Μετά από χρόνια υπερβάσεων κόστους και καθυστερήσεων, το Neom της Σαουδικής Αραβίας, υπερπόλη με ανανεώσιμη ενέργεια, μειώνεται σημαντικά και οι Ασιατικοί Χειμερινοί Αγώνες 2029 που θα φιλοξενούσε αναβλήθηκαν.
Η Σαουδική Αραβία ετοιμάζεται να μειώσει δραστικά το Neom, το εμβληματικό της σχέδιο υπερ-πόλης.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, ο διάδοχος του θρόνου και πρόεδρος του Neom Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν πλέον οραματίζεται μια πολύ μικρότερη ανάπτυξη από ό,τι είχε αρχικά σχεδιαστεί, έπειτα από χρόνια υπερβάσεων κόστους και καθυστερήσεων.
Το Σάββατο, το βασίλειο ανακοίνωσε την επ’ αόριστον αναβολή των Ασιατικών Χειμερινών Αγώνων, που είχαν προγραμματιστεί για το 2029 στην Trojena, ένα χιονοδρομικό κέντρο που λειτουργεί όλο τον χρόνο στα βουνά του Neom.
Πέρα από τη συρρίκνωση της Trojena, σύμφωνα με πληροφορίες βρίσκεται σε εξέλιξη ριζικός επανασχεδιασμός της The Line, της φουτουριστικής γραμμικής πόλης και κεντρικού έργου του Neom, που αρχικά προβλεπόταν να εκτείνεται 170 χιλιόμετρα προς την ενδοχώρα από την Ερυθρά Θάλασσα, διασχίζοντας ερημικά βουνά.
Εντεινόμενη πίεση στις τιμές
Η απόφαση για τη συρρίκνωση του Neom και την αναβολή των Ασιατικών Χειμερινών Αγώνων φαίνεται να αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη πίεση στα φιλόδοξα σχέδια του Ριάντ εν μέσω υποτονικών τιμών πετρελαίου. Το Brent διαπραγματεύεται αυτή την περίοδο λίγο πάνω από 60 δολάρια το βαρέλι.
Με έκταση περίπου όσο το Βέλγιο, το Neom παρουσιάστηκε αρχικά ως η σαουδαραβική απάντηση στη Silicon Valley, ένας κόμβος τεχνολογίας και φουτουριστικής καινοτομίας. Ο προϋπολογισμός ανερχόταν σε περίπου 500 δισ. δολάρια, αλλά πρόσφατα δημοσιεύματα αναφέρουν ότι το πραγματικό κόστος μπορεί να αγγίξει τα 9 τρισ. δολάρια.
Πρωτοπαρουσιάστηκε το 2017. Η μεγα-πόλη στην έρημο αναμενόταν να φιλοξενεί εννέα εκατομμύρια κατοίκους έως το 2045, καθώς η Σαουδική Αραβία επιδίωκε να αυξήσει τον πληθυσμό της και να εξελιχθεί σε παγκόσμια οικονομική δύναμη.
Ανάμεσα στα εμβληματικά υποέργα περιλαμβάνονταν:
- Η «The Line», μια πόλη στην ενδοχώρα που θα εκτεινόταν από την Ερυθρά Θάλασσα μέσα από ερημικά βουνά.
- Η Trojena, χιονοδρομικό κέντρο που είχε επιλεγεί να φιλοξενήσει τους Ασιατικούς Χειμερινούς Αγώνες το 2029.
- Η Oxagon, μια παράκτια βιομηχανική και εφοδιαστική ζώνη.
Από την έναρξή του, το Neom έχει αντιμετωπίσει επίμονες αμφιβολίες, εντός και εκτός του βασιλείου, για την τεράστια κλίμακα και τη βιωσιμότητά του.
Κόκκινη γραμμή για τη «The Line»;
Όταν παρουσίασε τα σχέδια της The Line, ο μπιν Σαλμάν είπε ότι η πόλη χωρίς αυτοκίνητα, με ιπτάμενα ταξί και ρομποτικούς μπάτλερ, θα γινόταν η πιο κατοικήσιμη πόλη του πλανήτη «με διαφορά».
Πέρα από το τεράστιο τεχνικό επίτευγμα που απαιτείται για την κατασκευή δύο ουρανοξυστών ύψους 500 μέτρων σε μήκος 170 χιλιομέτρων της ακτογραμμής της Ερυθράς Θάλασσας, ολόκληρη η πόλη επρόκειτο να λειτουργεί αποκλειστικά με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας.
Οι κάτοικοι θα είχαν επίσης κάθε υπηρεσία που χρειάζονταν σε απόσταση πέντε λεπτών με τα πόδια από το σπίτι τους.
Η τεχνητή νοημοσύνη στο επίκεντρο
Καθώς το σχέδιο αναμένεται πλέον να είναι πολύ πιο μετριοπαθές, εκτιμάται ότι η σαουδαραβική κυβέρνηση έχει μετατοπίσει το ενδιαφέρον της στη βιομηχανοποίηση του Neom, ιδίως ως κόμβου για κέντρα δεδομένων.
Η παράκτια τοποθεσία του, με πρόσβαση σε άφθονο θαλασσινό νερό, θεωρείται στρατηγικά κατάλληλη για τέτοιες εγκαταστάσεις, που χρειάζονται τεράστιες ποσότητες νερού για ψύξη.
Η διαφοροποίηση της οικονομίας του βασιλείου που εξαρτάται από το πετρέλαιο παραμένει ύψιστη προτεραιότητα για τον διάδοχο, ο οποίος έχει θέσει στόχο να καταστήσει τη Σαουδική Αραβία παγκόσμιο ηγέτη στην τεχνητή νοημοσύνη.
Το Neom υποστηρίζεται από το Δημόσιο Επενδυτικό Ταμείο της Σαουδικής Αραβίας, αξίας σχεδόν 1 τρισ. δολαρίων, του οποίου πρόεδρος είναι επίσης ο διάδοχος. Επιφορτισμένο με την ώθηση του μετασχηματισμού του βασιλείου, το ταμείο βρίσκεται υπό ολοένα και αυστηρότερο έλεγχο για να προσφέρει αποδόσεις στις τεράστιες επενδύσεις του.
Η συρρίκνωση του Neom έρχεται την ώρα που η Σαουδική Αραβία ετοιμάζεται να φιλοξενήσει μια σειρά από σημαντικές διεθνείς διοργανώσεις, ανάμεσά τους την Παγκόσμια Έκθεση 2030 στο Ριάντ και το Παγκόσμιο Κύπελλο FIFA 2034. Απαιτώντας τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές, εντάσσονται στο σχέδιο Vision 2030 του μπιν Σαλμάν.