Νέα έκθεση: ο αριθμός νέων αντιβιοτικών μειώνεται κατά 35% σε πέντε χρόνια και υστερεί έναντι της μικροβιακής αντοχής παγκοσμίως
Οι προσπάθειες της φαρμακοβιομηχανίας για την αντιμετώπιση της αντοχής στα αντιμικροβιακά δεν συμβαδίζουν με την αύξηση των λοιμώξεων που είναι ανθεκτικές στα φάρμακα, σύμφωνα με νέα έκθεση.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Το χαρτοφυλάκιο υπό ανάπτυξη φαρμάκων που στοχεύουν στην αντιμετώπιση της αντοχής στα αντιμικροβιακά (AMR) έχει συρρικνωθεί κατά 35% την τελευταία πενταετία, σύμφωνα με έκθεση του Access to Medicine Foundation (πηγή στα Αγγλικά), ενός ολλανδικού ανεξάρτητου μη κερδοσκοπικού οργανισμού που εργάζεται για τη βελτίωση της πρόσβασης σε φάρμακα σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα.
Το 2026 μόνο 60 ερευνητικά προγράμματα βρίσκονται σε εξέλιξη από μεγάλες ερευνητικές φαρμακευτικές εταιρείες, έναντι 92 το 2021.
«Η ανάγκη για νέα αντιβιοτικά δεν ήταν ποτέ μεγαλύτερη», έγραψε στην έκθεση η Τζαγιασρί Κ. Άιερ, διευθύνουσα σύμβουλος του Access to Medicine Foundation.
«Χωρίς σημαντικές αλλαγές, η AMR θα προκαλέσει μεγάλη αύξηση των θανάτων από λοιμώξεις που μπορούν να προληφθούν μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες, με τους ευάλωτους πληθυσμούς στις φτωχότερες χώρες να πλήττονται περισσότερο», σημείωσε.
Η σημερινή έλλειψη έρευνας και ανάπτυξης (R&D) για τις λοιμώδεις νόσους αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις στη μάχη κατά της AMR.
Η έκθεση ανέλυσε τις δραστηριότητες έρευνας και ανάπτυξης 15 εταιρειών – επτά μεγάλων ερευνητικών και οκτώ μικρομεσαίων επιχειρήσεων – μεταξύ των οποίων οι GSK, Pfizer, Shionogi, MSD και Otsuka.
Η βρετανική πολυεθνική GSK παραμένει στην κορυφή, με 30 φάρμακα που καλύπτουν από προληπτικά εμβόλια έως αντιβακτηριακές θεραπείες, μεταξύ των οποίων τρία καινοτόμα σκευάσματα.
Η ιαπωνική Shionogi έχει πλέον ξεπεράσει την Pfizer, η οποία κατείχε τη δεύτερη θέση το 2021.
«Οι επιδόσεις των εταιρειών παραμένουν ανομοιόμορφες και καμία δεν βρίσκεται ακόμη κοντά στο να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές της, γεγονός που δείχνει ότι απομένει ακόμη πολύς δρόμος στη μάχη κατά της AMR», αναφέρει η έκθεση.
Η αντοχή στα αντιμικροβιακά, μια ολοένα μεγαλύτερη απειλή
Η αντοχή στα αντιμικροβιακά εμφανίζεται όταν βακτήρια, ιοί, μύκητες και παράσιτα δεν ανταποκρίνονται πλέον στα αντιμικροβιακά φάρμακα. Αν και πρόκειται για μια φυσική διαδικασία που συμβαίνει με την πάροδο του χρόνου μέσω γενετικών αλλαγών στα παθογόνα, επιταχύνεται ταχύτατα λόγω της ανθρώπινης δραστηριότητας, κυρίως της κακής χρήσης και της υπερκατανάλωσης αντιμικροβιακών.
Στα τέλη του 2025, μία στις έξι εργαστηριακά επιβεβαιωμένες βακτηριακές λοιμώξεις είναι πλέον ανθεκτική στις συνήθεις θεραπείες, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας.
Η αντοχή στα αντιμικροβιακά ευθύνεται για περισσότερους από 35.000 θανάτους κάθε χρόνο μόνο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ για την περίοδο 2025-2050 εκτιμάται ότι 39 εκατομμύρια θάνατοι παγκοσμίως θα οφείλονται άμεσα σε βακτηριακή AMR.
Τα παιδιά είναι ιδιαίτερα ευάλωτα
Τα παιδιά, ιδίως όσα ζουν σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα, είναι δυσανάλογα ευάλωτα στις λοιμώξεις. Ωστόσο, η έκθεση εντόπισε μόλις πέντε παιδιατρικά φάρμακα στη φάση ανάπτυξης.
Μόλις το 13% των υπό ανάπτυξη αντιμικροβιακών φαρμάκων αφορά παιδιά κάτω των πέντε ετών, γεγονός που οδηγεί σε καθυστερήσεις στις παιδιατρικές εγκρίσεις, ακόμη και για υπάρχοντα αντιβιοτικά, σημειώνει η έκθεση. Από όλα τα νέα αντιβιοτικά που έχουν κυκλοφορήσει από το 2000, μόνο το 10% διαθέτει παιδιατρική ένδειξη.
Οι παιδιατρικές μορφές φαρμάκων μπορεί να χρειαστούν χρόνια μέχρι να εγκριθούν, αναφέρει η έκθεση, ενώ την ίδια στιγμή η διαθεσιμότητα των ήδη υπαρχόντων αντιβιοτικών σε χώρες με χαμηλό και μεσαίο εισόδημα είναι συχνά ανεπαρκής.
Τι ακολουθεί;
Η έκθεση εντόπισε επίσης επτά καινοτόμα έργα σε προχωρημένο στάδιο ανάπτυξης, με σημαντικό δυναμικό κατά των ανθεκτικών στα φάρμακα λοιμώξεων.
Τα τρία αναπτύσσονται από μεγάλες ερευνητικές εταιρείες – GSK, Otsuka και Shionogi – και τα τέσσερα από ΜΜΕ, τις BioVersys, F2G, Innoviva και Venatorx.
Ωστόσο, η ανάλυση προειδοποίησε ότι, παρά αυτά τα ελπιδοφόρα έργα, η ανάπτυξη καινοτόμων αντιμικροβιακών φαρμάκων που μπορούν να αντιμετωπίσουν την αντοχή όταν τα παλαιότερα σκευάσματα αποτυγχάνουν παραμένει περιορισμένη.
«Οι προσπάθειες της βιομηχανίας δεν μπορούν να προχωρήσουν με τον ρυθμό και την κλίμακα που απαιτούνται χωρίς μεταρρυθμίσεις σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο, ιδίως στην προμήθεια, τη χρηματοδότηση και τη ρύθμιση», υπογραμμίζει η έκθεση.
Οι συντάκτες πρόσθεσαν ότι, έως ότου η ανακάλυψη νέων αντιβιοτικών χρηματοδοτείται σε κλίμακα αντίστοιχη της απειλής που συνιστά η AMR, οι προσπάθειες θα παραμένουν αντιδραστικές αντί προληπτικές, με κόστος σε χρήμα και ανθρώπινες ζωές.