Ο Γενικός Γραμματέας της συμμαχίας μεταβαίνει στην Ουάσιγκτον και απαιτούνται λεπτοί χειρισμοί για να πείσει τον Τραμπ για τα οφέλη της παραμονής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ
Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε ξεκινά την Τετάρτη την προγραμματισμένη τριήμερη επίσκεψή του στην Ουάσινγκτον, εν μέσω νέων απειλών του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ότι εξετάζει το ενδεχόμενο αποχώρησης από την βορειοατλαντική συμμαχία.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η συνάντηση διεξάγεται στη σκιά της συμφωνίας Ουάσιγκτον - Τεχεράνης, η οποία φέρεται να περιλαμβάνει εκεχειρία δύο εβδομάδων και επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, αν και οι όροι παραμένουν ασαφείς.
Τον Αμερικανό πρόεδρο θα συνοδεύει στη συνάντηση με τον Ρούτε ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο και ο υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ στον Λευκό Οίκο αργότερα την Τετάρτη.
Ο Μαρκ Ρούτε πρόκειται επίσης να έχει συνομιλίες με μέλη του Κογκρέσου και να εκφωνήσει ομιλία στο Ινστιτούτο Ρόναλντ Ρίγκαν την Πέμπτη.
Βασικό θέμα στην ατζέντα αναμένεται να είναι η απογοήτευση της Ουάσινγκτον για την άρνηση των συμμάχων να συμμετάσχουν στη στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν ή να επιτρέψουν στα αμερικανικά αεροσκάφη που συμμετέχουν στη σύγκρουση να χρησιμοποιούν τον εναέριο χώρο τους.
Η απόφαση αρκετών χωρών του ΝΑΤΟ έχει εξοργίσει τον Τραμπ, γεγονός που τον ώθησε να επικρίνει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και να αμφισβητήσει την αξία της συνέχισης της συμμετοχής των ΗΠΑ στη συμμαχία.
Ο Τραμπ έχει εκφράσει εδώ και καιρό την ανησυχία του για την δυσανάλογη, όπως την χαρακτηρίζει συμβολή της Αμερικής στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα καταφερθεί εναντίον των συμμάχων του ΝΑΤΟ επειδή δεν βοήθησαν κατά τη διάρκεια της πρώτης φάσης του πολέμου, αποκαλώντας τη συμμαχία "χάρτινη τίγρη" χωρίς τις ΗΠΑ. Σε δηλώσεις του την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ ανέφερε ότι θα επανεξετάσει την συμμετοχή των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και τα σχόλιά του επαναλήφθηκαν από τον Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ θα επανεξετάσουν τη σχέση τους με τους συμμάχους τους.
Ο Κερτ Φόλκερ, πρώην πρεσβευτής των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ υπό τον πρόεδρο Μπους, δήλωσε ότι ο Ρούτε καλείται να κάνει λεπτούς χειρισμούς στη διαχείριση των εντάσεων με τους Ευρωπαίους συμμάχους όπως η Γερμανία, η Φινλανδία, η Ισπανία και η Γαλλία, οι οποίες έχουν επικρίνει δημοσίως την επίθεση ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν.
"Τα μηνύματα από την Ευρώπη ήταν τρομερά", δήλωσε ο Φόλκερ στο Euronews.
Υποστήριξε ότι ήταν περιττό για τις χώρες αυτές να αντιταχθούν τόσο ανοιχτά στην Ουάσινγκτον, υπονοώντας ότι αυτό προκάλεσε την αντίδραση κατά του ΝΑΤΟ.
Ο Φόλκερ πρόσθεσε ότι ο Τραμπ ενδέχεται τώρα να προσπαθήσει να "μεταθέσει την ευθύνη" στους συμμάχους που αρνήθηκαν να υποστηρίξουν τη θέση των ΗΠΑ.
"Οι Ευρωπαίοι θα μπορούσαν να είχαν πει "όλοι έχουμε ένα μερίδιο σε αυτό και ας δούμε πώς μπορούμε να βοηθήσουμε"", είπε, σημειώνοντας ότι αυτό δεν θα απαιτούσε άμεση στρατιωτική εμπλοκή.
Ο Patrick Bury, πρώην αναλυτής του ΝΑΤΟ και λέκτορας αμυντικών σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Bath, δήλωσε ότι οι σύμμαχοι έχουν το δικαίωμα να μην επιτρέψουν την πρόσβαση στον εναέριο χώρο τους.
"Οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ έχουν το δικαίωμα να κλείνουν τον εναέριο χώρο τους", είπε, επισημαίνοντας ένα προηγούμενο το 1982, όταν η Γαλλία και η Ισπανία περιόρισαν την πρόσβαση των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων εναντίον της Λιβύης.
Ο Bury πρόσθεσε ότι προτεραιότητα του Ρούτε θα είναι να καθησυχάσει τον Τραμπ, επιτρέποντας παράλληλα στα κράτη μέλη να διατηρήσουν ανεξάρτητες θέσεις για τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή.
"Η δουλειά του είναι να κρατήσει τις ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ. Εκπροσωπεί τη συμμαχία στο σύνολό της και όχι μεμονωμένα κράτη μέλη", δήλωσε.
Ο Μαρκ Ρούτε, ο οποίος διετέλεσε πρωθυπουργός της Ολλανδίας από το 2010 έως το 2023, έχει αντιμετωπίσει στο παρελθόν επικρίσεις για τη διαλλακτική προσέγγισή του έναντι του Τραμπ.
Τον Ιανουάριο, όταν ο Τραμπ απείλησε ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να "πάρουν" τη Γροιλανδία, ορισμένοι σύμμαχοι κατηγόρησαν τον Ρούτε ότι δεν αντέδρασε αρκετά αποφασιστικά. Τότε, ο Τραμπ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο να χρησιμοποιήσει στρατιωτικά μέσα για να αποκτήσει το έδαφος από τη Δανία, σύμμαχο στο ΝΑΤΟ.
Ο Ρούτε χλευάστηκε επίσης από ορισμένους αναλυτές αφού αναφέρθηκε στον Τραμπ ως "μπαμπά" κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη το 2025.
Ωστόσο, οι αναλυτές λένε ότι τώρα δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για αλλαγή προσέγγισης και βλέπουν αξία στην προσέγγισή του, ακόμη και αν δεν είναι δημοφιλής μεταξύ των Ευρωπαίων που όλο και περισσότερο θεωρούν τον Ρούτε υπερβολικά δουλικό και υποχωρητικό στις απαιτήσεις του Τραμπ.
"Ο Τραμπ συχνά μεταπείθεται από ακραίες θέσεις, οπότε ο Ρούτε θα πρέπει να προσπαθήσει να το κάνει αυτό", δήλωσε στο Euronews πηγή με έδρα την Ουάσινγκτον που γνωρίζει την κατάσταση.
"Ο Ρούτε είναι ικανός πολιτικός. Υπάρχει σαφώς μια προσπάθεια να κατευθύνει αυτή την κυβέρνηση προς μια πιο ορθολογική προσέγγιση για το ΝΑΤΟ", πρόσθεσε ο ίδιος αξιωματούχος. "Αν ο Ρούτε έχει μια πιθανότητα να κατευνάσει τις εντάσεις σε μια στιγμή που το διακύβευμα είναι τόσο υψηλό, τότε θα πρέπει τουλάχιστον να προσπαθήσει".