Η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή εντείνει τα ακραία καιρικά φαινόμενα στη Δυτική Αφρική και προκαλεί κατακόρυφη πτώση της παραγωγής κακάο.
Μια «δραματική άνοδος» στην τιμή της σοκολάτας αποδίδεται στην ανθρωπογενή κλιματική αλλαγή, δημιουργώντας αυτό που οι ειδικοί έχουν βαφτίσει «Easter Eggflation».
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Νέα ανάλυση της Energy and Climate Intelligence Unit (ECIU) διαπίστωσε ότι το μέσο κόστος των δημοφιλών πασχαλινών σοκολάτων στο Ηνωμένο Βασίλειο έχει αυξηθεί κατά τα δύο τρίτα μέσα σε μόλις τρία χρόνια, με ορισμένα αβγά να έχουν υπερδιπλασιαστεί σε τιμή.
Τα δεδομένα, τα οποία παρακολούθησαν τη μέση τιμή πριν από τις προσφορές για μεγάλες μάρκες σε βρετανικά σούπερ μάρκετ μεταξύ Ιανουαρίου και Μαρτίου, έδειξαν ότι τα πασχαλινά αβγά Galaxy κατέγραψαν τη μεγαλύτερη αύξηση, με άνοδο 105% ανά 100 γρ. από το 2023.
Τα Cadbury Creme Eggs έχουν επίσης ακριβύνει κατά 81%, ενώ ένα Lindt Gold Bunny 200 γρ. είναι πλέον 77% πιο ακριβό, κοστίζοντας 8,42 λίρες (περίπου 9,72 ευρώ).
Το 2025, οι τιμές της σοκολάτας αυξήθηκαν κατά 18% σε όλη την ΕΕ, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη άνοδο από οποιοδήποτε άλλο τρόφιμο. Συνολικά, οι τιμές καταναλωτή στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 2,5%, βάσει του ετήσιου μέσου ρυθμού μεταβολής.
Πώς η κλιματική αλλαγή επηρεάζει τη βιομηχανία σοκολάτας
Οι ειδικοί αποδίδουν την «Easter Eggflation» στο εκρηκτικό κόστος του κακάο, το οποίο έχει εκτοξευθεί λόγω της υπερθέρμανσης του πλανήτη.
Το μεγαλύτερο μέρος του κακάο (περίπου 60%) προέρχεται από τη Δυτική Αφρική και παράγεται σε χώρες με υγρό κλίμα, όπως η Ακτή Ελεφαντοστού και η Γκάνα, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες και οι άφθονες βροχοπτώσεις εναλλάσσονται με σύντομες ξηρές περιόδους.
Ωστόσο, η άνοδος της θερμοκρασίας έχει εντείνει τη σφοδρότητα και τη συχνότητα των ακραίων καιρικών φαινομένων, με αποτέλεσμα η παραγωγή κακάο να έχει μειωθεί έως και 40% τα τελευταία τρία χρόνια.
Το 2023, οι ακραίες βροχοπτώσεις στη Δυτική Αφρική προκάλεσαν έξαρση της ασθένειας black pod, που είχε ως αποτέλεσμα να σαπίσουν πολλά φυτά κακάο. Ακολούθησε, στις αρχές του 2024, μια περίοδος έντονης ξηρασίας, την οποία επιδείνωσαν η κλιματική αλλαγή και το φαινόμενο Ελ Νίνιο, καθώς και ένα κύμα ακραίου καύσωνα που επηρέασε τη σπορά, την ανάπτυξη και τη συγκομιδή των καλλιεργειών κακάο.
Ορισμένοι ειδικοί έχουν προειδοποιήσει ότι ο κόσμος ίσως μείνει χωρίς κακάο έως το 2050, αν τα αέρια του θερμοκηπίου συνεχίσουν να «ψήνουν» τον πλανήτη. Η παράνομη εξόρυξη χρυσού, τα γηρασμένα δέντρα και ακόμη και οι λαθρέμποροι κακάο συμβάλλουν επίσης στην εκτίναξη των τιμών.
«Άμεση συνέπεια» της υπερθέρμανσης του πλανήτη
Ο Κρις Τζακαρίνι, αναλυτής θεμάτων τροφίμων και γεωργίας στην ECIU (πηγή στα Αγγλικά), προειδοποιεί ότι η εκτίναξη των τιμών αποτελεί «σαφή υπενθύμιση» πως η κλιματική κρίση δεν είναι πλέον ένα μακρινό πρόβλημα, αλλά μια πραγματικότητα του σήμερα.
«Τα ακραία καιρικά φαινόμενα που κατέστρεψαν τις σοδειές κακάο στη Δυτική Αφρική και εκτόξευσαν τις τιμές αποτελούν άμεση συνέπεια του θερμαινόμενου πλανήτη μας», λέει.
«Μπορεί οι τιμές του κακάο ως εμπορεύματος να δείχνουν σημάδια αποκλιμάκωσης και η προσοχή του κόσμου να έχει στραφεί στη σύγκρουση στο Ιράν και την περιοχή του Κόλπου, αλλά η αδράνεια απέναντι στην κλιματική αλλαγή έχει προσθέσει εκατοντάδες ευρώ στους λογαριασμούς των αγορών τα τελευταία χρόνια, με τη σοκολάτα να είναι μόνο ένα από τα πολλά τρόφιμα που επηρεάζονται.»
Ο Τζακαρίνι υποστηρίζει ότι αυτή η egg-flation αποτελεί «ξεκάθαρη προειδοποίηση» για όσα έρχονται, αν ο κόσμος δεν μειώσει τις εκπομπές σε καθαρό μηδέν και δεν θωρακίσει τις αλυσίδες εφοδιασμού.
Ευθύνεται η Ευρώπη για την άνοδο των τιμών της σοκολάτας;
Οι επιστήμονες έχουν ήδη αρχίσει να πειραματίζονται με τη χαρουπιά, ένα φυτό ανθεκτικό στην κλιματική αλλαγή που καλλιεργείται στη Μεσόγειο και μπορεί να ευδοκιμήσει σε ζεστά, άνυδρα κλίματα με ελάχιστες ανάγκες σε νερό.
Ωστόσο, αυτό κάνει ελάχιστα για να αντιμετωπιστεί η ρίζα του προβλήματος: οι αναπτυσσόμενες χώρες εξακολουθούν να υφίστανται τις μεγαλύτερες συνέπειες της κλιματικής αλλαγής.
Στην κλιματική διάσκεψη COP29 του ΟΗΕ το 2024, σχεδόν 200 χώρες συμφώνησαν να τριπλασιάσουν τη χρηματοδότηση προς τις αναπτυσσόμενες χώρες στα 300 δισ. δολάρια (περίπου 254,5 δισ. ευρώ) ετησίως έως το 2035.
Έναν χρόνο αργότερα, στη COP30, οι αναπτυσσόμενες χώρες ζήτησαν περισσότερη στήριξη για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, επισημαίνοντας πώς υποδομές όπως αντιπλημμυρικά έργα και υδροδοτικά συστήματα ανθεκτικά στην ξηρασία μπορούν να μεταμορφώσουν τη ζωή των ανθρώπων.
Ωστόσο, τα κράτη συμφώνησαν μόνο να τριπλασιάσουν τουλάχιστον τη χρηματοδότηση για την προσαρμογή έως το 2035, ουσιαστικά επαναλαμβάνοντας τις προηγούμενες δεσμεύσεις χωρίς να συμφωνήσουν σε περαιτέρω πρόοδο.
Την ίδια στιγμή, η Γερμανία ανακοίνωσε ότι περικόπτει τον προϋπολογισμό της για τη βοήθεια προς τις αναπτυσσόμενες χώρες ώστε να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, από 6 δισ. σε 4,58 δισ. ευρώ.
Το 2025, αρκετές βασικές χώρες της Δυτικής Ευρώπης, μεταξύ των οποίων η Ελβετία, η Γαλλία και η Ολλανδία, αποκάλυψαν ότι περικόπτουν επίσης σημαντικά τους προϋπολογισμούς βοήθειας, ώστε να επικεντρωθούν στις δικές τους ανάγκες, όπως η αύξηση των αμυντικών δαπανών.
Τον φετινό μήνα, το Ηνωμένο Βασίλειο δέχθηκε έντονες επικρίσεις για τα σχέδιά του να περικόψει την κλιματική βοήθεια κατά περίπου 14%, σε περίπου 2 δισ. λίρες (περίπου 2,31 δισ. ευρώ) ετησίως, παρά τις προειδοποιήσεις ότι μια τέτοια κίνηση θα έθετε σε κίνδυνο την εθνική ασφάλεια και ζωές στο εξωτερικό.