Τα ευρωπαϊκά παιδιά έχουν χειρότερη φυσική κατάσταση από σχεδόν οποιαδήποτε στιγμή τα τελευταία 60 χρόνια, δείχνει νέα έρευνα, κάτι που θα επηρεάσει την τωρινή και τη μελλοντική υγεία τους.
Τα παιδιά και οι έφηβοι στην Ευρώπη δεν επιτυγχάνουν επαρκή επίπεδα φυσικής κατάστασης όσον αφορά τη δύναμη, την ευλυγισία και τη σύσταση σώματος, σύμφωνα με νέα μελέτη.
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Σαραγόσα διαπιστώνουν ότι από το 1990 έως σήμερα η φυσική κατάσταση που σχετίζεται με την υγεία στον παιδικό πληθυσμό έχει επιδεινωθεί.
Τα ευρήματα, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό Sports Medicine – Open (πηγή στα Αγγλικά), καταγράφουν τις μεταβολές στους βασικούς δείκτες σωματικής υγείας: μυϊκή δύναμη, ευλυγισία, σύσταση σώματος και καρδιοαναπνευστική ικανότητα.
Οι συνιστώσες αυτές είναι καθοριστικοί παράγοντες της τρέχουσας και μελλοντικής υγείας του συγκεκριμένου πληθυσμού, γεγονός που, όπως σημειώνουν οι συγγραφείς, σημαίνει ότι «χάνεται μια σημαντική ευκαιρία που θα είναι δύσκολο να ανακτηθεί».
Η μελέτη ανέλυσε δεδομένα από 417.362 συμμετέχοντες, ηλικίας 6 έως 16 ετών, σε 20 ευρωπαϊκές χώρες, καλύπτοντας την περίοδο 1965 έως 2023.
Η δύναμη του άνω μέρους του σώματος έχει γενικά μειωθεί από τη δεκαετία του 1970, με μια σύντομη περίοδο σταθερότητας μεταξύ 1980 και 2000 πριν υποχωρήσει εκ νέου, σύμφωνα με τους συγγραφείς. Η δύναμη του κάτω μέρους του σώματος, όπως μετράται με δοκιμασίες άλματος, αυξανόταν έως τη δεκαετία του 1980, αλλά έκτοτε μειώνεται σταθερά.
Η ερευνητική ομάδα εντόπισε επίσης μια σταθερή, γραμμική επιδείνωση, η οποία αποτυπώνεται στην αύξηση του σωματικού λίπους, μια τάση που, όπως σημειώνουν, συχνά υποεκτιμάται όταν χρησιμοποιείται μόνο ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ).
Η δυσμενέστερη τάση καταγράφηκε στην ευλυγισία, με μια συνεχή πτώση που έχει επιταχυνθεί μετά το 2000.
Όσον αφορά την καρδιοαναπνευστική ικανότητα, δηλαδή την ικανότητα της καρδιάς, των πνευμόνων και των αιμοφόρων αγγείων να μεταφέρουν αποτελεσματικά οξυγόνο στους μύες κατά τη διάρκεια παρατεταμένης σωματικής δραστηριότητας, οι συγγραφείς σημειώνουν ότι, έπειτα από μακροχρόνια πτώση, τα πιο πρόσφατα δεδομένα δείχνουν πως η τάση ίσως έχει σταθεροποιηθεί την περίοδο 2015 έως 2023.
Ωστόσο προειδοποιούν ότι τα επίπεδα παραμένουν χαμηλότερα από εκείνα που είχαν καταγραφεί τις προηγούμενες δεκαετίες.
«Τα ευρήματα αυτά ενισχύουν την ανάγκη να ενταθούν οι προσπάθειες προώθησης της σωματικής δραστηριότητας μέσω των δημόσιων φορέων», αναφέρουν οι ερευνητές σε ανακοίνωσή τους.
Φυσική κατάσταση από νωρίς στη ζωή: γιατί έχει σημασία
Η φυσική κατάσταση αποτελεί σημαντικό δείκτη υγείας στην παιδική και εφηβική ηλικία, υπογραμμίζουν οι συγγραφείς.
Η καρδιοαναπνευστική αντοχή και η υγιής σύσταση σώματος στην παιδική και εφηβική ηλικία συνδέονται με καλύτερο καρδιαγγειακό προφίλ και μειωμένο κίνδυνο θνησιμότητας αργότερα στη ζωή. Η μυϊκή δύναμη σε αυτές τις ηλικίες σχετίζεται επίσης με πιο υγιή σύσταση σώματος.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) συστήνει τα παιδιά και οι έφηβοι να αφιερώνονται τουλάχιστον 60 λεπτά ημερησίως σε σωματική δραστηριότητα μέτριας έως υψηλής έντασης, συμπεριλαμβανομένων δραστηριοτήτων ενδυνάμωσης μυών και οστών τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα.
Ωστόσο, πάνω από το 75% των εφήβων στην Ευρώπη δεν τηρούν αυτές τις συστάσεις.
Σε παγκόσμια κλίμακα, ο ΠΟΥ αναφέρει ότι η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας ευθύνεται περίπου για το 6% του φορτίου νόσου από στεφανιαία καρδιοπάθεια, το 7% του σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, το 10% των περιπτώσεων καρκίνου του μαστού και το 10% του καρκίνου του παχέος εντέρου.
Επιπλέον, η σωματική αδράνεια συνδέεται με το 9,0% των πρόωρων θανάτων, το 7,2% της συνολικής θνησιμότητας και το 7,6% των θανάτων από καρδιαγγειακά νοσήματα.