Κρυμμένα στις σελίδες μεσαιωνικών χειρογράφων, ερευνητές εντοπίζουν ίχνη DNA θανατηφόρου ιού που προσβάλλει πρόβατα, ηλικίας χιλιάδων ετών.
Στον Μεσαίωνα, τα περισσότερα κείμενα γράφονταν πάνω σε δέρμα προβάτου, κατσίκας και βοδιού, το οποίο χρησιμοποιούνταν ως υλικό γραφής και ήταν γνωστό ως περγαμηνή.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σε ορισμένα από τα διάσημα αρχαία χειρόγραφα της Ευρώπης, οι ερευνητές εντόπισαν στοιχεία για την ιστορία του θανατηφόρου ιού της ευλογιάς των προβάτων – μιας ιογενούς νόσου των προβάτων που προκαλεί πυρετό, δερματικές βλάβες και θάνατο. Τέτοια ίχνη μπορούν να βοηθήσουν τους επιστήμονες να κατανοήσουν πώς εξελίχθηκαν οι παθογόνοι οργανισμοί και πώς επηρέασαν τις κοινωνίες του παρελθόντος.
Μια διεθνής ομάδα γενετιστών, ιστορικών, ιολόγων, χημικών πρωτεϊνών και συντηρητών, με επικεφαλής επιστήμονες του University College Dublin, εξήγαγε DNA από τα δέρματα που χρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή αυτών των αιωνόβιων εγγράφων.
«Η καταγραφή αρχαίου DNA παθογόνων έχει αλλάξει ριζικά την κατανόησή μας για τις μολυσματικές ασθένειες στο παρελθόν και εδώ δείχνουμε ότι η περγαμηνή μπορεί επίσης να διατηρήσει DNA παθογόνων ζώων», δήλωσε ο Louis L’Hôte, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης.
Μεταξύ των έργων που αναλύθηκαν ήταν τα Ευαγγέλια του Γιορκ, ηλικίας 1.000 ετών – ένα από τα καλύτερα διακοσμημένα χειρόγραφα που έχουν σωθεί από την ύστερη αγγλοσαξονική περίοδο – καθώς και παλαιότερα κείμενα όπως το Corpus Glossary στο Corpus Christi College στο Κέιμπριτζ, που θεωρείται ένα από τα πρώτα αγγλικά λεξικά. Άλλα μεσαιωνικά κείμενα που εξετάστηκαν προέρχονταν από ολόκληρη τη Βρετανία και την ηπειρωτική Ευρώπη.
«Είναι πιθανό αρχεία και βιβλιοθήκες σε όλο τον κόσμο να περιέχουν επίσης γενετικά ίχνη επιδημιών ασθενειών σε ζώα στο παρελθόν».
Η ευλογιά των προβάτων είναι μια ιδιαίτερα μεταδοτική ασθένεια που εξαπλώνεται γρήγορα και μπορεί να προσβάλει μεγάλο μέρος του κοπαδιού σε σύντομο χρονικό διάστημα. Μπορεί να προκαλέσει σημαντικές οικονομικές απώλειες λόγω μειωμένης παραγωγής γάλακτος, κακής ποιότητας δερμάτων και μαλλιού και περιορισμών στο εμπόριο. Δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η ευλογιά των προβάτων μπορεί να προσβάλει τον άνθρωπο.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances (πηγή στα Αγγλικά), διαπίστωσε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις πολλές σελίδες από το ίδιο χειρόγραφο περιείχαν DNA του ιού της ευλογιάς των προβάτων, γεγονός που υποδηλώνει ότι χρησιμοποιήθηκαν μολυσμένα ζώα για την παραγωγή τους.
Οι ερευνητές συνδύασαν το DNA που βρέθηκε στα χειρόγραφα με παλαιότερα δείγματα από δόντια προβάτων της Εποχής του Χαλκού και διαπίστωσαν ότι η ασθένεια απειλεί την κτηνοτροφία εδώ και πάνω από 3.700 χρόνια.
«Τα αρχαία γονιδιώματα μπορούν να μας βοηθήσουν να κατανοήσουμε πώς εξελίχθηκαν τα παθογόνα που μας επηρεάζουν σήμερα. Διαπιστώνουμε ότι, σε αντίθεση με τον ιό της ευλογιάς, το γονιδίωμα του ιού της ευλογιάς των προβάτων ήταν εξαιρετικά σταθερό κατά τις τελευταίες χιλιετίες», πρόσθεσε ο L’Hôte.
«Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι οι γενετικές αλλαγές πριν από αυτή την περίοδο ήταν καθοριστικές για το πώς ο ιός της ευλογιάς των προβάτων εξελίχθηκε ώστε να μολύνει τον ξενιστή του, κάτι που ενδεχομένως να μας βοηθήσει να αντιμετωπίσουμε το παθογόνο στο μέλλον».