Η Μαίρη Μπουλή παρουσίασε την ταινία «Δεν κοστίζει τίποτα», ο Πάνος Δεληγιάννης την ταινία «Μικροσκοπικοί Θεοί» και ο Γιώργος Ηλιόπουλος το «EXILE(S), ιστορίες ενός νησιού»
ΑΠΟΣΤΟΛΗ ΣΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΣ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
14 πρώτες ή δεύτερες ταινίες κινηματογραφιστών συμμετείχαν φέτος στο διεθνές διαγωνιστικό τμήμα Newcomers, του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Τρεις από αυτές ήταν ελληνικές.
Η Μαίρη Μπουλή κέρδισε τον Χρυσό Αλέξανδρο του τμήματος για το πρώτο μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ της «Δεν κοστίζει τίποτα». Το βραβείο συνοδεύεται από χρηματικό έπαθλο 10.000 ευρώ.
Πρωταγωνίστρια είναι η Δανάη, μια 25χρονη που δουλεύει σε μπαρ, αλλά ονειρεύεται να γίνει χορεύτρια μπαλέτου. Προσπαθεί να τα βγάλει πέρα οικονομικά, αλλά δυσκολεύεται. Αποφασίζει να γίνει δότρια ωαρίων, γιατί θέλει να βοηθήσει ζευγάρια να αποκτήσουν παιδί και να βγάλει χρήματα για να κλείσει διάφορες τρύπες. Όμως η διαδικασία δεν είναι τελικά τόσο απλή.
Η ταινία την παρακολουθεί σε όλη την πορεία, αποτυπώνοντας εξαιρετικά τη βία που υπόκεινται οι γυναίκες στα σώματά τους αλλά και την αδιαφορία του ιατρικού συστήματος:
«Ήθελα να βάλω την κάμερα από την πλευρά της δότριας. Συνήθως η κάμερα είναι, είτε από την πλευρά της λήπτριας, είτε πιο αποστασιοποιημένη από την πλευρά της κλινικής. Εγώ ήθελα να στρέψω το βλέμμα στα κορίτσια που δίνουν ωάρια, αφήνοντας απέξω το κομμάτι της λήπτριας, ώστε να έχω περισσότερο χρόνο για να εμβαθύνω στο κομμάτι της δότριας. Σίγουρα πρόκειται για ένα θέμα που αφορά πάρα πολύ κόσμο, γιατί στην εποχή μας είναι πάρα πολύ συνηθισμένο πλέον μια γυναίκα να κάνει εξωσωματική, επειδή στη χρονική περίοδο που επέλεξε να κάνει παιδί δεν μπορεί για διάφορους λόγους. Ζευγάρια λεσβιών κάνουν επίσης παιδιά με τέτοιο τρόπο, οπότε είναι κάτι πάρα πολύ διαδεδομένο.
Το πρόβλημα είναι όχι η πράξη, αλλά ο τρόπος με τον οποίο όλο αυτό έχει εμπορευματοποιηθεί. Καταλήγει σε ένα βαθμό να είναι εκμετάλλευση των νέων κοριτσιών που πηγαίνουν να το κάνουν, διότι δεν παίρνουν αρκετά χρήματα. Ακόμα δηλαδή και αν το αντιμετωπίσουμε εργασιακά, πάλι δεν είναι ίσοι όροι. Οι εξωσωματικές, από την άλλη πλευρά, κοστίζουν πάρα πολύ. Οπότε ας πούμε για παράδειγμα ένα ζευγάρι που δεν έχει την οικονομική δυνατότητα να το κάνει, θα πρέπει είτε να θυσιάσει πάρα πολλά για να μαζέψει αυτά τα χρήματα, είτε απλά να μην το κάνει καθόλου» αναφέρει στο Euronews η Μαίρη Μπουλή, που κέρδισε το μεγάλο βραβείο του τμήματος.
Ο Πάνος Δεληγιάννης στο δεύτερο μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ του, «Μικροσκοπικοί Θεοί», παρακολουθεί τη ζωή αλλά και την τέχνη της Κλειούς Γκιζελή. Είναι μια εικαστικός που ζει και δημιουργεί στην Κυψέλη. Φτιάχνει μια σειρά από πολύ όμορφα μικροσκοπικά γλυπτά, κάποια από τα οποία πρωταγωνίστησαν σε μια θεατρική παράσταση. Παράλληλα κάνει εικαστικά στα παιδιά ενός κοντινού δημοτικού σχολείου. Ο θεατής παρακολουθεί τη ζωή της, τις σχέσεις με τους φίλους και τους συνεργάτες της και τη διαδρομή από το χώρο που ζει και δημιουργεί, στο σχολείο που διδάσκει. Ποια ήταν η μεγαλύτερη δυσκολία στην κινηματογραφική αποτύπωση αυτών των μικροσκοπικών θεών;
«Το δύσκολο ήταν να δείξουμε τη διάρκεια, που απαιτείται για να φτιαχτεί ένα έργο. Δηλαδή ένα μικρό χεράκι από αυτό το μικροσκοπικό γλυπτό που είναι ύψους 7 εκατοστών, μπορεί να χρειαστεί ένα μήνα για να ολοκληρωθεί. Οπότε κινηματογραφικά ήταν πάρα πολύ δύσκολο να φτιαχτεί αυτό το πράγμα. Νομίζω ότι βρέθηκαν λύσεις για να καταλάβει κανείς τέλος πάντων, πόσος χρόνος χρειάζεται. Γιατί αυτό γίνεται από το μηδέν, γίνεται από πηλό. Είναι αδιανόητα δύσκολο αυτό που κάνει.
Το εντυπωσιακό πράγμα ήταν η κλίμακα. Ήταν αδιανόητο δηλαδή πώς κανείς μπορεί να κάνει ένα αγαλματίδιο ή ένα έργο το οποίο να είναι ύψους 7 εκατοστών κι αν πάρει κανείς ένα μεγεθυντικό φακό, να βλέπει ακόμα και τα αποτυπώματα. Διάλεξα αυτό το θέμα για ταινία, μια συγκεκριμένη στιγμή που γύρω μας γίνονται πόλεμοι, καταστροφές. Οπότε θεώρησα ότι ας μπούμε και στο μυαλό ενός ανθρώπου να δούμε απλά πραγματάκια, δηλαδή να δούμε πώς σκέφτεται ένας ιδιαίτερος άνθρωπος, ένας καλλιτέχνης, τι τον περιβάλλει, τι κάνει. Και νομίζω ότι τα κατάφερα» τονίζει ο Πάνος Δεληγιάννης.
Ο Γιώργος Ηλιόπουλος, στο πρώτο μεγάλο μήκους ντοκιμαντέρ του «EXILE(S), ιστορίες ενός νησιού» καταγράφει με εξαιρετικό τρόπο την πολύπλοκη πραγματικότητα της Ίμβρου και την ιστορία της, μέσα από τις μαρτυρίες των κατοίκων της. Εκατό χρόνια μετά τη Συνθήκη της Λωζάνης, οι κάτοικοι αναζητούν ένα νέο παρόν, με τις συνέπειες των διαρκών μετακινήσεων πληθυσμών από διάφορες χώρες και περιοχές να είναι ακόμα ορατές γύρω τους.
Ερειπωμένα χωριά, ζωές που χάθηκαν στον χρόνο, ήθη, έθιμα και τελετουργίες συνδιαμορφώνουν ένα ιδιαίτερο πολιτισμικό παλίμψηστο, όπου οι μνήμες και τα σύνορα μετατοπίζονται διαρκώς και η συνύπαρξη δεν είναι πάντα εύκολη.
Το ντοκιμαντέρ κέρδισε το βραβείο της ΕΡΤ, το βραβείο της FIPRESCI για ελληνικό ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους και την ειδική μνεία του Συμβουλίου της Ευρώπης «Human Rights in Motion».
«Η Ίμβρος είναι ένα νησί, ένας πολύ μικρός γεωγραφικός τόπος, στον οποίο συνυπάρχουν ταυτόχρονα πολλές διαφορετικές εθνικότητες, άνθρωποι διαφορετικών θρησκευμάτων, διαφορετικές κουλτούρες. Και πράγματι, είναι ένας τόπος που οι περισσότεροι κάτοικοι έχουν βρεθεί εκεί παρά τη θέλησή τους, είτε είναι θύματα διωγμών, είτε είναι άνθρωποι οι οποίοι έχουν αναγκαστεί να μετοικήσουν, γιατί τα χωριά τους, οι δικοί τους τόποι, έχουν απαλλοτριωθεί από το κράτος. Και πραγματικά δεν μπορεί εύκολα να συλλάβει κανείς πώς τόσες πολλές διαφορετικές μειονότητες καταφέρνουν να συνυπάρχουν σε ένα τόσο συμπυκνωμένο χώρο.
Αυτό μου κίνησε την περιέργεια να δω πώς μπορεί να λειτουργήσει μια τέτοια κοινωνία, πώς δομείται μια τέτοια κοινωνία από την αρχή. Τα χωριά της Ίμβρου από το 2019 έχουν θέσει υποψηφιότητα να γίνουν πολιτιστικό μνημείο της UNESCO, επειδή διατηρούν όλη την αρχιτεκτονική και την ιστορία του μέρους με έναν τρόπο μοναδικό κατά την άποψή μου.
Δεν μπορώ να πω ότι είναι ένας ξεχασμένος τόπος, παρόλο που ο φακός μου εστιάζει ίσως περισσότερο στις ιστορίες, που δεν ακούγονται. Είναι ένα ζωντανό μέρος και αυτό ίσως είναι και το πιο συγκινητικό από όλα: προσπαθεί να βρει ξανά τον τρόπο που θα λειτουργήσει και θα δομήσει μια καινούρια κοινωνία» αναφέρει ο Γιώργος Ηλιόπουλος.