91% των αθλητών χρησιμοποιεί τεστοστερόνη, 79% αυξητική ορμόνη, όμως τα πολλά παγκόσμια ρεκόρ δεν έρχονται: τι συμβαίνει στην πραγματικότητα
Το Λας Βέγκας είναι γνωστό για το υπερθέαμά του. Οι αγώνες βαρέων βαρών, οι μεγα-συναυλίες, η Φόρμουλα 1.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Όμως οι αγώνες Enhanced Games της Κυριακής το βράδυ – με μια ειδικά διαμορφωμένη αρένα στο Strip, μια πλειάδα αθλητών που είχαν λάβει κοκτέιλ απαγορευμένων ουσιών και μια υποσχόμενη «σοδειά» συντριπτικών παγκόσμιων ρεκόρ – ίσως να ήταν το πιο τολμηρό και αμφιλεγόμενο θέαμα που έχει στηθεί ποτέ στην πόλη.
Η διοργάνωση, με τη στήριξη δισεκατομμυριούχων επενδυτών όπως ο Πίτερ Τιλ και ο Ντόναλντ Τραμπ τζούνιορ, παρουσιάστηκε ως ένα νέο μοντέλο αθλητισμού: ένα πλαίσιο όπου τα αναβολικά επιτρέπονται, ρυθμίζονται και αναδεικνύονται. Μια διοργάνωση που υποτίθεται ότι θα έσπρωχνε το ανθρώπινο σώμα στο έσχατο όριό του.
Οι αθλητές διεκδικούσαν 250.000 δολάρια για κάθε νίκη σε αγώνισμα και μπόνους 1 εκατομμυρίου δολαρίων για κάθε παγκόσμιο ρεκόρ.
«Έχουμε μπει στον κύριο κορμό της ποπ κουλτούρας», υποστήριξε ο διευθύνων σύμβουλος των Enhanced Games, Μαξιμιλιάν Μαρτίν. «Ήρθαμε για να μείνουμε. Απόψε αλλάξαμε τον κόσμο».
Ήταν μια ιδιαίτερα τολμηρή δήλωση για μια διοργάνωση που, με βάση τα ίδια της τα κριτήρια, σε μεγάλο βαθμό δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες. Τα ρεκόρ, ως επί το πλείστον, δεν ήρθαν.
Τι συνέβη;
Η βραδιά περιλάμβανε αγωνίσματα κολύμβησης, άρσης βαρών και στίβου. Η κορυφαία εμφάνιση ήρθε από τον Έλληνα κολυμβητή Κρίστιαν Γκολόμιεφ, ο οποίος κέρδισε τα 50 μέτρα ελεύθερο σε 20,81 δευτερόλεπτα, χρόνο μόλις 0,07 ταχύτερο από το επίσημο παγκόσμιο ρεκόρ που σημείωσε ο Αυστραλός Κάμερον ΜακΕβόι τον Μάρτιο. Ο Γκολόμιεφ εξασφάλισε το μπόνους του 1 εκατομμυρίου δολαρίων για το παγκόσμιο ρεκόρ.
«Αυτό σίγουρα θα αλλάξει τη ζωή μου προς το καλύτερο», είπε.
Το ρεκόρ δεν θα καταγραφεί επίσημα – ο Γκολόμιεφ έκανε χρήση ουσιών που απαγορεύει ο WADA και φορούσε απαγορευμένη πολυουρεθανική ολόσωμη στολή, στοιχεία που εκτιμάται ότι προσφέρουν περίπου 2% βελτίωση της επίδοσης.
Η επίδοση δέχθηκε και άμεση αμφισβήτηση: «ντετέκτιβ» του διαδικτύου στο Instagram υποστήριξαν ότι ο Γκολόμιεφ φαίνεται να ακουμπά τον τοίχο αφού ο χρόνος 20,81 είχε ήδη εμφανιστεί στην οθόνη, εγείροντας αμφιβολίες για την ακρίβεια της χρονομέτρησης.
Οι Enhanced Games απέρριψαν τους ισχυρισμούς ως «εντελώς αβάσιμη διαδικτυακή σαχλαμάρα», τονίζοντας ότι τη χρονομέτρηση χειριζόταν η εταιρεία Primetime Timing, την οποία περιέγραψαν ως «αναγνωρισμένο, αξιόπιστο, πιστοποιημένο κατά ISO σύστημα που έχει χρησιμοποιηθεί σε αμέτρητες διεθνείς διοργανώσεις χωρίς να έχει ποτέ αμφισβητηθεί».
Στον στίβο, ο Αμερικανός σπρίντερ Φρεντ Κέρλι – που είχε προαναγγείλει δημόσια ότι το παγκόσμιο ρεκόρ του Γιουσέιν Μπολτ, 9,58, θα «διαλυόταν» – έτρεξε τα 100 μέτρα σε 9,97 δευτερόλεπτα. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος αυτού του χρόνου: στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Παρισιού πριν από δύο χρόνια, ο Κέρλι είχε τρέξει 9,81 και είχε κατακτήσει το χάλκινο. Με 9,97 θα είχε τερματίσει τελευταίος σε εκείνον τον τελικό.
Για την ιστορία, ο αγώνας διακόπηκε τέσσερις φορές λόγω άκυρων εκκινήσεων και ενός λυμένου κορδονιού. Ο Κέρλι, ο οποίος υποστήριξε ότι δεν έκανε χρήση ενισχυτικών επιδόσεων, εισέπραξε παρ’ όλα αυτά 250.000 δολάρια για την πρώτη θέση. Καθόλου άσχημη βραδιά για ένα 9,97.
Η σπρίντερ από τα Μπαρμπέιντος Τρίσταν Έβελιν, που επίσης αγωνίστηκε χωρίς χρήση απαγορευμένων ουσιών, κέρδισε τα 100 μέτρα γυναικών με σχετικά μέτριο χρόνο 11,25 δευτερολέπτων και δήλωσε: «Αυτό αποδεικνύει ότι η νίκη δεν είναι μόνο θέμα χημείας».
Ο Βρετανός κολυμβητής και Ολυμπιονίκης (ασημένιο μετάλλιο) Μπεν Πράουντ, ο οποίος είχε λάβει πολλαπλές ουσίες, κέρδισε τα 50 μέτρα πεταλούδα με 22,32 – μόλις 0,05 δευτερόλεπτα πάνω από το παγκόσμιο ρεκόρ. «Ξέρουμε όλοι για ποιον λόγο είμαστε εδώ: για τα παγκόσμια ρεκόρ. Και το να φτάνεις τόσο βασανιστικά κοντά είναι απογοητευτικό», είπε.
Δεδομένου ότι τρεις αθλητές οι οποίοι δήλωσαν πως αγωνίζονταν χωρίς φάρμακα κέρδισαν αγωνίσματα, τα αποτελέσματα εγείρουν ερωτήματα για το βασικό αφήγημα των Enhanced Games: ότι η φαρμακολογική ελευθερία μπορεί να ξεκλειδώσει υπεράνθρωπες επιδόσεις.
Ποιες ουσίες χρησιμοποιήθηκαν και πώς χορηγήθηκαν;
Οι διοργανωτές δημοσιοποίησαν αναλυτικά τις ουσίες που έλαβαν οι αθλητές σε διάστημα οκτώ εβδομάδων προετοιμασίας.
Από όσους ντόπαραν, το 91% χρησιμοποίησε τεστοστερόνη ή εστέρες τεστοστερόνης, το 79% ανθρώπινη αυξητική ορμόνη, το 62% διεγερτικά όπως το Adderall και το 41% EPO, το φάρμακο αντοχής που εδώ και χρόνια συνδέεται με τα σκάνδαλα ντόπινγκ στην ποδηλασία.
Οι διοργανωτές ανέφεραν ότι όλα τα σκευάσματα είχαν εγκριθεί από τον Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA).
Η μητρική εταιρεία των Enhanced Games πουλά στο κοινό πολλές από τις ίδιες ουσίες και υποστηρίζει ότι η απαγόρευσή τους καταπνίγει τις δυνατότητες των αθλητών.
Ωστόσο, η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) και ο WADA έχουν χαρακτηρίσει τα αποτελέσματα παράνομα. Η World Aquatics αποκάλεσε τη διοργάνωση «τσίρκο, στημένο πάνω σε εύκολες λύσεις».
Τι λένε οι ειδικοί υγείας;
Η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί με έναν συνδυασμό ανησυχίας και, σε ορισμένους κύκλους, απρόθυμης περιέργειας.
Ο καθηγητής Ρομπ Όγχι, επικεφαλής του Τμήματος Επιστήμης Άσκησης και Αθλητισμού στο Federation University Australia, χαρακτήρισε τη διοργάνωση «επικίνδυνο κόλπο που δεν έχει θέση ως αθλητικό γεγονός», προειδοποιώντας ότι οι συμμετέχοντες διατρέχουν κίνδυνο για «υπέρταση, ανώμαλη και επικίνδυνη διόγκωση της καρδιάς, βλάβες και ανεπάρκεια σε νεφρά και ήπαρ, μυϊκές θλάσεις και ρήξεις» – καθώς και ψυχολογικές επιπτώσεις όπως «εθισμό, ψύχωση, επιθετικότητα, έντονες μεταπτώσεις διάθεσης».
Η δρα Κάθριν Νόρτον, αναπληρώτρια καθηγήτρια Διατροφής στον Αθλητισμό και την Άσκηση στο Πανεπιστήμιο του Λίμερικ, υπογράμμισε τον ιδιαίτερο κίνδυνο από τη συνδυασμένη χρήση πολλαπλών ουσιών σε υψηλές δόσεις. «Η ανησυχία μεγαλώνει όταν χρησιμοποιούνται συνδυασμοί ουσιών, συχνά σε δόσεις πολύ πάνω από τις θεραπευτικές, και σε περιβάλλοντα όπου η πίεση για διαρκή υπέρβαση των ορίων είναι ενσωματωμένη στο ίδιο το μοντέλο».
Δεν ζητούν όμως όλοι απλώς να μπει λουκέτο στους αγώνες. Ο αναπληρωτής καθηγητής Κέιγκαν Ντάκερ, επικεφαλής του Προγράμματος Επιστήμης Άσκησης στο Curtin University, επεσήμανε μια άβολη αλήθεια.
«Οι Enhanced Games είναι μια μοναδική ευκαιρία να δούμε πώς οι παράνομες μέθοδοι και ουσίες επηρεάζουν την αθλητική απόδοση. Στην πραγματικότητα, δεν γνωρίζουμε πραγματικά τις επιδράσεις πολλών από αυτές τις παράνομες ουσίες και μεθόδους στην απόδοση, επειδή κατά κανόνα έχουν απαγορευθεί στον αθλητισμό και, συνεπώς, το ερευνητικό ενδιαφέρον και η δυνατότητα να μελετηθούν μειώνονται».
Τόνισε ωστόσο και ένα ξεκάθαρο ηθικό ζήτημα: «Η προσφορά τέτοιων χρηματικών κινήτρων σε αθλητές, πολλοί από τους οποίους έχουν χαμηλά εισοδύνατα από τον αθλητισμό, ισοδυναμεί με το να παρασύρεις άτομα από χαμηλότερα κοινωνικοοικονομικά στρώματα να συμμετάσχουν σε έρευνα για τα χρήματα – είναι πραγματικά ανήθικο με οποιοδήποτε μέτρο».
Η κανονικοποίηση της βελόνας;
Ίσως το πιο κρίσιμο ερώτημα που προκύπτει από την Κυριακή το βράδυ είναι τι ακολουθεί. Όχι στο Λας Βέγκας, αλλά σε γυμναστήρια, αποδυτήρια και λογαριασμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης σε όλο τον κόσμο.
Η δρ Νόρτον εντόπισε την τάση που θα έπρεπε να μας ανησυχεί περισσότερο. «Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η κουλτούρα της γυμναστικής ήδη ασκούν τεράστια πίεση στην εμφάνιση και την απόδοση. Αν τα σώματα και οι επιδόσεις που βασίζονται σε φάρμακα γίνουν όλο και πιο κανονικοποιημένα ή εμπορευματοποιημένα, μπορεί να δημιουργηθούν μη ρεαλιστικές προσδοκίες για τους νέους και τους ερασιτέχνες αθλητές».
Πρόσθεσε ακόμη: «Πρέπει να είμαστε προσεκτικοί ώστε να μην δημιουργούμε περιβάλλοντα όπου η υγεία περνά σε δεύτερη μοίρα έναντι της εμφάνισης, της διαδικτυακής απήχησης ή των βραχυπρόθεσμων αποτελεσμάτων. Υπάρχει πολύ πραγματικός κίνδυνος η επιδίωξη της “βελτιστοποίησης” να επισκιάσει την ευημερία».