Τα κρούσματα χανταϊού σε κρουαζιερόπλοιο στον Ατλαντικό εγείρει ερωτήματα για υγειονομικούς κινδύνους εν πλω
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) επιβεβαίωσε πέντε κρούσματα χανταϊού που συνδέονται με επιδημία σε κρουαζιερόπλοιο που ταξίδευε στον Νότιο Ατλαντικό. Μέχρι στιγμής τρία άτομα έχουν χάσει τη ζωή τους.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Κάθε χρόνο οι κρουαζιέρες προσελκύουν εκατομμύρια επιβάτες, μεταφέροντας συχνά χιλιάδες ανθρώπους για εβδομάδες.
Αν και τα κρουαζιερόπλοια δεν είναι από τη φύση τους επικίνδυνα, δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν τη διασπορά ιογενών λοιμώξεων, σύμφωνα με ειδικούς.
«Οι κρουαζιέρες παρουσιάζονται ως “πλωτές διακοπές”, αλλά είναι επίσης χρήσιμες για την κατανόηση της δημόσιας υγείας», έγραψε στο The Conversation ο Βίκραμ Νιράντζαν, επίκουρος καθηγητής δημόσιας υγείας στο Πανεπιστήμιο του Λίμερικ στην Ιρλανδία.
Πρόσθεσε ότι, παρότι οι εταιρείες κρουαζιέρας έχουν βελτιώσει με τον χρόνο τα συστήματα υγιεινής και αντίδρασης σε επιδημίες και πολλά ταξίδια ολοκληρώνονται χωρίς προβλήματα, η βασική δομή αυτού του τρόπου ταξιδιού εξακολουθεί να δημιουργεί την ίδια πρόκληση.
«Τα κρουαζιερόπλοια είναι προσεκτικά σχεδιασμένοι χώροι όπου πολλοί άνθρωποι ζουν, τρώνε, ξεκουράζονται και κινούνται στα ίδια κοινόχρηστα σημεία για πολλές συνεχόμενες ημέρες. Δείχνουν πόσο εύκολα μπορεί να εξαπλωθεί μια ασθένεια όταν οι άνθρωποι συνωστίζονται σε ένα ενιαίο, αλληλοσυνδεόμενο περιβάλλον.»
Σύμφωνα με τις συστάσεις του 2026 για τα διεθνή ταξίδια από τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) των Ηνωμένων Πολιτειών, τα ταξίδια με κρουαζιερόπλοιο συγκεντρώνουν έναν ιδιαίτερο συνδυασμό κινδύνων για την υγεία.
Όταν ταξιδιώτες από διαφορετικές περιοχές συνυπάρχουν στο συχνά πολυσύχναστο και ημίκλειστο περιβάλλον ενός πλοίου, διευκολύνεται η μετάδοση μεταδοτικών νοσημάτων από άνθρωπο σε άνθρωπο, καθώς και μέσω τροφής και νερού, προειδοποιεί η υπηρεσία.
Πόσο συχνά εκδηλώνονται ιογενείς επιδημίες στις κρουαζιέρες;
Η τρέχουσα επιδημία χανταϊού είναι η πρώτη γνωστή έξαρση αυτού του τύπου ιού που συνδέεται με ταξίδι με κρουαζιερόπλοιο.
Οι επιδημίες πάνω σε πλοία είναι σχετικά σπάνιες σε σχέση με τον συνολικό αριθμό των ταξιδιών, αλλά όταν συμβαίνουν συνδέονται συχνά με γαστρεντερικούς ιούς.
Το αμερικανικό πρόγραμμα υγειονομικού ελέγχου πλοίων (Vessel Sanitation Program) έχει καταγράψει το 2026 τέσσερις επιδημίες, δύο που σχετίζονται με νοροϊό και δύο με E.coli.
Σύμφωνα με την Cruise Lines International Association (CLIA), τη μεγαλύτερη παγκοσμίως επαγγελματική ένωση του κλάδου, τα περιστατικά γαστρεντερικών λοιμώξεων είναι σπάνια στα κρουαζιερόπλοια σε σύγκριση με άλλους χώρους.
Παρότι η διασπορά σε κρουαζιέρες είναι λιγότερο συχνή απ’ ό,τι σε σχολεία, παιδικούς σταθμούς ή δομές υγείας, οι υγειονομικές αρχές απαιτούν την υποχρεωτική αναφορά των κρουσμάτων.
«Οι υπηρεσίες σίτισης παίζουν μεγάλο ρόλο σε αυτόν τον κίνδυνο. Τα γεύματα σε μορφή μπουφέ, τα κοινόχρηστα σκεύη και οι πολλοί άνθρωποι που αγγίζουν τις ίδιες επιφάνειες μπορούν να διευκολύνουν την εξάπλωση στομαχικών ιώσεων», έγραψε ο Νιράντζαν.
«Αν κάποιος έχει ήδη μολυνθεί αλλά ακόμη δεν αισθάνεται άρρωστος, μπορεί παρ’ όλα αυτά να μολύνει τρόφιμα ή επιφάνειες πριν συνειδητοποιήσει ότι δεν είναι καλά», πρόσθεσε.
Ένα από τα πιο γνωστά περιστατικά επιδημίας πάνω σε πλοίο σημειώθηκε στο Diamond Princess, όταν η COVID-19 εξαπλώθηκε στο σκάφος, μολύνοντας πάνω από 700 άτομα από τους περισσότερους από 3.700 επιβάτες και μέλη πληρώματος.
Τι συμβαίνει αν αρρωστήσετε σε μια κρουαζιέρα;
Οι κατευθυντήριες γραμμές της CLIA για όλα τα μέλη της απαιτούν από κάθε πλοίο να διαθέτει τουλάχιστον έναν επαγγελματία υγείας με τα απαραίτητα προσόντα, διαθέσιμο 24 ώρες το 24ωρο για επισκέψεις στο ιατρείο του πλοίου ή «κατ’ οίκον» επισκέψεις στην καμπίνα.
Τα κρουαζιερόπλοια πρέπει επίσης να διαθέτουν εξεταστήριο, χώρο εντατικής φροντίδας και εξοπλισμό για διενέργεια εργαστηριακών εξετάσεων, παρακολούθηση ζωτικών σημείων και χορήγηση φαρμάκων.
Οι ασθενείς που χρειάζονται πιο ολοκληρωμένες δομές ή θεραπείες παραπέμπονται συνήθως σε ιατρική μονάδα στη στεριά.
Σύμφωνα με τον Νιράντζαν, οι ιατρικές υποδομές που υπάρχουν πάνω στο πλοίο έχουν σχεδιαστεί για να παρέχουν πρώτες βοήθειες, βασική θεραπεία και βραχυπρόθεσμη φροντίδα, όχι για να διαχειριστούν μια ταχέως εξελισσόμενη επιδημία σε μεγάλη κλίμακα.
«Γι’ αυτό η υγεία στις κρουαζιέρες εξαρτάται σε τόσο μεγάλο βαθμό από την έγκαιρη αναφορά, την άμεση απομόνωση και τις αυστηρές πρακτικές καθαρισμού», έγραψε.
Τι μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε τον κίνδυνο;
Ο Νιράντζαν συνιστά να προετοιμάζεστε εκ των προτέρων για τυχόν κινδύνους για την υγεία, πριν ακόμη επιβιβαστείτε στο πλοίο.
Μεταξύ των προτεινόμενων βημάτων είναι οι εμβολιασμοί, ο έλεγχος της κάλυψης της ταξιδιωτικής ασφάλισης και συμβουλές από τον προσωπικό γιατρό, εφόσον ανήκετε σε ομάδα υψηλού κινδύνου, όπως ηλικιωμένοι ή έγκυες γυναίκες.
Από τη στιγμή που θα βρεθείτε στο πλοίο, είναι σημαντικό να είστε σε εγρήγορση για τυχόν συμπτώματα.
«Αν αρχίσετε να αισθάνεστε αδιαθεσία, η πιο ασφαλής επιλογή είναι να αποφεύγετε τα μπουφέ και τους πολυσύχναστους κοινόχρηστους χώρους και να δηλώνετε τα συμπτώματα εγκαίρως, αντί να προσπαθείτε να συνεχίσετε σαν να μη συμβαίνει τίποτα», έγραψε ο Νιράντζαν.