Σύμφωνα με επιστήμονες, η πτώση της θαλάσσιας στάθμης στη Γροιλανδία θα έχει αλυσιδωτό αντίκτυπο σε παράκτιες περιοχές, θαλάσσιες οδούς, αλιεία και υποδομές.
Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες ανεβάζουν τη στάθμη της θάλασσας σε όλο τον κόσμο, θέτοντας εκατομμύρια ανθρώπους σε κίνδυνο σοβαρών πλημμυρών και παράκτιας διάβρωσης. Αλλά στη Γροιλανδία συμβαίνει το αντίθετο.
Ερευνητές στο Παρατηρητήριο Γης Lamont-Doherty, που ανήκει στη Σχολή Κλιματικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Columbia, προειδοποιούν ότι η στάθμη της θάλασσας γύρω από το αυτόνομο νησί προβλέπεται στην πραγματικότητα να πέσει, παρότι οι εκπομπές που παγιδεύουν τη θερμότητα προκαλούν ρεκόρ τήξης πάγου.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Science Communications, εκτιμά ότι σε σενάριο χαμηλών εκπομπών η πτώση της στάθμης της θάλασσας θα φτάσει περίπου τα 0,9 μέτρα μέχρι το 2100. Σε σενάριο υψηλών εκπομπών, αναμένεται να φτάσει τα 2,5 μέτρα.
Γιατί η στάθμη της θάλασσας στη Γροιλανδία αναμένεται να πέσει;
Μπορεί να φαίνεται παράδοξο μια χώρα που καλύπτεται κυρίως από πάγο να βλέπει τη στάθμη της θάλασσας να μειώνεται σε έναν θερμαινόμενο κόσμο, όμως ακριβώς αυτό κάνει τη Γροιλανδία ιδιόρρυθμη περίπτωση. Καθώς το στρώμα πάγου χάνει μάζα, η γη από κάτω του ανασηκώνεται, απαλλαγμένη από το τεράστιο βάρος του.
Η συν-συγγραφέας της μελέτης Τζάκλιν Άουστερμαν παρομοιάζει το φαινόμενο με την αποσυμπίεση ενός στρώματος από αφρό μνήμης μόλις σηκωθεί ο άνθρωπος που ήταν ξαπλωμένος πάνω του.
Οι ερευνητές αποδίδουν τόσο τις πρόσφατες όσο και τις ιστορικές απώλειες πάγου στην ανάκαμψη της Γροιλανδίας, εξηγώντας ότι όσο χάνεται μάζα από το στρώμα πάγου, η στάθμη της θάλασσας θα υποχωρεί ακόμη περισσότερο λόγω της βαρύτητας.
«Όταν το στρώμα πάγου είναι πολύ μεγάλο, έχει μεγάλη μάζα», λέει η επικεφαλής της μελέτης Λόρεν Λιούραϊτ.
«Η επιφάνεια της θάλασσας έλκεται προς το στρώμα πάγου λόγω αυτής της βαρυτικής έλξης. Όσο το στρώμα πάγου χάνει μάζα, η βαρυτική του έλξη στην επιφάνεια της θάλασσας μειώνεται, κάτι που μεταφράζεται σε πτώση της στάθμης.»
Και τα δύο αυτά φαινόμενα θα εξηγούν έως και το 30% της μελλοντικής μείωσης της στάθμης της θάλασσας στη Γροιλανδία και είναι τεχνικά γνωστά ως «παγετώδης ισοστατική προσαρμογή».
Οι παράκτιες κοινότητες μένουν «ξεκρέμαστες»
Η άνοδος της στάθμης της θάλασσας συνδέεται εδώ και χρόνια με αυξημένες παράκτιες πλημμύρες και επιταχυνόμενη διάβρωση των ακτών. Στην πραγματικότητα, για κάθε εκατοστό ανόδου της στάθμης, περίπου έξι εκατομμύρια άνθρωποι στον πλανήτη εκτίθενται σε παράκτιες πλημμύρες.
Όταν συμβαίνει το αντίθετο, οι συνέπειες εξακολουθούν να υπάρχουν. Οι παράκτιες κοινότητες στη Γροιλανδία σχεδιάζουν τις υποδομές τους με βάση τη σημερινή στάθμη της θάλασσας, πράγμα που σημαίνει ότι μπορεί να μείνουν «ξεκρέμαστες» αν σημειωθεί αισθητή πτώση.
«Η μεγαλύτερη επίπτωση αφορά τις τοπικές κοινότητες και τις συνέπειες στις θαλάσσιες οδούς, την αλιεία και τις υποδομές», λέει η Άουστερμαν.
Υπάρχει πιθανότητα η πτώση της στάθμης να βοηθήσει ορισμένους παγετώνες να σταθεροποιηθούν όταν καταλήγουν στη θάλασσα, κάτι που θα μπορούσε δυνητικά να επιβραδύνει την υποχώρησή τους. Ωστόσο, οι ερευνητές λένε ότι δεν γνωρίζουν αν η προβλεπόμενη πτώση της στάθμης είναι αρκετή για να εμφανιστεί αυτό το σταθεροποιητικό αποτέλεσμα.