλειο, Πορτογαλία) - Σκηνοθεσία: Laura Carreira
- LITTLE TROUBLE GIRLS (KAJ TI JE DEKLICA) (Σλοβενία, Ιταλία, Κροατία, Σερβία) - Σκηνοθεσία: Urška Djukić
- MY FATHER'S SHADOW (Ηνωμένο Βασίλειο, Νιγηρία) - Σκηνοθεσία: Akinola Davies Jr.
- ONE OF THOSE DAYS WHEN HEMME DİES (Τουρκία, Γερμανία) - Σκηνοθεσία: Murat Fıratoğlu
- SAUNA (Δανία) - Σκηνοθεσία: Mathias Broe
- UNDER THE GREY SKY (Πολωνία) - Σκηνοθεσία: Mara Tamkovich
Ευρωπαϊκό Βραβείο Νέου Κοινού
- ΝΙΚΗΤΗΣ: SIBLINGS (Ιταλία) - Σκηνοθεσία: Greta Scarano
- ARCO (Γαλλία) - Σκηνοθεσία: Ugo Bienvenu
- I ACCIDENTALLY WROTE A BOOK (Ουγγαρία, Κάτω Χώρες) - Σκηνοθεσία: Nóra Lakos
Μείνετε συντονισμένοι στο Euronews Culture για την αποκλειστική μας συνέντευξη με τον Oliver Laxe (Sirāt), καθώς και για τα σημαντικότερα στιγμιότυπα από το φετινό κόκκινο χαλί της EFA.