Ουκρανία προς Βρυξέλλες: να επιταχυνθεί η ένταξη στην ΕΕ, μοναδική επιλογή η πλήρης συμμετοχή
Για το Κίεβο «δεν υπάρχει εναλλακτική στην ταχεία, βασισμένη στην αξία, αλλά πλήρη ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση», δήλωσε σε αποκλειστική συνέντευξή του στο Euronews ο Τάρας Κάτσκα, αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ουκρανίας, αρμόδιος για την ευρωπαϊκή και ευρωατλαντική ολοκλήρωση.
Στις αρχές του μήνα, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έριξε στο τραπέζι την ιδέα ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να γίνει «συνδεδεμένο μέλος» της ΕΕ πριν αποκτήσει πλήρη ιδιότητα κράτους μέλους.
Ο Κάτσκα απέρριψε την ιδέα, χαρακτηρίζοντάς την «απαράδεκτη, εφόσον αποτελεί εναλλακτική στην πλήρη ένταξη».
Τόνισε ότι η Ουκρανία χρειάζεται μια «ταχεία, ολοκληρωμένη, κανονική διαδικασία προσχώρησης, η οποία θα καταλήξει στην υπογραφή συνθήκης προσχώρησης βάσει του άρθρου 49 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση».
Όλα τα άλλα, όπως είπε, «δεν έχουν σημασία».
Χρονοδιάγραμμα ένταξης της Ουκρανίας
Στο πλαίσιο μιας νέας προσπάθειας επιτάχυνσης της διαδικασίας ένταξης στην ΕΕ, το Κίεβο καλεί τις Βρυξέλλες να ανοίξουν όλες τις διαπραγματευτικές συστάδες της Ουκρανίας τον Ιούνιο φέτος, νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα για τον Ιούλιο που είχε αρχικά ανακοινωθεί.
«Πιστεύουμε ότι και οι έξι συστάδες μπορούν να έχουν ανοίξει ήδη τον Ιούνιο», είπε ο Κάτσκα την Τρίτη στο Euronews. «Στο δικό μας χρονοδιάγραμμα, έχουμε ήδη ξεπεράσει την προθεσμία».
Οι δηλώσεις του Κάτσκα έγιναν μετά τη δήλωση της Ευρωπαίας επιτρόπου Διεύρυνσης Μάρτα Κος, σύμφωνα με την οποία η πρώτη διαπραγματευτική συστάδα θα μπορούσε να ανοίξει τον Ιούνιο κατά τη διάρκεια της εκ περιτροπής προεδρίας της ΕΕ από την Κύπρο, με τις υπόλοιπες πέντε να ακολουθούν έως τον Ιούλιο, όταν την προεδρία αναλάβει η Ιρλανδία.
Οι διαπραγματευτικές συστάδες συνδέονται με βασικούς τομείς μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για την εναρμόνιση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα, από το κράτος δικαίου έως τη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης.
Κάθε δέσμη οροσήμων πρέπει να εκπληρωθεί από τη χώρα που είναι υποψήφια προς ένταξη, ενώ για την τελική έγκριση απαιτείται ομόφωνη συμφωνία και των 27 κρατών μελών της ΕΕ.
Ο Κάτσκα υπογράμμισε ότι η Ουκρανία έχει ήδη ολοκληρώσει την απαραίτητη προπαρασκευαστική δουλειά, πράγμα που σημαίνει ότι το επίσημο άνοιγμα των συστάδων προσχώρησης δεν θα σηματοδοτήσει μια νέα αφετηρία για τη χώρα.
«Άρα όλα έχουν ήδη γίνει, γι’ αυτό βρισκόμαστε ήδη εκτός χρονοδιαγράμματος», είπε ο αναπληρωτής πρωθυπουργός.
Ο Κάτσκα πρόσθεσε ότι υπάρχει «μια ορισμένη προκατάληψη» απέναντι στην Ουκρανία όσον αφορά τον χρόνο και τις συνθήκες έναρξης της διαδικασίας ένταξής της στην ΕΕ.
«Για την Ουκρανία, αυτή ξεκίνησε πριν από περίπου 15 χρόνια, ή και νωρίτερα, όταν διαπραγματευόμασταν τη συμφωνία σύνδεσης», είπε. «Όλα τα ορόσημα που έχουν ήδη καθοριστεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση μπορούν να εφαρμοστούν εύκολα μέσα στους επόμενους 12 έως 18 μήνες».
Τα βήματα της Ουκρανίας προς την ένταξη είχαν μπλοκαριστεί επί μακρόν από ουγγρικό βέτο, το οποίο το Κίεβο ελπίζει τώρα ότι θα αρθεί υπό την ηγεσία του νέου Ούγγρου πρωθυπουργού, Πέτερ Μάγκιαρ.
Η Ουγγαρία «δεν θα μπλοκάρει τίποτα»
Ύστερα από χρόνια δύσκολων σχέσεων, η Ουγγαρία και η Ουκρανία έχουν ξεκινήσει διαβουλεύσεις για τα δικαιώματα της ουγγρικής μειονότητας στη χώρα που σπαράσσεται από τον πόλεμο, ένα χρόνιο σημείο τριβής μεταξύ των δύο χωρών και βασικός λόγος για το βέτο της Βουδαπέστης στην ενταξιακή προσπάθεια του Κιέβου.
Ο Κάτσκα τόνισε ότι «η Ουκρανία αντιμετωπίζει την ουγγρική κοινότητα στην Ουκρανία με πλήρη σεβασμό».
«Για εμάς αποτελούν απολύτως αναπόσπαστο κομμάτι της ουκρανικής κοινωνίας, με απόλυτο σεβασμό στην εθνική τους ταυτότητα», είπε.
«Διαθέτουμε σχεδόν 100 σχολεία για Ούγγρους που καλύπτουν όλα τα αιτήματα. Αυτό σημαίνει ότι κυριολεκτικά κάθε μαθητής, κάθε παιδί στην Ουκρανία που θέλει να φοιτά σε ουγγλόφωνο σχολείο ή να μάθει την ουγγρική γλώσσα ενώ σπουδάζει στα ουκρανικά έχει αυτή τη δυνατότητα».
Ο Κάτσκα είπε ότι το Κίεβο παρουσιάζει τώρα στη Βουδαπέστη την ίδια προσφορά για να υπάρξει πρόοδος, όπως είχε κάνει και στον πρώην πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν: «να γίνουν οι απαραίτητες προσαρμογές στη νομοθεσία, ώστε όλοι να είναι βέβαιοι ότι αυτό το εξαιρετικά καλό κλίμα δεν θα αλλάξει».
Ωστόσο, η Βουδαπέστη δεν θα πρέπει να καθυστερήσει άλλο την άρση του βέτο για την ένταξη της Ουκρανίας, υποστήριξε ο Κάτσκα, εξηγώντας ότι «ο διάλογος για τις εθνικές μειονότητες μεταξύ Ουκρανίας και Ουγγαρίας θα συνεχιστεί μόνιμα».
Μπορούν και άλλες χώρες να ασκήσουν βέτο;
Αν και το ουγγρικό βέτο στην ένταξη της Ουκρανίας στην ΕΕ ενδέχεται να αρθεί μάλλον σύντομα, υπάρχουν ανησυχίες ότι άλλα κράτη μέλη μπορεί να μπλοκάρουν τα επόμενα βήματα του Κιέβου.
Μία από αυτές τις χώρες θα μπορούσε να είναι η Πολωνία.
«Δεν είναι κανένα μεγάλο μυστικό ότι η πολωνική γεωργία αντιμετωπίζει τη γεωργία της Ουκρανίας ως ανταγωνισμό», δήλωσε την Τρίτη ο Κάτσκα.
Εξήγησε ότι το Κίεβο βρίσκεται ήδη σε διαβούλευση με τη Βαρσοβία, αλλά και με άλλες πρωτεύουσες, για τυχόν ζητήματα που αφορούν επιμέρους τομείς.
«Δεν βλέπουμε πρόθεση να μπλοκαριστεί το άνοιγμα των συστάδων, αλλά διαπιστώνουμε καλή πίστη και βούληση να βρεθεί λύση για αυτά τα ευαίσθητα και περίπλοκα θέματα, με την Πολωνία, τους γείτονές μας και άλλα κράτη μέλη επίσης, αν και αυτό θα είναι το πιο λεπτό ζήτημα».