Η Φινλανδή υπουργός Εσωτερικών Mari Rantanen, η οποία πρωτοστάτησε σε μια σημαντική αυστηροποίηση της μετανάστευσης στη χώρα, δήλωσε στο Euronews ότι οι μεταναστευτικές πολιτικές της Ευρώπης δεν θα επιλυθούν με αλληλεγγύη.
Η υπουργός Εσωτερικών της Φινλανδίας Mari Rantanen, η οποία εποπτεύει επίσης τη μετανάστευση, επέκρινε την απόφαση του Ισπανού πρωθυπουργού Sánchez να νομιμοποιήσει χιλιάδες μετανάστες χωρίς χαρτιά, υποστηρίζοντας ότι αποτελεί κίνδυνο για τον χώρο Σένγκεν.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
"Δεν θα πρότεινα ποτέ τέτοιες πράξεις", δήλωσε η υπουργός στην εκπομπή συνεντεύξεων του Euronews 12 Minutes With.
"Το άλλο πράγμα είναι ότι, όταν βρισκόμαστε σε έναν κοινό χώρο, τον χώρο Σένγκεν, αυτή την ομαδική Ευρώπη για την οποία μιλάει ο κόσμος, τότε νομίζω ότι υπάρχει μεγάλος κίνδυνος όταν κάποιες χώρες κάνουν ουσιαστικά το εντελώς αντίθετο από τις άλλες χώρες", πρόσθεσε.
"Επειδή τώρα, για παράδειγμα, αυτοί οι άνθρωποι μπορούν πολύ εύκολα να πάνε σε άλλες χώρες, γι' αυτό νομίζω ότι πρέπει όλοι να αναλάβουμε την ευθύνη του κοινού μας χώρου, και όσον αφορά τη μετανάστευση".
Η αριστερή κυβέρνηση της Ισπανίας ενέκρινε στα τέλη Ιανουαρίου ένα σχέδιο για τη νομιμοποίηση περίπου 500.000 μεταναστών χωρίς χαρτιά με διάταγμα, υπό την προϋπόθεση ότι βρίσκονται στη χώρα για τουλάχιστον πέντε μήνες και πριν από τις 31 Δεκεμβρίου 2025. Το μέτρο αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των σοβαρών ελλείψεων εργατικού δυναμικού σε βασικούς τομείς.
Αυτό σηματοδότησε μια σημαντική ρήξη με τις πιο σκληρές πολιτικές που υιοθετούν πολλοί ηγέτες σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η απόφαση συνάντησε επίσης κάποια αποδοκιμασία στις Βρυξέλλες, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εκφράζει ανησυχίες ότι θα μπορούσε να συγκρουστεί με την τρέχουσα πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η Φινλανδία, υπό την εποπτεία του Rantanen, έχει αυστηροποιήσει την πολιτική της για το άσυλο ώστε να "ταιριάζει με εκείνη των άλλων σκανδιναβικών χωρών", συμπεριλαμβανομένης της επιτάχυνσης των διαδικασιών υποβολής αιτήσεων ασύλου και των επιστροφών. Η ίδια το χαρακτήρισε αυτό ως αλλαγή παραδείγματος.
Ενδιαφέρον για τους κόμβους επιστροφής
Ο Rantanen δήλωσε στο Euronews ότι η χώρα ενδιαφέρεται επίσης να επωφεληθεί από τα νέα εργαλεία επιστροφής που προτείνονται στο πλαίσιο του Συμφώνου Μετανάστευσης της ΕΕ, το οποίο αναμένεται να τεθεί πλήρως σε ισχύ τον Ιούνιο του 2026.
Αυτό περιλαμβάνει έναν κανονισμό που επιτρέπει στα κράτη μέλη της ΕΕ να δημιουργούν κόμβους επιστροφής σε τρίτες χώρες για να στέλνουν πίσω τους απορριφθέντες αιτούντες άσυλο, τοποθετώντας τους σε εγκαταστάσεις κράτησης που βρίσκονται εκτός των συνόρων της ΕΕ.
Όταν ρωτήθηκε αν η Φινλανδία συζητά με άλλες χώρες εκτός Ευρώπης για κόμβους επιστροφής, ο Ραντάνεν δήλωσε ότι η χώρα "ενδιαφέρεται πολύ για αυτή την επιλογή" και ότι το έχει συζητήσει "με τις σκανδιναβικές χώρες".
Ωστόσο, απέφυγε να κατονομάσει πιθανούς προορισμούς για τέτοιους κόμβους. "Φυσικά, πρέπει πρώτα να έχουμε αυτόν τον κανονισμό". Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πρέπει ακόμη να διαπραγματευτεί και να οριστικοποιήσει αυτές τις προτάσεις με το Συμβούλιο.
Πολλές οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών έχουν προειδοποιήσει ότι τέτοιες εγκαταστάσεις θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην κράτηση ανθρώπων σε συνθήκες που μοιάζουν με φυλακές και τόνισαν ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος αυξημένων παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Ο Rantanen απέρριψε την άποψη ότι οι εν λόγω κόμβοι επιστροφής είναι απάνθρωποι. "Επειδή υπάρχει πάντα η επιλογή να επιστρέψετε στη χώρα καταγωγής σας". Η ιδέα αυτή απορρίφθηκε και από την κοινωνία των πολιτών, με τους εμπειρογνώμονες να προειδοποιούν για τον κίνδυνο "επαναπροώθησης", ή επιστροφής ανθρώπων σε επικίνδυνες καταστάσεις
Μηχανισμός αλληλεγγύης
Στο Σύμφωνο Μετανάστευσης της ΕΕ περιλαμβάνεται επίσης ένας μηχανισμός "υποχρεωτικής αλληλεγγύης" για την παροχή βοήθειας στα κράτη μέλη που δέχονται μεταναστευτική πίεση. Οι χώρες μπορούν είτε να μετεγκαταστήσουν αιτούντες άσυλο είτε να παράσχουν οικονομική ή επιχειρησιακή στήριξη.
Ωστόσο, λίγα κράτη μέλη επιλέγουν να δέχονται ανθρώπους βάσει αυτής της αρχής, εγείροντας ερωτήματα σχετικά με το κατά πόσον το σύμφωνο είναι αναποτελεσματικό. Αυτό απορρίφθηκε από τον Φινλανδό υπουργό. "Υπάρχουν επιλογές για το πώς να δείξεις την αλληλεγγύη σου και η Φινλανδία επέλεξε να βοηθήσει δίνοντας χρήματα", δήλωσε. Για το 2026, η χώρα της θα καταβάλει περίπου 6 εκατομμύρια ευρώ.
Η ίδια υποστήριξε ότι δεν πιστεύει ότι η ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική μπορεί να επιλυθεί με την αλληλεγγύη: "Νομίζω ότι πρέπει να εργαστούμε (...) για να μειώσουμε πραγματικά τον αριθμό των ανθρώπων που έρχονται στην Ευρώπη".
Όσον αφορά τις δράσεις που θα έπρεπε να αναλάβει η ΕΕ αλλά δεν έχει ακόμη προωθήσει, η Rantanen επισήμανε την αντιμετώπιση της λαθραίας διακίνησης ανθρώπων. "Αυτό θα πρέπει να γίνει με παρουσία στην άλλη πλευρά της θάλασσας", δήλωσε.
"Και, για παράδειγμα, με την αναζήτηση πιθανών ασφαλών λιμανιών, ώστε, αν κάποιος διασωθεί, να επιστρέψει σε μια τρίτη χώρα και όχι στην Ευρώπη".
Κάθε χρόνο, χιλιάδες άνθρωποι πεθαίνουν στη θάλασσα προσπαθώντας να φτάσουν στην Ευρώπη. Τουλάχιστον 2.185 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους ή εξαφανίστηκαν στη Μεσόγειο το 2025, ενώ 1.214 καταγράφηκαν στη διαδρομή Δυτική Αφρική/Ατλαντικός προς τα Κανάρια Νησιά, σύμφωνα με τα νέα στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ).
Ερωτηθείσα εάν ο Frontex, ο οργανισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα σύνορα, θα μπορούσε να δει την εντολή του να επεκτείνεται ώστε να παρέχει αυτή την παρουσία εκτός της ΕΕ, απάντησε: "Η εντολή του Frontex στην πραγματικότητα ξαναγράφεται, οπότε θα μπορούσαν, νομίζω, να υπάρξουν δυνατότητες για κάτι τέτοιο".
Ορισμένες χώρες της ΕΕ έχουν ήδη εκφράσει την προθυμία τους να αναθέσουν στον Frontex σημαντικό ρόλο στις επιστροφές και, ενδεχομένως, ευρύτερη παρουσία σε χώρες εκτός ΕΕ.