Νέα μελέτη εντοπίζει στα λύματα όλους τους κύριους ανθρώπινους ογκογόνους ιούς: ανοίγει νέους δρόμους για την παρακολούθηση της δημόσιας υγείας
Για πρώτη φορά οι ερευνητές κατάφεραν να εντοπίσουν και να παρακολουθήσουν ταυτόχρονα στα λύματα όλους τους βασικούς ιούς που συνδέονται με τηνανάπτυξη καρκίνων. Μια ανακάλυψη που θα μπορούσε να ανοίξει νέες προοπτικές για την πρόληψη, την υγειονομική επιτήρηση και την παρακολούθηση των ογκογόνων λοιμώξεων στους πληθυσμούς.
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
ΔΙΑΦΉΜΙΣΗ
Η μελέτη, που συντονίστηκε από τους Anthony Maresso και Justin Clark του Baylor College of Medicine και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Applied and Environmental Microbiology, πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το University of Texas Health Science Center στο Χιούστον.
Οι ερευνητές ανέλυσαν δείγματα λυμάτων που συλλέχθηκαν μεταξύ Μαΐου 2022 και Μαΐου 2025 σε περισσότερα από 40 σημεία, κατανεμημένα σε 16 πόλεις του Τέξας, καλύπτοντας περίπου το ένα τέταρτο του πληθυσμού της πολιτείας. Για την ανάλυση χρησιμοποιήθηκε μια προηγμένη τεχνολογία γενετικής αλληλούχισης, η λεγόμενη «hybrid-capture», ικανή να ταυτοποιεί ταυτόχρονα πάνω από 3.000 γνωστούς ανθρώπινους ιούς και νέες πιθανές μεταλλάξεις μέσω ενός και μόνο τεστ.
Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, οι ογκογόνοι ιοί ευθύνονται για περίπου έναν στους πέντε καρκίνους στον κόσμο. Ανάμεσα στους πιο γνωστούς συγκαταλέγονται ο ιός των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), που συνδέεται με τους καρκίνους του τραχήλου της μήτρας και του λαιμού, και οι ιοί της ηπατίτιδας B και C, που σχετίζονται με τον καρκίνο του ήπατος.
«Οι ογκογόνοι ιοί μπορούν να προκαλέσουν περίπου έναν στους πέντε καρκίνους σε παγκόσμιο επίπεδο», εξήγησε ο Anthony Maresso, καθηγητής μοριακής ιολογίας και μικροβιολογίας. «Καθώς αυτές οι λοιμώξεις συχνά παραμένουν ασυμπτωματικές για χρόνια ή και δεκαετίες, πολλοί άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι είναι μολυσμένοι μέχρι να εκδηλωθεί ο καρκίνος. Αυτό καθιστά πολύ δύσκολη την εφαρμογή έγκαιρων προληπτικών παρεμβάσεων».
Η ανάλυση των λυμάτων εντόπισε όλους τους κύριους γνωστούς ογκογόνους ιούς, συμπεριλαμβανομένων των HPV, των ιών της ηπατίτιδας B και C, πολυομαϊών που συνδέονται με τον καρκίνο, του ιού Epstein-Barr και του ερπητοϊού που σχετίζεται με το σάρκωμα Kaposi.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν επίσης σημαντική αύξηση στην παρουσία διαφόρων ογκογόνων ιών στη διάρκεια των τριών ετών παρακολούθησης. Ιδιαίτερα ο HPV, ο ιός Epstein-Barr και ορισμένοι πολυομαϊοί παρουσίασαν έντονη άνοδο μετά το 2024.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα αίτια αυτής της αύξησης δεν είναι ακόμη σαφή, αλλά θα μπορούσαν να συνδέονται με την επανεκκίνηση των ταξιδιών, την εντατικοποίηση των διαπροσωπικών επαφών και το τέλος των μέτρων φυσικής απόστασης που εφαρμόστηκαν κατά την πανδημία της Covid-19.
Ιδιαίτερη προσοχή δόθηκε στον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων. «Υπάρχουν εκατοντάδες τύποι HPV, αλλά μόνο μερικοί θεωρούνται υψηλού ογκογόνου κινδύνου», εξήγησε ο Justin Clark. «Οι HPV-16 και HPV-18 προκαλούν μαζί πάνω από το 70% των καρκίνων του τραχήλου της μήτρας στον κόσμο».
Η μελέτη έδειξε ότι οι παραλλαγές HPV χαμηλού κινδύνου ήταν πιο διαδεδομένες, όμως και εκείνες υψηλού κινδύνου κατέγραψαν σημαντική αύξηση μεταξύ του τέλους του 2024 και των αρχών του 2025. Ο HPV-16 βρέθηκε σταθερά πιο συχνός σε σχέση με τον HPV-18, σε συμφωνία με όσα έχουν καταγραφεί σε προηγούμενες διεθνείς κλινικές μελέτες.
Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο αφορά το εμβόλιο Gardasil 9: στα λύματα εντοπίστηκαν και οι εννέα τύποι HPV που αποτελούν στόχο του εμβολιασμού. Σύμφωνα με τους συγγραφείς, αυτό θα μπορούσε στο μέλλον να επιτρέψει τη χρήση της περιβαλλοντικής επιτήρησης και για την αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας των εμβολιαστικών εκστρατειών στον πραγματικό πληθυσμό.
«Η μελέτη μας δείχνει ότι οι ιοί που συνδέονται με τους καρκίνους μπορούν να παρακολουθούνται μέσω των λυμάτων», κατέληξε ο Maresso. «Αυτό ανοίγει νέες δυνατότητες για να κατανοήσουμε καλύτερα τη σχέση ανάμεσα σε αυτούς τους ιούς και τον ανθρώπινο πληθυσμό και για την ανάπτυξη πιο αποτελεσματικών στρατηγικών δημόσιας υγείας».