Το μεγάλο πολιτιστικό συγκρότημα του Ταντάο Άντο παίρνει μορφή στην Τασκένδη, με σύνθετες εργασίες υπό διεθνή ομάδα και χώρους τέχνης και μάθησης
Βρισκόμαστε στο 2028. Το Ουζμπεκιστάν μόλις άνοιξε τις πόρτες του μεγαλύτερου μουσείου του: του πολυαναμενόμενου Εθνικού Μουσείου του Ουζμπεκιστάν. Χρειάστηκαν τρία χρόνια, πάνω από 1.000 ημέρες σχολαστικής εργασίας, και το αποτέλεσμα μοιάζει με την επιτομή της υπομονής, του οράματος και της φιλοδοξίας.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η αρχιτεκτονική εντυπωσιάζει πριν ακόμη περάσει κανείς την είσοδο. Ένας διάδρομος σε μορφή σήραγγας συνδέει οπτικά το μουσείο με τον ιστορικό μεντρεσέ Αμπντουλκασίμ, δημιουργώντας μια συμβολική γέφυρα ανάμεσα στην παραδοσιακή τέχνη αιώνων και τον σύγχρονο σχεδιασμό.
Πίσω όμως από την εντυπωσιακή όψη, το εσωτερικό αποπνέει απροσδόκητα οικεία ατμόσφαιρα – ένας συμπαγής, ανθρώπινης κλίμακας χώρος που θυμίζει περισσότερο ένα σπίτι του πολιτισμού παρά έναν μεγαλειώδη θεσμό. Μια βιβλιοθήκη, ένα καφέ και ένας ειδικός χώρος για παιδιά υπογραμμίζουν την πρόθεση: πρόκειται για έναν χώρο που προορίζεται να κατοικηθεί, όχι απλώς να επισκεφθεί κανείς.
Το συγκρότημα περιλαμβάνει ένα τριώροφο μουσείο, δύο υπόγεια επίπεδα και αρκετά βοηθητικά κτίρια. Κύριος ανάδοχος του έργου ήταν η κινεζική CSCEC International Construction.
Όλα αυτά μπορεί να ακούγονται σαν εικόνα από το μέλλον, όμως σε δύο χρόνια οι περιγραφές αυτές θα αποτελούν πραγματικότητα. Το Εθνικό Μουσείο του Ουζμπεκιστάν πρόκειται να υψωθεί στην καρδιά της Τασκένδης, έτοιμο να ανοίξει ως ένας θεσμός διεθνούς εμβέλειας που φιλοδοξεί να ανανεώσει τον τρόπο με τον οποίο η περιοχή αντιλαμβάνεται την τέχνη και την πολιτιστική της κληρονομιά.
Ανατολή και Δύση συναντιούνται στο σχέδιο του Άντο
Πίσω από το έργο βρίσκεται ο καταξιωμένος Ιάπωνας αρχιτέκτονας Ταντάο Άντο, σε συνεργασία με το γερμανικό στούντιο σκηνογραφίας Atelier Brückner. Μαζί φιλοδοξούν να υλοποιήσουν μία από τις πιο φιλόδοξες πολιτιστικές αναπτύξεις στην Κεντρική Ασία.
Με συνολική επιφάνεια 40.000 τετραγωνικών μέτρων, το κτίριο έχει σχεδιαστεί ως διάλογος καθαρών γεωμετρικών μορφών – κύκλοι, τετράγωνα, τρίγωνα – που συνθέτουν μια γαλήνια και διακριτικά μνημειώδη δομή.
«Εργαζόμενος με αυτές τις καθαρές μορφές, ήθελα να επιστρέψω στις απαρχές της σκέψης και να δημιουργήσω έναν χώρο από τον οποίο θα μπορούν να εκπέμπονται ισχυρές ιδέες προς τον κόσμο», δήλωσε ο Άντο. «Ελπίζω το μουσείο να λειτουργήσει ως ένα νέο κέντρο δημιουργικής έκφρασης στραμμένο προς τον κόσμο.»
Κοντά στο Εθνικό Πάρκο του Ουζμπεκιστάν, το μελλοντικό μουσείο θα αποτελέσει το σημείο αναφοράς ενός νέου πολιτιστικού άξονα στην Τασκένδη, ο οποίος θα συνδέει τον μεντρεσέ Αμπντουλκασίμ με το Παλάτι της Φιλίας των Λαών.
Ένας δημόσιος και εκπαιδευτικός κόμβος
Πέρα από τη γλώσσα της αρχιτεκτονικής του, το μουσείο έχει σχεδιαστεί για να λειτουργεί ως κινητήριος δύναμη για την πόλη. Οι μόνιμες και περιοδικές του αίθουσες θα παρουσιάζουν μια τεράστια συλλογή: περισσότερα από 100.000 έργα τέχνης και αντικείμενα, πολλά από τα οποία δεν έχουν εκτεθεί ποτέ στο κοινό. Συμπληρωματικά προς τις εκθέσεις, θα λειτουργούν δημόσια βιβλιοθήκη, αίθουσες διαλέξεων, αίθουσες διδασκαλίας και υπερσύγχρονα εργαστήρια συντήρησης.
Χώροι φιλικοί προς τις οικογένειες, από διαμορφωμένους κήπους έως ένα κεντρικό καφέ, θα ενθαρρύνουν τους επισκέπτες να παραμένουν περισσότερο. Στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα περιβάλλον όπου παιδιά, φοιτητές, ερευνητές και απλοί επισκέπτες θα βρίσκουν όλοι τον δικό τους χώρο για μάθηση και επικοινωνία.
Ο εκθεσιακός σχεδιασμός του Atelier Brückner θα αξιοποιεί μια βιωματική σκηνογραφία για να φέρει την ιστορία στο παρόν, υφαίνοντας αφηγήσεις μέσω ήχου, φωτός και χωρικού σχεδιασμού. Το πρόγραμμα αναμένεται να περιλαμβάνει φιλοξενίες καλλιτεχνών, εκπαιδευτικές δράσεις για νέους και εκδηλώσεις για την κοινότητα, εντάσσοντας το μουσείο στον πολιτιστικό ρυθμό της πόλης.
«Το μουσείο αντικατοπτρίζει την εθνική μας ταυτότητα και την εμπιστοσύνη μας στην πολιτιστική ικανότητα του Ουζμπεκιστάν να διαμορφώσει μια νέα κοινωνία», δήλωσε η Γκαϊανέ Ουμέροβα, πρόεδρος του Ιδρύματος Ανάπτυξης Τέχνης και Πολιτισμού.
Από την Τασκένδη στον κόσμο
Ο θεσμός αναμένεται επίσης να εξελιχθεί σε βασική πλατφόρμα για τη διεθνή πολιτιστική ανταλλαγή. Κατά την εναρκτήρια περίοδό του θα φιλοξενήσει συνεργασίες με το Λούβρο, το Βρετανικό Μουσείο και το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης – μια σπάνια τριπλή σύμπραξη που θα φέρει αριστουργήματα παγκόσμιας εμβέλειας στην Τασκένδη, αναβαθμίζοντας παράλληλα την τέχνη του Ουζμπεκιστάν στη διεθνή σκηνή.
Το Ίδρυμα Ανάπτυξης Τέχνης και Πολιτισμού έχει ήδη εκπροσωπήσει το Ουζμπεκιστάν σε περισσότερες από 17 χώρες, από το Παρίσι έως το Πεκίνο. Με την ίδρυση του μουσείου στη χώρα, αυτό το διευρυνόμενο διεθνές δίκτυο θα αποκτήσει μια μόνιμη και επιδραστική βάση.
Ένας πολιτιστικός φάρος με πολιτικό βάρος
Για το Ουζμπεκιστάν, το Εθνικό Μουσείο είναι κάτι περισσότερο από μια πολιτιστική επένδυση. Αποτελεί μια εθνική δήλωση. Κατά την τελετή θεμελίωσης, ο πρόεδρος Σαβκάτ Μιρζιγιάγιεφ το χαρακτήρισε «κέντρο γνώσης και πολιτισμού, που παρουσιάζει την τρισχιλιετή κληρονομιά μας όχι μόνο στον λαό μας, αλλά και στη διεθνή κοινότητα και στις μελλοντικές γενιές».
Περιέγραψε το έργο ως «σύμβολο του Νέου Ουζμπεκιστάν – μιας κοινωνίας ανοιχτής προς τον κόσμο, που στηρίζεται στην παράδοση αλλά κοιτάζει μπροστά».
Όταν ολοκληρωθεί, το Εθνικό Μουσείο του Ουζμπεκιστάν φιλοδοξεί να αποτελέσει σημείο αναφοράς για τον πολιτισμό της Κεντρικής Ασίας – μια αρχιτεκτονική και πνευματική γέφυρα ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον και έναν σαφή δείκτη της θέσης της χώρας στον παγκόσμιο πολιτιστικό χάρτη.