Το κακάο συνδέεται με οφέλη για την υγεία, όμως οι ειδικοί προειδοποιούν: η σοκολάτα του εμπορίου δεν προσφέρει τα ίδια
Το κακάο έχει συνδεθεί με πολλαπλά οφέλη, από μια πιο υγιή καρδιά μέχρι πιο αργή γήρανση και οξύτερη σκέψη. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι υπάρχουν και επιφυλάξεις.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Πολλές μελέτες έχουν συνδέσει το κακάο με θετικά αποτελέσματα για την υγεία, κυρίως χάρη στις φλαβανόλες, ένα ισχυρό φυτικό βιοδραστικό συστατικό και αντιοξειδωτικό, και τη θεοβρωμίνη, μια πικρόγευστη φυσική διεγερτική ουσία που βρίσκεται στα φυτά κακάο και στη σοκολάτα.
Ωστόσο, η κατανάλωση μιας σοκολάτας γάλακτος δεν ισοδυναμεί με την κατανάλωση καθαρών κόκκων κακάο και οι κίνδυνοι και τα οφέλη μπορεί να διαφέρουν.
Πώς μπορεί το κακάο να είναι ευεργετικό;
Το κακάο είναι πλούσιο σε φλαβανόλες, μια κατηγορία ενώσεων που συναντάται επίσης σε διάφορα φυτά και λαχανικά και έχει συνδεθεί με μια σειρά από οφέλη για την υγεία, λειτουργώντας ως αντιοξειδωτικά, αντικαρκινικά και αντιφλεγμονώδη.
Η θεοβρωμίνη, από την άλλη, μπορεί να διαπεράσει τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό και να λειτουργήσει ως ανταγωνιστής των υποδοχέων αδενοσίνης, επηρεάζοντας νευρολογικούς παράγοντες και ενισχύοντας τη γνωστική λειτουργία, σύμφωνα με μελέτη του 2024. Αυτό ενδεχομένως προσφέρει νευροπροστασία έναντι της γνωστικής έκπτωσης που σχετίζεται με την ηλικία, της νόσου Αλτσχάιμερ και της νόσου Πάρκινσον.
Θετικές επιδράσεις στην υγεία της καρδιάς
Το κακάο έχει επίσης συσχετιστεί με μειωμένο κίνδυνο θανάτου από καρδιακά αίτια.
Μια μετα-ανάλυση του 2025 που δημοσιεύθηκε στο European Journal of Preventive Cardiology διαπίστωσε ότι οι τροφές πλούσιες σε φλαβανόλες μπορούν να μειώσουν την αρτηριακή πίεση και να βελτιώσουν την καρδιαγγειακή υγεία σε άτομα με αυξημένη αρτηριακή πίεση, υπέρταση και υψηλό κίνδυνο καρδιαγγειακών νόσων.
Οι ερευνητές σημείωσαν ότι τα οφέλη αυτά είναι πιθανό να επιτευχθούν με την κατανάλωση περίπου μίας έως δύο μερίδων μαύρης σοκολάτας ή δύο έως τριών κουταλιών της σούπας σκόνης κακάο την ημέρα.
Η μελέτη Cocoa Supplement and Multivitamin Outcomes Study (COSMOS), μία από τις μεγαλύτερες και μακροβιότερες τυχαιοποιημένες κλινικές δοκιμές που εξετάζουν τη σχέση ανάμεσα στην κατανάλωση σοκολάτας και την υγεία, παρακολούθησε περισσότερα από 21.000 άτομα για κατά μέσο όρο τρία χρόνια.
Μερικοί από τους συμμετέχοντες λάμβαναν δύο φορές την ημέρα ένα συμπλήρωμα που περιείχε 500 χιλιοστόγραμμα φλαβανόλες κακάο, ενώ άλλοι έπαιρναν εικονικό φάρμακο.
Παρότι όλοι οι συμμετέχοντες είχαν παρόμοιες επιδόσεις στα τεστ γνωστικής λειτουργίας και παρόμοια ποσοστά εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, όσοι έπαιρναν το συμπλήρωμα είχαν κατά 27% μικρότερη πιθανότητα να πεθάνουν από καρδιακά αίτια.
Ωστόσο, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η COSMOS δεν ήταν μελέτη που να αξιολογεί αν η κατανάλωση σοκολάτας είναι ωφέλιμη.
«Αντίθετα, το ερώτημα είναι: “Υπάρχει κάτι στον κόκκο κακάο και στα βιοδραστικά συστατικά του που θα μπορούσε να είναι ευεργετικό για την υγεία;”» δήλωσε ο Χάουαρντ Σέσο, συν-επικεφαλής ερευνητής.
Η σοκολάτα μπορεί να επιβραδύνει τη γήρανση
Ερευνητές του King’s College London συνέδεσαν πρόσφατα αυτή τη θεοβρωμίνη με πιο αργή γήρανση.
Η ομάδα ανέλυσε δεδομένα από περισσότερους από 1.600 συμμετέχοντες και διαπίστωσε ότι όσοι είχαν υψηλότερα επίπεδα θεοβρωμίνης στο αίμα εμφάνιζαν βιολογική ηλικία μικρότερη από τη χρονολογική τους.
«Η σοκολάτα, ακόμη και η μαύρη σοκολάτα, είναι λιχουδιά και όχι υγιεινή τροφή», δήλωσε ο Δημήτριος Κουτουκίδης, αναπληρωτής καθηγητής διατροφής, παχυσαρκίας και επιστημών συμπεριφοράς και διαιτολόγος στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, σχολιάζοντας τη μελέτη.
Αν όμως κάποιος απολαμβάνει τη σοκολάτα, θα πρέπει να το κάνει σπάνια και σε μικρές ποσότητες, πρόσθεσε.
Είναι όλες οι σοκολάτες ίδιες;
Ωστόσο, οι ειδικοί στην υγεία προειδοποιούν ότι η σοκολάτα του εμπορίου περιέχει συνήθως πολύ χαμηλότερα επίπεδα αυτών των ουσιών σε σχέση με τα προϊόντα κακάο που χρησιμοποιούνται στις επιστημονικές μελέτες.
Από τις πιο δημοφιλείς ποικιλίες, οι πιο σκούρες σοκολάτες τείνουν να έχουν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις φλαβανολών, αλλά και λιγότερη ζάχαρη και λιγότερα πρόσθετα λιπαρά.
Η λευκή σοκολάτα είναι η λιγότερο ωφέλιμη διατροφικά, καθώς περιέχει βούτυρο κακάο αλλά όχι στερεά κακάο και είναι πλούσια τόσο σε λιπαρά όσο και σε ζάχαρη.
Παραμένει ασαφές πόση σοκολάτα θα έπρεπε να καταναλώνει κανείς για να αποκομίσει οφέλη για την υγεία ή αν τα άλλα συστατικά που προστίθενται κατά την επεξεργασία, όπως η ζάχαρη, το γάλα και το βούτυρο κακάο, τα αναιρούν.