Η εποχική κατάθλιψη εμφανίζεται και το καλοκαίρι: Για κάποιους συνδέεται με καύσωνες και τροπικές νύχτες
Περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι σε όλο τον κόσμο αντιμετωπίζουν προβλήματα ψυχικής υγείας, ένα βάρος που συνεχώς αυξάνεται, κυρίως λόγω του άγχους και της κατάθλιψης.
Μία λιγότερο γνωστή μορφή κατάθλιψης είναι η εποχική συναισθηματική διαταραχή (Seasonal Affective Disorder, SAD), μια διακριτή μορφή καταθλιπτικής διαταραχής που χαρακτηρίζεται από εποχικότητα και, όπως κάθε μορφή κατάθλιψης, αποτελεί σοβαρή ιατρική κατάσταση.
Η εποχική κατάθλιψη εμφανίζεται συχνότερα τον χειμώνα, όταν οι μέρες είναι πιο σκοτεινές και κρύες και οι κοινωνικές επαφές περιορισμένες. Ωστόσο, αν και λίγοι άνθρωποι εμφανίζουν κατάθλιψη το καλοκαίρι, μπορεί να είναι εξίσου εξουθενωτική με τη γνωστή χειμερινή μορφή.
Μία πρόσφατη μελέτη διαπίστωσε ότι η καλοκαιρινή SAD είναι ένας άτυπος υποτύπος που επηρεάζει το 0,57% του παγκόσμιου πληθυσμού, σε σύγκριση με τη χειμερινή SAD, η οποία επηρεάζει το 5%.
Η κατάσταση μπορεί να πυροδοτηθεί από καύσωνες και θερμές νύχτες, με συμπτώματα που κυμαίνονται από μια πιο ήπια «καλοκαιρινή μελαγχολία» έως σοβαρά καταθλιπτικά συμπτώματα, όπως αϋπνία, απώλεια όρεξης, ανησυχία και έντονο άγχος.
Η διατήρηση μιας σταθερής καθημερινής ρουτίνας, η αποφυγή ακραίων θερμοκρασιών και η προτεραιοποίηση του ύπνου μπορούν να βοηθήσουν στην ανακούφιση της δυσφορίας, αλλά σε σοβαρές περιπτώσεις συνιστάται η αναζήτηση ιατρικής βοήθειας, σύμφωνα με τον κλινικό ψυχολόγο Άνταμ Μπόρλαντ από την Cleveland Clinic.
Αυξάνονται οι ψυχικές διαταραχές
Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν με κάποια ψυχική διαταραχή έχει σχεδόν διπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια, κυρίως λόγω της αύξησης των περιστατικών άγχους και κατάθλιψης.
Πρόσφατη ανάλυση της νέας μελέτης Global Burden of Disease, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό The Lancet, έδειξε ότι περίπου 1,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή γύρω στο 15% του παγκόσμιου πληθυσμού, ζούσαν με κάποια ψυχική διαταραχή το 2023.
Τα στοιχεία αυτά αντιστοιχούν σε αύξηση κρουσμάτων κατά 95% την περίοδο 1990-2023. Την ίδια περίοδο, οι ψυχικές διαταραχές ανέβηκαν στη λίστα με τις κύριες αιτίες απώλειας υγείας παγκοσμίως, από τη 12η στην 5η θέση.
Για τη μείζονα καταθλιπτική διαταραχή και τις αγχώδεις διαταραχές, οι αυξήσεις είναι ακόμη πιο έντονες, 131% και 158% αντίστοιχα, γεγονός που τις καθιστά τις δύο συχνότερες ψυχικές παθήσεις.
«Η ανταπόκριση στις ανάγκες ψυχικής υγείας του παγκόσμιου πληθυσμού, ιδίως των πιο ευάλωτων, είναι υποχρέωση και όχι επιλογή», αναφέρουν οι συντάκτες της μελέτης Global Burden of Disease 2023.
Υπολογίζεται ότι ένας στους έξι ανθρώπους, περίπου 140 εκατομμύρια, ζουν με κάποια ψυχική διαταραχή στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, μόνο ένα στα τρία άτομα που ζουν με κατάθλιψη στην περιοχή έλαβε την περίθαλψη που χρειάζεται.
Από την αρχή της πανδημίας COVID-19, τα περιστατικά κατάθλιψης και άγχους στους νέους έχουν αυξηθεί κατά περίπου 25%, ενώ στις ηλικίες 15 έως 29 ετών η αυτοκτονία αποτελεί πλέον την κύρια αιτία θανάτου στην περιοχή.