Πορτογαλία: ελικόπτερα του INEM απογειώνονται σε λιγότερο από πέντε λεπτά για να μεταφέρουν άμεση ιατρική βοήθεια σε απομονωμένες περιοχές
Πριν καλά καλά ξεκινήσει η μέρα, ομάδες βρίσκονται σε ετοιμότητα στις βάσεις των ιατρικών ελικοπτέρων επείγουσας ανάγκης στην Πορτογαλία. Ανά πάσα στιγμή μπορεί να υπάρξει κλήση και, όταν έρθει, κάθε δευτερόλεπτο μετρά.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Στην ξηρά, πολλές φορές δεν υπάρχει χρόνος. Από αέρος, η ανταπόκριση επιταχύνεται. Κατά μέσο όρο, ο χρόνος αντίδρασης από την ειδοποίηση μέχρι την απογείωση είναι τρία λεπτά.
«Ο χρόνος ανταπόκρισης στην επείγουσα ιατρική είναι ο καθοριστικός παράγοντας επιτυχίας. Έχουμε εξαιρετικούς χρόνους, γύρω στα τρία λεπτά. Σε ορισμένες περιπτώσεις καταφέρνουμε ακόμη και να τον μειώσουμε. Ο μέσος χρόνος ανταπόκρισης μετά την ενεργοποίηση είναι τρία λεπτά», εξηγεί ο Hugo Chambel, διευθυντής της Gulf Med Aviation Services για την Ιβηρική Χερσόνησο, μιλώντας στην Euronews.
Τη λειτουργία εξασφαλίζει η Gulf Med, εταιρεία του ομίλου της μαλτέζικης Medilink, σε συνεργασία με ιατρικές ομάδες του Εθνικού Ινστιτούτου Επείγουσας Ιατρικής (INEM). Το σύστημα είναι κατανεμημένο σε τέσσερις μόνιμες βάσεις: Λουλέ, Έβορα, Βιζέου και Μασεδό ντε Καβαλέιρος, εξασφαλίζοντας κάλυψη σχεδόν σε όλη την επικράτεια.
Η Gulf Med ξεκίνησε τη δραστηριότητά της στην Πορτογαλία τον Ιούλιο του 2025, βάσει απευθείας ανάθεσης που υπέγραψε με το INEM, ύψους περίπου τεσσάρων εκατομμυρίων ευρώ, η οποία ίσχυσε έως τον Οκτώβριο του περασμένου έτους.
Από τον Οκτώβριο, η εταιρεία άρχισε να λειτουργεί στο πλαίσιο σύμβασης ύψους 77,5 εκατομμυρίων ευρώ, η οποία προέκυψε από διεθνή δημόσιο διαγωνισμό για το Σύστημα Ιατρικών Ελικοπτέρων Έκτακτης Ανάγκης (SHEM) του INEM και προέβλεπε τέσσερα αεροσκάφη διαθέσιμα 24 ώρες το 24ωρο.
Η σύμβαση, διάρκειας πέντε ετών, ισχύει έως τα μέσα του 2030 και έχει συνολική αξία άνω των 77 εκατομμυρίων ευρώ.
Τον Απρίλιο του 2026 η εταιρεία ενίσχυσε το σύστημα με την ένταξη ενός πέμπτου ελικοπτέρου, ανεβάζοντας τη συνολική επένδυση στον στόλο της στην Πορτογαλία σε περίπου 50 εκατομμύρια ευρώ. Το επιπλέον αυτό ελικόπτερο λειτουργεί ως εφεδρικό αεροσκάφος, διασφαλίζοντας τη συνέχιση της λειτουργίας των τεσσάρων βάσεων κατά τις περιόδους συντήρησης ή τυχόν αντικαταστάσεων για τεχνικούς λόγους.
Airbus H145 D3: προσγειώνεται σχεδόν παντού
Από τις απομονωμένες περιοχές της ενδοχώρας μέχρι τους δρόμους και τις παράκτιες ζώνες, το ελικόπτερο συχνά γίνεται το μοναδικό μέσο που μπορεί να εξασφαλίσει γρήγορη βοήθεια. Τα Airbus H145 D3, εξοπλισμένα με πέδιλα σκι αντί για τροχούς, μπορούν να προσγειωθούν πρακτικά σε κάθε τύπο εδάφους.
«Είμαστε βέβαιοι γι’ αυτό, όχι μόνο επειδή πρόκειται για μηχανές σχεδιασμένες για αυτού του είδους τις αποστολές. Το βάρος τους και η δυνατότητα φόρτωσης είναι άριστα υπολογισμένα ώστε να προσφέρουν μεγάλη ευελιξία. Αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για ελικόπτερα που μπορούν να προσγειωθούν σχεδόν παντού, από έναν δρόμο ή μια αγροτική έκταση μέχρι ένα σημείο με περιορισμένο χώρο προσγείωσης. Είναι εξαιρετικά, ισορροπημένα ελικόπτερα για τη γεωγραφία μας και τις ανάγκες μας», υποστηρίζει ο επικεφαλής της Gulf Med.
Στο εσωτερικό, η ευρύχωρη καμπίνα και ο εξειδικευμένος ιατρικός εξοπλισμός έχουν σχεδιαστεί για άμεσες παρεμβάσεις. Στο πλήρωμα συμμετέχουν γιατροί και νοσηλευτές έτοιμοι να αντιμετωπίσουν κρίσιμα περιστατικά.
«Η αποστολή αποτελείται από πολλά στάδια. Ακόμη καθ’ οδόν, με βάση τις αρχικές πληροφορίες, συζητάμε πιθανά σενάρια και προεξοφλούμε δυσκολίες ώστε να κερδίσουμε χρόνο στην προσέγγιση του ασθενούς», αναφέρει στην Euronews η Leila Duarte, γιατρός Παθολογίας και Επείγουσας Ιατρικής του INEM.
«Στη συνέχεια αξιολογούμε, σταθεροποιούμε και, σε συνεννόηση με το κέντρο, αποφασίζουμε πού θα μεταφερθεί ο ασθενής. Κατά τη διάρκεια της πτήσης διατηρούμε συνεχή παρακολούθηση και ενημερώνουμε για κάθε μεταβολή το νοσοκομείο υποδοχής», προσθέτει η ίδια.
Στο πιλοτήριο, προτεραιότητα είναι η ασφαλής εκτέλεση της αποστολής σε κάθε συνθήκη.
«Ελέγχουμε πάντα τις καιρικές συνθήκες ώστε να αντιδράσουμε γρήγορα όταν προκύψει μια πρωτογενής κλήση. Τη νύχτα είναι πιο απαιτητικό, γιατί πρέπει να λάβουμε υπόψη πολλούς παράγοντες, μεταξύ των οποίων και το σημείο προσγείωσης. Παρ’ όλα αυτά, συνήθως καταφέρνουμε να ανταποκριθούμε μέσα σε πέντε λεπτά», διαβεβαιώνει ο Craig Dewar, πιλότος του Υπηρεσίας Ιατρικών Ελικοπτέρων Έκτακτης Ανάγκης του INEM.
Οι αποστολές χωρίζονται σε δύο κατηγορίες: πρωτογενείς, όταν το πλήρωμα στέλνεται απευθείας στον τόπο του συμβάντος, και δευτερογενείς, πιο προγραμματισμένες, μεταξύ νοσοκομειακών μονάδων. Το SHEM αναλαμβάνει επίσης αποστολές μεταφοράς οργάνων και μεταφοράς ασθενών σε ECMO (Εξωσωματική Μεμβρανοειδής Οξυγόνωση), όταν πρόκειται για κρίσιμο περιστατικό που εξαρτάται από προηγμένη μηχανική καρδιοπνευμονική υποστήριξη μεταξύ δομών υγείας.
Ωστόσο, ο αριθμός των πρωτογενών αποστολών αυξάνεται, κάτι που αντανακλά τη σημασία αυτού του μέσου σε κρίσιμες καταστάσεις. «Ένας από τους πρώτους μας στόχους ήταν να αλλάξουμε το παράδειγμα των αποστολών. Πλέον πραγματοποιούμε περισσότερες πρωτογενείς αποστολές απ’ ό,τι δευτερογενείς», αποκαλύπτει ο Hugo Chambel.
Από την αρχή του έτους, το Heli Sul στην Έβορα έχει ήδη πραγματοποιήσει περίπου 230 αποστολές, εκ των οποίων οι 160 ήταν πρωτογενή περιστατικά, ένδειξη της αυξανόμενης σημασίας της αερομεταφοράς στην αντιμετώπιση της επείγουσας ιατρικής, ιδιαίτερα στις περιοχές της ενδοχώρας.
Ανεξάρτητα από το εκάστοτε σενάριο, ο στόχος παραμένει ο ίδιος: να φτάνουν γρήγορα και να σώζουν ζωές.