Επιστήμονες εξέτασαν 37 μελέτες που αφορούσαν περισσότερους από 9.000 ασθενείς, διαπίστωσαν ότι όσοι χρησιμοποιούσαν τα φάρμακα προβλέπεται να επιστρέψουν στο αρχικό τους βάρος σε 1,7 χρόνια
Εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν επωφεληθεί από τη χρήση φαρμάκων GLP-1, όπως το Ozempic, το Wegovy και το Mounjaro, για να χάσουν βάρος και να καταπολεμήσουν την παχυσαρκία.
Όμως ανεπίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η διακοπή της φαρμακευτικής αγωγής και η επαναπροσαρμογή στη ζωή μπορεί συχνά να είναι δύσκολη, με πολλούς να βιώνουν ταχεία αύξηση του βάρους και αντιστροφή των δεικτών κινδύνου για την καρδιά και τον διαβήτη.
Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που έχουν χρησιμοποιήσει φάρμακα για την απώλεια βάρους είναι πιθανό να επιστρέψουν στο αρχικό τους βάρος μέσα σε μόλις δύο χρόνια μετά τη διακοπή της θεραπείας, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για μακροχρόνια ιατρική και διατροφική υποστήριξη αυτών των ασθενών.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο BMJ, διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που σταματούν τη φαρμακευτική αγωγή παίρνουν ξανά βάρος σχεδόν τέσσερις φορές πιο γρήγορα από εκείνους που κάνουν αλλαγές στη διατροφή και τη σωματική τους δραστηριότητα.
«Δεν ξέρουμε ακριβώς γιατί συμβαίνει αυτό, αλλά αυτό που θα υπέθετα είναι ότι όταν έχεις ένα πρόγραμμα διατροφής, πρέπει να δουλέψεις πολύ σκληρά για να ελέγξεις την όρεξή σου. Πρέπει να μάθεις στρατηγικές που θα σε βοηθήσουν να αντισταθείς στο φαγητό», δήλωσε η Σούζαν Τζεμπ, συν-συγγραφέας της μελέτης και καθηγήτρια διατροφής και υγείας του πληθυσμού στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
Η ίδια πρόσθεσε ότι οι προσπάθειες θα πρέπει τώρα να επικεντρωθούν στο πώς θα υποστηριχθούν καλύτερα οι άνθρωποι τόσο όταν σταματήσουν τη φαρμακευτική αγωγή, όσο και όταν χρειαστεί να συνεχίσουν τη μακροχρόνια θεραπεία.
Τα οφέλη χάνονται σε λιγότερο από δύο χρόνια
Η ομάδα της Οξφόρδης ανέλυσε κλινικές δοκιμές και μελέτες παρατήρησης που συνέκριναν μη φαρμακευτικές παρεμβάσεις ή εικονικά φάρμακα με τις επιδράσεις των φαρμάκων για την απώλεια βάρους, συμπεριλαμβανομένων των νεότερων ορμονικών φαρμάκων που περιορίζουν την όρεξη και άλλων εγκεκριμένων φαρμάκων που, για παράδειγμα, μειώνουν την απορρόφηση του λίπους.
Αφού εξέτασαν 37 μελέτες που αφορούσαν περισσότερους από 9.000 ασθενείς, διαπίστωσαν ότι οι ασθενείς που χρησιμοποιούσαν τα φάρμακα προβλέπεται να επιστρέψουν στο αρχικό τους βάρος σε 1,7 χρόνια.
Διαπίστωσαν επίσης ότι όχι μόνο το βάρος επανέρχεται, αλλά και οι δείκτες κινδύνου για διαβήτη και καρδιακές παθήσεις προβλέπεται επίσης να επιστρέψουν στα επίπεδα πριν από τη θεραπεία μέσα σε 1,4 χρόνια.
Ορισμένοι ειδικοί δήλωσαν ότι τα αποτελέσματα είναι αναμενόμενα, λαμβάνοντας υπόψη τη χρόνια φύση της παχυσαρκίας.
«Τα αποτελέσματα δεν προκαλούν έκπληξη. Η παχυσαρκία είναι μια χρόνια ασθένεια που συνήθως υποτροπιάζει όταν διακόπτεται η θεραπεία», δήλωσε ο Τζον Γουίλντινγκ, καθηγητής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Λίβερπουλ που δεν συμμετείχε στην ερευνητική ομάδα.
Πρόσθεσε ότι με άλλες χρόνιες ασθένειες, όπως ο διαβήτης, η υψηλή αρτηριακή πίεση ή η υψηλή χοληστερόλη, δεν αναμένεται να διατηρηθούν τα αποτελέσματα αν διακοπεί η θεραπεία και δεν υπάρχει επιστημονικός λόγος να περιμένουμε ότι η παχυσαρκία θα είναι διαφορετική.
Ανάγκη για υποστήριξη πέρα από την απώλεια βάρους
Η νέα γενιά φαρμάκων για την απώλεια βάρους, η οποία περιλαμβάνει ενέσεις όπως το Ozempic και χάπια όπως το Wegovy, αποτελεί επανάσταση στη θεραπεία της παχυσαρκίας και του διαβήτη. Μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο, μια νέα μελέτη εκτιμά ότι 1,6 εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποίησαν αυτά τα φάρμακα μεταξύ των αρχών του 2024 και των αρχών του 2025.
Τα δημοφιλή φάρμακα κατά της παχυσαρκίας και του διαβήτη ανήκουν σε μια κατηγορία φαρμάκων που είναι γνωστά ως αγωνιστές των υποδοχέων του γλυκαγονικού πεπτιδίου-1 (GLP-1), οι οποίοι βοηθούν τους ανθρώπους να χάσουν βάρος μιμούμενοι μια ορμόνη που μειώνει την όρεξη και την επιθυμία για φαγητό.
Καθώς αυτά τα φάρμακα γίνονται όλο και πιο δημοφιλή, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι ασθενείς χρειάζονται τη σωστή υποστήριξη κατά την παρακολούθηση της θεραπείας.
Οι άνθρωποι στους οποίους συνταγογραφείται η νέα γενιά φαρμάκων για την απώλεια βάρους μπορεί να μην λαμβάνουν επαρκή διατροφική καθοδήγηση για την υποστήριξη της ασφαλούς και βιώσιμης απώλειας βάρους, αφήνοντάς τους ευάλωτους σε διατροφικές ελλείψεις και απώλεια μυών, σύμφωνα με νέα έρευνα με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Obesity Reviews
Οι ερευνητές ανέφεραν ότι η άλιπη σωματική μάζα, συμπεριλαμβανομένων των μυών, μπορεί να αποτελεί έως και το 40% του συνολικού βάρους που χάνεται κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Ενώ αναγνωρίζονται τα οφέλη που μπορούν να επιφέρουν τα φάρμακα αυτά στα άτομα με παχυσαρκία, η μελέτη προειδοποιεί ότι υπάρχει κίνδυνος η μειωμένη πρόσληψη τροφής να θέσει σε κίνδυνο την ποιότητα της διατροφής. Αυτό σημαίνει ότι οι άνθρωποι μπορεί να μην λαμβάνουν αρκετές πρωτεΐνες, φυτικές ίνες, βιταμίνες και μέταλλα, τα οποία είναι απαραίτητα για τη διατήρηση της συνολικής υγείας.
«Εάν η διατροφική φροντίδα δεν ενσωματωθεί παράλληλα με τη θεραπεία, υπάρχει ο κίνδυνος να αντικατασταθεί ένα σύνολο προβλημάτων υγείας με ένα άλλο, μέσω διατροφικών ελλείψεων και σε μεγάλο βαθμό αποφευκτής απώλειας μυϊκής μάζας. Αυτό αποτελεί μια χαμένη ευκαιρία να υποστηριχθεί η μακροπρόθεσμη υγεία παράλληλα με την απώλεια βάρους», δήλωσε η Μαρί Σπρέκλει, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης του Cambridge.