Η παράλειψη γευμάτων ή το φαγητό σε ακανόνιστες ώρες επιδεινώνουν την ψυχική υγεία, σύμφωνα με νέα μελέτη
Οι ώρες των γευμάτων και οι διατροφικές συνήθειες φαίνεται ότι παίζουν πιο σημαντικό ρόλο στην ψυχική υγεία απ’ όσο πιστεύαμε. Μια νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Journal of Affective Disorders (πηγή στα Αγγλικά), διαπιστώνει ότι τα ακανόνιστα ωράρια γευμάτων συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης.
Αναλύοντας δεδομένα από 21.568 ενήλικες που συμμετείχαν στην έρευνα Korea National Health and Nutrition Examination Survey 2014-2022, την οποία διενήργησαν τα Κορεατικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων, οι ερευνητές εντόπισαν ισχυρή συσχέτιση ανάμεσα στη συχνότητα των γευμάτων και την ψυχολογική ευεξία.
Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι τα ακανόνιστα διατροφικά πρότυπα αυξάνουν τον κίνδυνο δυσμενών μεταβολικών επιπτώσεων, όπως η παχυσαρκία, η αντίσταση στην ινσουλίνη και τα καρδιαγγειακά νοσήματα.
Η νέα μελέτη κατέδειξε ότι τα άτομα με χαμηλότερη κανονικότητα στα κύρια γεύματα είχαν κατά 55% μεγαλύτερες πιθανότητες να εμφανίσουν κατάθλιψη σε σύγκριση με όσους ακολουθούσαν πιο σταθερό πρόγραμμα.
Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι η μεγαλύτερη ποικιλία στη διατροφή μετρίαζε τις αρνητικές συνέπειες των ακανόνιστων γευμάτων, ενώ η παράλειψη πρωινού τις επιδείνωνε.
Οι ισχυρότερες συσχετίσεις εντοπίστηκαν στους άνδρες, στους καπνιστές και σε όσους τρώνε αργά τη νύχτα.
«Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι η μειωμένη σταθερότητα στην κατανάλωση των κύριων γευμάτων μπορεί να αποτελεί ανεξάρτητο παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση καταθλιπτικών συμπτωμάτων, ανεξάρτητα από άλλους διατροφικούς παράγοντες ή παράγοντες που σχετίζονται με τον τρόπο ζωής», έγραψαν οι συγγραφείς.
Ποιες είναι οι συνέπειες της παράλειψης γευμάτων;
Οι ερευνητές σημείωσαν ότι τα ασυνεπή ωράρια γευμάτων μπορούν να απορρυθμίσουν τους μεταβολικούς και συμπεριφορικούς ρυθμούς του οργανισμού, που συνδέονται με τους κιρκάδιους ρυθμούς, το εσωτερικό βιολογικό ρολόι που ρυθμίζει τις λειτουργίες του σώματος στη διάρκεια της ημέρας.
Αυτή η απορρύθμιση μπορεί να προκαλέσει μεταβολές στα γονίδια που ρυθμίζουν τη διάθεση, οδηγώντας σε ορμονικές ανισορροπίες, όπως η διαταραγμένη έκκριση μελατονίνης και κορτιζόλης.
«Μια τέτοια απορρύθμιση των ρυθμών μπορεί να υπονομεύσει τη ρύθμιση της συναισθηματικής κατάστασης, αποσταθεροποιώντας τις καθημερινές διακυμάνσεις της διάθεσης και μειώνοντας την ψυχική ανθεκτικότητα», έγραψαν οι συγγραφείς.
Η ακανόνιστη διατροφή συνδέεται επίσης συχνά με ανεπαρκή πρόσληψη βασικών θρεπτικών συστατικών που σχετίζονται με τη ρύθμιση της διάθεσης, όπως οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β, οι φυτικές ίνες και τα αντιοξειδωτικά.
Από ψυχολογική άποψη, οι συγγραφείς σημείωσαν ότι τα ακανόνιστα πρότυπα γευμάτων μπορεί επίσης να υποδηλώνουν ανοργάνωτη καθημερινότητα ή κοινωνική απόσυρση, παράγοντες που συνδέονται με την επιδείνωση της ψυχικής υγείας.
«Συνολικά, οι μηχανισμοί αυτοί δείχνουν ότι η χαμηλή κανονικότητα στην κατανάλωση γευμάτων μπορεί να λειτουργεί τόσο ως συμπεριφορικός δείκτης όσο και ως βιολογικός παράγοντας που συμβάλλει στην κατάθλιψη», ανέφεραν οι συγγραφείς.
Μεγαλύτερη έμφαση στους παράγοντες τρόπου ζωής για την ψυχική υγεία
Περισσότερο από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως ζουν σήμερα με κάποια ψυχική διαταραχή, αριθμός που αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια. *σύνδεσμος με το θέμα για την ψυχική υγεία από την περασμένη εβδομάδα
Η κατάθλιψη έχει αναγνωριστεί ως ένας από τους βασικούς παράγοντες αυτής της επιβάρυνσης και, μαζί με το άγχος, παραμένει η πιο συχνή ψυχική διαταραχή που πλήττει τόσο άνδρες όσο και γυναίκες.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ερευνητές και γιατροί στρέφουν ολοένα και περισσότερο την προσοχή τους σε τροποποιήσιμους παράγοντες τρόπου ζωής και στρατηγικές πρόληψης.
Η μελέτη επισημαίνει ότι, παρότι η κατάθλιψη οφείλεται σε πολλαπλές αιτίες, αυξάνονται τα στοιχεία που αναδεικνύουν τον ρόλο των διατροφικών συνηθειών στην εμφάνιση και την πορεία των καταθλιπτικών συμπτωμάτων.
Η έρευνα έχει ορισμένους περιορισμούς, κυρίως τον συγχρονικό σχεδιασμό της, που δεν επιτρέπει την τεκμηρίωση άμεσης αιτιώδους σχέσης.
Απαιτείται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί αν η χαμηλή κανονικότητα στα γεύματα αυξάνει τον κίνδυνο κατάθλιψης, αν η ίδια η κατάθλιψη οδηγεί σε ακανόνιστη διατροφή ή αν ισχύουν και τα δύο.
Ωστόσο, οι συγγραφείς υπογράμμισαν ότι τα ευρήματα δείχνουν πως η ενθάρρυνση σταθερών προτύπων γευμάτων – ιδίως με μεγαλύτερη διατροφική ποικιλία και ένα σταθερό πρωινό – μπορεί να προσφέρει μια πρακτική, μη φαρμακευτική προσέγγιση για τη μείωση του κινδύνου κατάθλιψης.