Τα τρία ελληνικά ντοκιμαντέρ που συμμετείχαν στο διαγωνιστικό τμήμα, ήταν το «Dear Future» της Χριστιάνας Χειραναγνωστάκη, το «Άλογο και αναβάτης» του Παναγιώτη Ευαγγελίδη και οι «Ιστορίες ενός ψέματος», της Όλιας Βερροιοπούλου
ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το διαγωνιστικό τμήμα Film Forward, του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης παρουσιάζει κάθε χρόνο ταινίες που αμφισβητούν τις συμβάσεις και αρθρώνουν μια νέα και τολμηρή κινηματογραφική γλώσσα. Φέτος το κοινό είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει 10 ταινίες. Τρεις από αυτές ήταν ελληνικές.
Η Χριστιάνα Χειραναγνωστάκη κέρδισε τον Χρυσό Αλέξανδρο του τμήματος για το ποιητικό ντοκιμαντέρ της «Dear Future». Στο επίκεντρο της πρώτης μεγάλου μήκους ταινίας της, βρίσκεται το θέμα του αρχείου και τι επιλέγουμε να διατηρήσουμε στη συλλογική μας μνήμη. Η σκηνοθέτις επισκέφθηκε αρχεία και συλλογές σε διάφορα μέρη του κόσμου για να μελετήσει τι κρατάμε και τι «ξεχνάμε», αναδεικνύοντας διαφορετικές πτυχές της αρχειακής πρακτικής και της αρχειοθέτησης.
Στο ντοκιμαντέρ «Άλογο και αναβάτης» του Παναγιώτη Ευαγγελίδη παρακολουθούμε την τριήμερη συνάντηση δύο ανθρώπων σε ένα ξενοδοχείο της Θεσσαλονίκης, μέσα στον καύσωνα του Ιουλίου. Η Σύλβια και ο Γιάννης μιλάνε, αστειεύονται, κοιτάζουν, ξαφνιάζονται, κάνουν έρωτα.
Μέσα στο μικρό δωμάτιο έχουν φτιάξει το δικό τους προσωρινό κουκούλι. Ο σκηνοθέτης ρίχνει μια ωμή, αφοπλιστική ματιά στη σεξουαλική ζωή των ανάπηρων ατόμων, ταρακουνώντας το θεατή με ένα δύσκολο θέαμα, που είναι όμως ταυτόχρονα συγκινητικό και βαθιά πολιτικό και αφορά ανθρώπους της διπλανής πόρτας.
«Για μένα, δεν υπάρχει καμία διαφοροποίηση ανάμεσα στους ανθρώπους. Και η σεξουαλικότητα, το σώμα και η ψυχή είναι μια μεγάλη σκάλα και ο καθένας μας είναι στο ένα ή στο άλλο σκαλί. Αυτές είναι οι κατηγοριοποιήσεις μιας συντηρητικής, πατριαρχικής κοινωνίας, η οποία έχει πρότυπα για το πώς πρέπει να είναι το σεξ, πώς πρέπει να είναι οι άνθρωποι, τι πρέπει να τους αρέσει, πώς πρέπει να τους αρέσει, πώς πρέπει να το κάνουν κλπ.
Εγώ δεν κάνω θεματικές ταινίες. Δηλαδή αυτή δεν είναι μια ταινία για την αναπηρία. Δεν μου ταιριάζουν οι θεματικές ταινίες. Αυτό όμως που κάνω, είναι πορτρέτα ανθρώπων. Κάνω ένα ανθρωποκεντρικό σινεμά και εκεί θα δείξω όσο το δυνατόν περισσότερο όλες τις πλευρές του χαρακτήρα μου. Μία πλευρά του χαρακτήρα του Γιάννη ή της υπαρξιακής κατάστασής του, είναι αυτό που η ιατρική ονομάζει τετραπληγία. Είναι τετραπληγικός εκ γενετής» επισημαίνει ο Παναγιώτης Ευαγγελίδης.
Στις «Ιστορίες ενός ψέματος», η Όλια Βερροιοπούλου μαθαίνει ότι µια παιδική της φίλη είναι άρρωστη. Οι γιατροί και η οικογένειά της τής το κρύβουν, κι έτσι πρέπει και η σκηνοθέτρια µε τη σειρά της να το κρατήσει µυστικό. Με αυτή ακριβώς την αφορμή κάνει αυτό το ντοκιμαντέρ, που εστιάζει στο πόσο ηθικό είναι ένας ασθενής να μην γνωρίζει την κατάσταση της υγείας του, γιατί οι γιατροί λένε ψέμματα ή αποκρύπτουν την αλήθεια και ποια είναι η πραγματική σχέση γιατρού και ασθενή.
Πρωταγωνιστές είναι ο μπαμπάς της, αλλά και πρόσωπα από το οικείο περιβάλλον της που είναι γιατροί. Όλοι μαζί θα προσπαθήσουν με ειλικρίνεια, ευαισθησία και χιούμορ να αποκαλύψουν διάφορες πτυχές αυτού του δύσκολου θέματος. Η ταινία έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο Διεθνές Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ του Άμστερνταμ:
«Μέσα από την ταινία μου, δεν ήθελα με τίποτα να δώσω απαντήσεις. Αυτό που με ενδιέφερε ήταν πραγματικά το ψάξιμο. Ανακάλυψα όμως κάτι, ότι τελικά αυτό που φοβόμαστε να πούμε δεν είναι τόσο η ασθένεια, όσο ο ορίζοντας του τέλους. Και επειδή ακριβώς στην Ελλάδα κυρίως, η αρρώστια και ο καρκίνος είναι ταμπού και είναι συχνά συνδεδεμένος με το τέλος, οπότε κατά μία έννοια, γι’ αυτό έχει μετατοπισθεί και το πόσο δεν μπορούμε να ονομάσουμε την ασθένεια. Στην πραγματικότητα όμως, αυτό που δεν μπορούμε να πούμε δεν είναι τόσο η ασθένεια, είναι πιο πολύ ο ορίζοντας του τέλους.
Αυτή η ταινία με έκανε να αλλάξω πάρα πολύ. Έκανε και τη σχέση με τον μπαμπά μου να αλλάξει πάρα πολύ. Τι μπορεί κανείς να ζητήσει παραπάνω από μία ταινία, από τον κινηματογράφο, από το να έρθει και να μετατοπίσει ακόμα και τα ίδια τα υποκείμενα. Και κάτι που έμαθα πραγματικά και που είναι πολύ σημαντικό για μένα, είναι ότι το χιούμορ, το οποίο μπορεί να έχει μια άλλη μορφή βίας βέβαια, είναι ο μόνος τρόπος προσέγγισης της ζωής. Ουσιαστικά το μόνο που μας μένει, είναι να κοροϊδεύουμε όσο μπορούμε ακόμα και το θάνατο» μας εξηγεί η Όλια Βερροιοπούλου.
