Γενετικά τροποποιημένο νεφρό χοίρου κρατά άνδρα εκτός αιμοκάθαρσης επί εννέα μήνες: πρώτη επιτυχής χρήση ζωικού οργάνου ως «γέφυρα» για ανθρώπινο.
Ένα γενετικά τροποποιημένο νεφρό από χοίρο κράτησε έναν 66χρονο άνδρα με νεφρική ανεπάρκεια μακριά από την αιμοκάθαρση για χρονικό διάστημα ρεκόρ εννέα μηνών, σε μια πρωτοποριακή μεταμόσχευση-γέφυρα. Το γεγονός αυτό γεννά ελπίδες σε έναν κόσμο όπου ο αριθμός των ανθρώπων που περιμένουν για μεταμόσχευση οργάνων υπερβαίνει τον αριθμό των διαθέσιμων οργάνων.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Σύμφωνα με νέα έκθεση που δημοσιεύθηκε στο The Lancet (πηγή στα Αγγλικά), οι μεταμοσχεύσεις νεφρών από χοίρους θα μπορούσαν να προσφέρουν λύση σε ασθενείς που αντιμετωπίζουν μακρούς χρόνους αναμονής για ανθρώπινα νεφρά.
Ο ασθενής της μελέτης, ένας 66χρονος με νεφρική ανεπάρκεια λόγω σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, ο οποίος βρισκόταν σε αιμοκάθαρση επί δύο χρόνια πριν από τη μεταμόσχευση — μια ιατρική θεραπεία που χρησιμοποιεί ειδικό μηχάνημα για να απομακρύνει από το αίμα άχρηστα προϊόντα, περίσσεια υγρών και τοξίνες όταν τα νεφρά πάψουν να λειτουργούν — έλαβε το νεφρό χοίρου τον Ιανουάριο του 2025.
Ο ασθενής δεν είχε διαθέσιμο ζώντα δότη και είχε εγγραφεί σε λίστα για μεταμόσχευση νεφρού από αποβιώσαντα δότη, όπου ο εκτιμώμενος χρόνος αναμονής ξεπερνούσε τα πέντε χρόνια.
Με βάση το Kidney Transplant Decision Tool — ένα πρόγραμμα που σταθμίζει τις θεραπευτικές επιλογές και τους χρόνους αναμονής — η εκτιμώμενη πιθανότητα να λάβει την αναγκαία μεταμόσχευση ήταν περίπου 9%, ενώ ο εκτιμώμενος κίνδυνος θανάτου ή διαγραφής από τη λίστα αναμονής ξεπερνούσε το 40%.
Το νεφρό του χοίρου έφερε 69 γονιδιωματικές τροποποιήσεις, προκειμένου να βελτιωθεί η συμβατότητα και η ασφάλεια, και παρείχε επιτυχώς υποστήριξη χωρίς ανάγκη αιμοκάθαρσης επί 271 ημέρες.
Από το νεφρό χοίρου στον ανθρώπινο δότη
Σύμφωνα με τους ερευνητές, το μεταμοσχευμένο όργανο άρχισε να λειτουργεί αμέσως. Εννέα μήνες μετά τη μεταμόσχευση, το νεφρό αφαιρέθηκε. Ο ασθενής δεν εμφάνισε αντισώματα κατά ανθρώπινου ιστού, που θα καθιστούσαν σχεδόν αδύνατη την αποδοχή ανθρώπινου νεφρού, ούτε ενδείξεις λοιμώξεων που μεταδίδονται από ζώα.
Όταν το νεφρό του χοίρου άρχισε να καταρρέει, αφαιρέθηκε και ο ασθενής υποβλήθηκε με επιτυχία σε μεταμόσχευση ανθρώπινου νεφρού από αποβιώσαντα δότη, διατηρώντας σταθερή λειτουργία του οργάνου.
Έλαβε το ανθρώπινο νεφρό νωρίτερα από το αναμενόμενο, καθώς οι γιατροί εντόπισαν μόσχευμα με τον υψηλότερο δυνατό βαθμό ιστοσυμβατότητας.
Αυτός ο βαθμός συμβατότητας είναι, σύμφωνα με τους ερευνητές, «ασυνήθιστος και σε μεγάλο βαθμό απρόβλεπτος» και, βάσει των συνηθισμένων κανόνων κατανομής οργάνων, προσδίδει σημαντική προτεραιότητα.
Αντιμετώπιση της έλλειψης οργάνων
Η μεταμόσχευση γενετικά τροποποιημένων οργάνων από χοίρους έχει προταθεί ως λύση στην έλλειψη οργάνων. Ωστόσο, η πρώτη μεταμόσχευση νεφρού χοίρου σε ζωντανό άνθρωπο, το 2024, τερματίστηκε ύστερα από 52 ημέρες, όταν ο ασθενής πέθανε από άσχετα καρδιακά προβλήματα, και καμία προηγούμενη μελέτη δεν είχε καταγράψει επιβίωση ξενομοσχεύματος — μεταμόσχευση μεταξύ ειδών — πέραν των δύο μηνών.
«Η συγκεκριμένη περίπτωση δείχνει τόσο τις δυνατότητες όσο και τις εκκρεμείς προκλήσεις της κλινικής ξενομεταμόσχευσης νεφρού», ανέφεραν οι συγγραφείς.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι τα ζωικά όργανα θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως γέφυρα προς τις παραδοσιακές μεταμοσχεύσεις για ασθενείς που αντιμετωπίζουν μακρές αναμονές για ανθρώπινα όργανα.
«Η έλλειψη οργάνων είναι η μεγαλύτερη κρίση που αντιμετωπίζουμε αυτή τη στιγμή στις μεταμοσχεύσεις», δήλωσε ο κύριος συγγραφέας Λεονάρντο Ριέλα από το Mass General Brigham.
«Το όραμά μας είναι η ξενομεταμόσχευση να συμβάλει στην κάλυψη αυτού του κενού, αρχικά ως θεραπεία-γέφυρα, ώστε οι ασθενείς να διακόψουν την αιμοκάθαρση όσο περιμένουν νεφρό από ανθρώπινο δότη και, ενδεχομένως, καθώς τεκμηριώνεται η μακροπρόθεσμη ασφάλεια και αποτελεσματικότητά της, ως οριστική θεραπευτική επιλογή από μόνη της».
Ωστόσο, προειδοποιούν ότι πρόκειται για έναν μόνο ασθενή χωρίς ομάδα σύγκρισης και ότι το αποτέλεσμα αντανακλά προσεκτική επιλογή ασθενούς και εντατική εξειδικευμένη φροντίδα, η οποία ενδέχεται να μην είναι διαθέσιμη αλλού.