Η αναδρομική έκθεση στην πορεία του οραματιστή σχεδιαστή προκαλεί συζήτηση για συγχώρεση, λήθη και την ύψιστη διάκριση στη μόδα
Το Met Gala προκαλεί αντιδράσεις σχεδόν έναν ολόκληρο χρόνο πριν από την επόμενη διοργάνωσή του.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στις 31 Ιουλίου, το Costume Institute του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης ανακοίνωσε ότι η εαρινή έκθεσή του για το 2027 θα τιμήσει το έργο του θρυλικού Βρετανού σχεδιαστή Τζον Γκαλιάνο.
Τιτλοφορούμενη «John Galliano: Horizons», η έκθεση θα προσφέρει μια αναδρομή στην καριέρα του που εκτείνεται σε πολλές δεκαετίες, ενώ το αντίστοιχο Met Gala θα έχει τον Γκαλιάνο ως κεντρικό του θέμα.
Ωστόσο, η απόφαση προκάλεσε αμέσως επικρίσεις από όλο τον κόσμο της ποπ κουλτούρας.
Κι αυτό γιατί, όσο επιδραστική κι αν ήταν η παρουσία του σχεδιαστή στους οίκους πολυτελείας Givenchy και Dior, ο Γκαλιάνο είναι ίσως πιο γνωστός για αντισημιτικά και ρατσιστικά ξεσπάσματα που οδήγησαν στην καταδίκη του για έγκλημα μίσους το 2011.
Ποιος είναι ο Τζον Γκαλιάνο;
Γεννημένος στο Γιβραλτάρ, ο Γκαλιάνο μετακόμισε με την οικογένειά του στο Ηνωμένο Βασίλειο σε ηλικία έξι ετών και το 1984 σπούδασε στο φημισμένο Central Saint Martins. Η σχεδιαστική του αξία είχε ήδη αναγνωριστεί πριν καν μπει επαγγελματικά στον χώρο.
Η συλλογή της αποφοίτησής του – Les Incroyables, εμπνευσμένη από τον αριστοκρατικό ηδονισμό που ακολούθησε την Περίοδο της Τρομοκρατίας – αγοράστηκε εξ ολοκλήρου από το βρετανικό πολυκατάστημα Browns.
Με τη βοήθεια της τότε διευθύντριας της Vogue και μόνιμης παρουσίας στο Met Gala, Άνα Γουίντουρ, ο Γκαλιάνο καθιερώθηκε στο Παρίσι στις αρχές της δεκαετίας του 1990. Το 1994 διορίστηκε επικεφαλής σχεδιαστής στον οίκο Givenchy, γεγονός που τον έκανε τον πρώτο Βρετανό στην ηγεσία μεγάλου γαλλικού οίκου μόδας.
Το 1996, η LVMH – η εταιρεία που, μεταξύ άλλων, έχει στην ιδιοκτησία της τον οίκο Givenchy – μετέφερε τον Γκαλιάνο στον Dior. Από εκείνη τη στιγμή, η πορεία του εκτοξεύτηκε.
Στον Γκαλιάνο πιστώνεται η δημιουργία της τσάντας Dior saddle bag, μιας από τις πιο δημοφιλείς τσάντες χειρός όλων των εποχών, που έγινε ευρέως γνωστή χάρη και στην ηρωίδα Κάρι Μπράντσο από τη σειρά «Sex and the City». Στις αρχές της δεκαετίας του 2000 είχε πλέον εδραιώσει την παρουσία του στην ποπ κουλτούρα.
Τι συνέβη το 2011;
Ο Γκαλιάνο προσγειώθηκε ανώμαλα όταν, λίγο πριν από την Εβδομάδα Μόδας Φθινόπωρο/Χειμώνας 2011 στο Παρίσι, καταγράφηκε σε βίντεο να εξαπολύει μια σειρά από ρατσιστικά και αντισημιτικά σχόλια σε ένα ζευγάρι σε παρισινό καφέ. Σε κάποιο σημείο ακούγεται να λέει: «Λατρεύω τον Χίτλερ».
Απολύθηκε από τον Dior και αργότερα κρίθηκε ένοχος για δημόσιες ύβρεις με βάση την καταγωγή, τη θρησκευτική ταυτότητα, τη φυλή ή την εθνότητα – σχόλια που ο εισαγγελέας χαρακτήρισε «θλιβερά και φρικτά». Το δικαστήριο του επέβαλε πρόστιμο 6.000 ευρώ, απορρίπτοντας τον ισχυρισμό του ότι βρισκόταν σε εύθραυστη ψυχική κατάσταση μετά τον θάνατο στενού φίλου.
Ωστόσο, μέχρι το 2013 η δημόσια εικόνα του είχε ήδη αρχίσει να αποκαθίσταται. Η Γουίντουρ βοήθησε να εξασφαλιστεί για τον Γκαλιάνο μια προσωρινή συνεργασία στο στούντιο του Δομινικανού σχεδιαστή Όσκαρ ντε λα Ρέντα πριν από την Εβδομάδα Μόδας της Νέας Υόρκης για το φθινόπωρο του 2013. Η συνεργασία απέσπασε θετικά σχόλια, με τους κριτικούς να αναδεικνύουν τη χαρακτηριστική θεατρικότητα του Γκαλιάνο στη συλλογή prêt-à-porter του ντε λα Ρέντα.
Το 2014 διορίστηκε καλλιτεχνικός διευθυντής στον γαλλικό οίκο Maison Margiela και παρέμεινε στη θέση έως το 2024.
Τον Μάρτιο φέτος, ο Γκαλιάνο υπέγραψε διετή δημιουργική συνεργασία με τη Zara.
Κοιτάζοντας πέρα από το «Horizons»
Ο Γκαλιάνο, πλέον 65 ετών, έχει ζητήσει πολλές φορές συγγνώμη για το ξέσπασμά του, υποστηρίζοντας ότι υπέφερε από αλκοολισμό και εξάρτηση από ναρκωτικά. Πολλοί εβραϊκοί ηγέτες έχουν επίσης δεχθεί τη μετάνοιά του ως ειλικρινή.
Προτού οριστικοποιηθεί η έκθεση «Horizons», η Γουίντουρ και ο επιμελητής του Costume Institute Άντριου Μπόλτον συνομίλησαν με αρκετούς εβραίους ηγέτες, ανάμεσά τους την Anti-Defamation League και την Union for Reform Judaism. Όλοι έδωσαν την έγκρισή τους.
«Δεν υπάρχει κανείς που να αξίζει περισσότερο μια έκθεση τέτοιας κλίμακας από τον Τζον Γκαλιάνο», δήλωσε η Γουίντουρ. «Είναι σπουδαίος σχεδιαστής και η καριέρα του δεν ορίζεται από μία στιγμή – κάτι με το οποίο θα ζει για το υπόλοιπο της ζωής του».
Η ανακοίνωση, πάντως, έχει ξαναφουντώσει τη συζήτηση γύρω από την πορεία της αποκατάστασής του.
Οι επικριτές αναρωτιούνται αν είναι σκόπιμο να αναχθεί ο Γκαλιάνο στο πάνθεον της μόδας, καθώς γίνεται μόλις ο τρίτος εν ζωή σχεδιαστής που θα έχει ατομική έκθεση στο Costume Institute, μετά τον Ιβ Σεν Λοράν το 1983 και τη Ρέι Καβακούμπο το 2017. Ιδίως τώρα, σε μια περίοδο που ο αντισημιτισμός βρίσκεται σε άνοδο στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ.
Ο Τζόναθαν Γκρίνμπλατ, διευθύνων σύμβουλος της Anti-Defamation League, δήλωσε στο Page Six: «Αφού ελήφθη η απόφαση, η ευθύνη ανήκει πλέον στο Met και στους συνεργάτες του, όχι με συμβολικές κινήσεις γύρω από μία έκθεση, αλλά με πραγματική δράση κατά του αντισημιτισμού».
Η συγγραφέας και δημοσιογράφος μόδας Ντέινα Τόμας επισήμανε επίσης την λιγότερο προβεβλημένη ιστορία προβληματικής συμπεριφοράς του Γκαλιάνο.
Σε άρθρο γνώμης στους New York Times, ανέφερε τα πάντα, από την κακότροπη, υβριστική του στάση απέναντι σε συνεργάτες μέχρι το περιστατικό κατά το οποίο εκδιώχθηκε από το ξενοδοχείο Ritz στο Λονδίνο επειδή γδύθηκε, κατέλαβε έναν ανελκυστήρα και γρύλιζε στους πελάτες που προσπαθούσαν να μπουν, λέγοντάς τους ότι ήταν λιοντάρι.
Το μουσείο, πάντως, επιμένει ότι η έκθεση για τον Γκαλιάνο δεν θα αποτελεί αγιογραφική εξύμνηση του έργου του. Το «Horizons» θα καλύπτει περισσότερες από τέσσερις δεκαετίες δουλειάς, παρουσιάζοντας πάνω από 200 ενδύματα, σχέδια και αρχειακό υλικό, ενώ ένα τμήμα της έκθεσης θα είναι αφιερωμένο στις αντισημιτικές του δηλώσεις του 2011 και στη μετέπειτα επιστροφή του στη μόδα.
Σε ανακοίνωσή του, το μουσείο αναφέρει: «Παράλληλα με τα εξαιρετικά δημιουργικά επιτεύγματα του Γκαλιάνο, η έκθεση θα εξετάσει τη μειωτική συμπεριφορά που άλλαξε ριζικά την καριέρα και τη δημόσια εικόνα του. Με αυτόν τον τρόπο, η έκθεση θα εξετάσει πώς πρέπει να νοείται το καλλιτεχνικό επίτευγμα σε συνάρτηση με την ηθική λογοδοσία».
Η έκθεση ανοίγει στις 9 Μαΐου 2027, μία εβδομάδα μετά το Met Gala στις 3 Μαΐου.